دیوارهای شیشه ای دو جداره؛ راهی بسوی استفاده بهینه از انرژی

امروزه توجه بسیاری از کارشناسان به سوی مسائل مربوط به رفاه و آسایش شهروندان و همچنین کاهش هزینه های پرداختی انرژی معطوف شده است. در این راه اخیرا در اروپا دیوار هایی ساخته می شود که از جنس شیشه است. این دیوارها دوجداره هستند. این دیواره ها به گونه ای ساخته شده اند که هوا در فضای مابین دو شیشه جریان پویا دارد. ساخت این دیوارها مهر تاییدی بر ساخت دیوارهای نوین در معماری امروز است.

دیوارهای حائل دوجداره نسل جدیدی از سیستم های گرماساز، تهویه هوا و سرماساز است که سیستم تعدیل کننده دما را که تا پیش از این در بخش مرکزی درونی خانه نصب می شد امروزه به پیرامون خانه انتقال داده است.

فرضیه ساخت این دیوار ها بسیار آسان بوده و با توجه به سیستم های تهویه هوا که قبلا رایج بوده و ناکارآمد نشان داده است؛ معماران و مهندسین را به فکر واداشته است که بر روی مسائل مربوط به کنترل حرارتی متمرکز شوند. این طرح مشابه "پنجره های مونتیسلو" که توسط "توماس جفرسون" طراحی شده است می باشد؛ بدین ترتیب که هوا تمیز و تازه به سطح پایینی آورده می شوند و پس از جذب آلودگی ها و گرما به بلا می رود.

مهم ترین تحول تکنیکی که این تولیدات پدید می آورند این است که این سیستم ها همگام با الگوهای معماری نوین بصورت کنترل و نظارت اتوماسیون پیش می رود. این کنترل ها احتمالا جوابگوی نیاز بشر امروز خواهد بود. کارشناسان اینطور برآورد کرده اند که این قبیل دیوارها نقش تولید دوباره انرژی را بر عهده دارند و به واژه "فرانمایی زیست محیطی" معنا می بخشد. سیستم این دیوارها به نحوی است که تمام ابعاد مثبت زیست محیطی را در خود دارد.

سازندگان این دیوارها متخصصانی از کشور آلمان بوده اند که هدف اصلی آنها حفاظت از محیط زیست بوده است. در این دیوارها برای کنترل نور خورشید یک ورقه آلمینیومی سوراخدار با عرض 30 سانتی متر در فضای بین دو لایه شیشه ای دیوار قرار داده می شود. سوراخ های این ورقه آلمینیومی برای این است که بدون نیاز به نور زیاد و همچنین با حداقل نور خورشید بتوان از داخل نمای بیرون را دید. سایه سوراخ های موجود در این ورقه آلمینیومی بر روی بخش انتهایی ساختمان که از این دیوار ها در آن استفاده نمی شود، می افتد. بنابراین در هر دو قسمت انعکاس نور خورشید باعث پدید آمدن گرمای مضاعف در ساختمان نمی شود.

در بین دو جدار شیشه ای هوا جریان دارد و همین امر باعث کنترل انتقال حرارتی می شود. ورقه آلمینیومی دو لایه متفاوت هوا را از هم جدا می کند. لایه بیرونی توسط نور خوشید گرم می شود و به بالا می رود و از سمت سمت پشت بام از بین دوجدار خارج می شود و هوای پاک و تمیز وارد می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص به سایت زیر مراجعه فرمایید.

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱٢:۱٩ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٠ خرداد ،۱۳۸٥

بازیافت مواد در منزل

با برگ های خشک باغچه منزل چه کنیم؟

سوزاندن برگ ها باعث می شود که هوا آلوده شود و آلودگی هوا به سلامت جامعه صدمه می زند و برای افراد مبتلا به آسم و دیگر آلرژی ها بسیار خطرناک است و بدین ترتیب سوزاندن برگ ها در حیاط منزل برای همسایگان ایجاد مزاحمت می کند. اصول شهرنشینی مدیریت های اجرایی قدیمی و کهنه ایی برای سوزاندن زباله و مواد زاید اعمال می کند.

کود همان خاک اصلاح شده و غنی شده است که سلامت و حاصلخیزی خاک را افزایش می دهد و مواد رستنگر را به ریز سازواره های خاک افزوده و خاک را حاوی مواد معدنی می کند همچنین به خاک کمک می کند تا همیشه رطوبت خود را حفظ کرده و خشک نشود.

با بازیافت برگ های منزل میتوان بسیاری از هزینه های مالیاتی و مصرفی شهرداری کاهش داد.

چه باید کرد؟

با لاشبرگ کردن باغچه (با برگ پوشاندن سطح باغچه) می توان علاوه بر اینکه در زمانی که می بایست صرف جمع کردن برگ ها شود صرفه جویی کرد، مواد مغذی و معدنی بیشتری را به خاک بخشید و آن را حاصلخیز کرد.

هنگامی که چمن ها را می چینیم بهترین راه این است که چمن های چیده شده به خاک بازگردانده شود چراکه بدین طریق نیتروژن که بسیار ارزشمند است دوباره به خاک بازگردانده می شود و خاک حاصلخیزتر می شود. (سر زنی چمن های هزار فوت مربع_هر فوت معادل 48/30 سانتی متر است_ از سبزه زار ها حاوی 6 پوند_هر پوند 454 گرم است_ نیتروژن و 1 پوند پتاسیم است.)

بنابراین برگ های درختان را در مراتع، جنگلزارها، چمن زار ها در زیر درختان و بوته ها بگذارید تا به تدریج تجزیه شود. یکی از راه های بازیافت این برگ ها کود سازی است که در این قسمت به آن خواهیم پرداخت:

طریقه کودسازی:

کود سازی یکی از راههای طبیعی فرایند بازیافت در منزل است که با استفاده از برگ ها و چمن های چیده شده و سایر مواد زائد باغچه این کار را انجام داد. ریز سازواره های طبیعی مانند ترکیزه ها و یاخته ها و غیره در اثر فعل و انفعالات با کود می تواند به گیاهان کمک کند تا بر امراض و آفت ها غلبه کنند. رطوبت کافی خاک، هوا و دمای مناسب به عملکرد طبیعی این ریز سازواره ها کمک می کند. در طول مدت زمان 5-4 هفته، هنگامی که خاک توسط مواد معدنی حاصلخیز می شود کود آماده است تا در باغچه مورد استفاده قرار گیرد.

خواص کود:

-- در اثر آبیاری خاک در عین حال که همیشه رطوبت خود را حفظ می کند فرو شسته نمی شود_مواد معدنی اش را از دست نمی دهد_ و نیاز به آبیاری کمتری دارد.

-- جلوگیری از ابتلا به بعضی آفت های گیاهی

-- کاهش نیاز به استفاده از آفت کش ها و قارچ کش ها به دلیل وجود میکروب ها و قارچ های مفید در خاک

-- افزایش میزان برداشت محصولات کشاورزی و گل ها

-- بهبود ساختار خاک

-- بازیافت مواد از راه طبیعی، کمک کردن به سلامت خاک و حاصلخیزی خاک بدون استفاده از کود های شیمیایی

-- صرفه جویی در فضا از طریق نیاز کمتر به محل های دفن زباله و کاهش تولید گاز متان

روش های تهیه کود:

1- شاخ و برگ ها و میوه ها _هم سبز رنگ و هم زرد رنگ_ را جمع کنید. برگ ها و میوه های سبز حاوی مقادیر بالای نیتروژن هستند(برای این کار از علف های هرز که توسط ریشه های زمینی رونده تکثیر می سوند استفاده نکنید.) همچنین می توانید از کود حیوانات گیاهخوار نیز استفاده کنید. شاخ و برگ های زرد رنگ، میوه های درخت کاج، برگ های سوزنی شکل(که ابتدا می بایست خرد شوند و نباید تشکیل دهنده بیش از 10% کل کود باشند) و خاک اره چوب(علاوه بر کربن دارای نیتروژن نیز می باشد) حاوی مقادیر بالای کربن هستند.

2- هنگامی که این مواد را انباشته می کنید در یک سمت مواد سبز رنگ و در طرف دیگر زباله های زرد رنگ را بگذارید.

3- کمی از خاک باغچه را به آن اضافه کرده و سپس آنها را خرد کنید تا بدین وسیله کود سریعتر درست شود.

4- به آن آب اضافه کنید تا کود همیشه رطوبت خود را حفظ کند.

5- این توده را هفته ای یک بار زیر و رو کنید. (با این کار کود سریعتر درست می شود.)

6- هنگامی که رنگ توده سیاه شد و دیگر مواد داخل آن قابل تشخیص نبودند کود آماده است. این پروسه بین 4 هفته تا یک سال ممکن به طول بیانجامد که بستگی به زیر و رو کردن مداوم کود و مرطوب نگه داشتن همیشگی آن دارد

لاشبرگ کردن باغچه

لاشبرگ کردن در واقع ریختن شاخ و برگ و غیره در سطح خاک باغچه به منظور حفاظت از گیاهان در مقابل سرما و حفظ رطوبت مورد نیاز خاک می باشد. با این کار منفعت های بسیاری به خاک می رسد. زباله های حیاط منزل مانند بریده چمن ها، برگ ها، خرده چوب و خار و خاشاک و شاخه های درختان در لاشبرگ کردن باغچه به صورت طبیعی می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

برای لاشبرگ کردن طبیعی باغچه باید حدود 8 سانتی متر از خاک باغچه را در اطراف گیاهان پاکن کنید و این مواد زاید را در آن بریزید تا گیاه از مزاید آن بهره مند شود.

        

چرا باغچه را لاشبرگ می کنیم؟

_این کار باغث پوشش دادن خاک اطراف گیاهان می شود و موجب می شود که خاک رطوبت خود را حفظ کند.

_دمای خاک را تعدیل می کند.

_گیاهان و گل ها را از ابتلا به آفات حفظ کرده و از پدید آمدن لجن در باغچه جلوگیری می کند.

لاشبرگ کردن باغچه بسیار آسان است. ابتدا مواد زایدی را که در بالا بدان اشاره شد را در حیاط انباشته می کنیم. شما حتی می توانید برگ ها را همانجا که در باغچه ریخته شده اند رها کنید و بگذاریر به تدریج همانجا که ریخته می شوند انباشته شوند.

نکته: توجه داشته باشید که اگر اخیرا از آفت کش ها و یا علف کش ها استفاده کرده اید برای لاشبرگ کردن باغچه از چمن های هرس شده استفاده نکنید.

از برگ ها برای پوشاندن خاک بستر درختان و گیاهان استفاده کنید. علاوه بر همه مزیت هایی که برای لاشبرگ کردن برشمردیم، می توان گفت که با این روش می توان قسمت هایی از حیاط که هرس کردن آنها مشکل است را پوشش می دهد.

بهترین مواد برای لاشبرگ کردن خرده چوب ها و شاخه های تکه تکه شده درختان است که کار محوطه سازی را بهبود می بخشد. هنگامیکه باغچه را چمن زنی می کنید چمن های زده شده را همانجا رها کنید. زیرا این چمن ها به سرعت جذب خاک می شوند و مواد معدنی آن دوباره به خاک باز می گردد.

در صورتی امکان چمن ها را جمع آورری کرده و با کود مخلوط کنید و در باغچه هایی که در آنها درختان میوه وجود دارد بریزید.

لاشبرگ کردن باغچه رطوبت خاک را حفظ کرده، دمای خاک را تعدیل می کند، سلامتی خاک را افزایش داده، خاک را حاصلخیز کرده و از فشردگی و توده شدن خاک کاهش داده و از پاشیده شدن گل و لای و لجن به میوه ها و برگ های درختان جلوگیری می کند.

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:۳٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

بازیافت مواد و سلامت محیط زیست

بسیاری از مواد در طبیعت تجزیه می شوند و به خودی خود بازیافت می شوند این موارد در مورد موجودات زنده ای که می میرند و یا مواد فاسد شدنی پیش می آید. این مواد را مواد زیست فروپاش می گویند. برای مثال کود هایی که در باغات ریخته می شوند و نتیجه کپه کردن موادی مانند غذاهای فاسد شده، آشغال میوه ها، پوست تخم مرغ و دیگر زباله های تجزیه پذیر است که بطور طبیعی توسط حشرات و دیگر جانوران موذی خورده می شوند.

متاسفانه مقادیر بالایی از زباله ها مانند: فلزات، کائوچو و پلاستیک نمی توانند خورده و تجزیه شوند و برای صدها سال تجزیه نشده در طبیعت باقی می مانند. حتی اگر این مواد قطعه قطعه و خورد هم شوند باز هم نمی توانند تجزیه شوند و به مرور جو اتمسفر، زمین و آب را آلوده می کنند.

بعضی از این مواد می توانند بازیافت شوند. زباله هایی که قابل بازیافت نیستند در گودالهایی به نام محل دفن زباله مدفون می شوند. این زباله ها ابتدا تکه تکه و سپس له و خمیر مانند می شوند بنابراین با این کار زباله ها فضای کمتری را اشغال می کنند. اگر نتوانیم به روند بازیافت ادامه دهیم باید روز به روز بر تعداد این گودالها بیافزاییم.

با توجه به مسائل فوق ترغیب و تشویق مردم در امر بازیافت بسیار مهم و اساسی است. یکی از راهها استفاده کمتر از بسته بندی مواد است و یا در صورت نیاز به بسته بندی از موادی استفاده شود که قابل بازیافت باشد. راه دیگر اینکه پول کمتری را برای موادی که از کاغذ های بازیافت شده تهیه می شوند هزینه کنیم. اگر از سطل های بازیافت در همه پارکینگ ها، مراکز خرید، پمپ بنزین هاف رستوران ها و مدارس نصب شوند مردم بیشتر تشویق می شوند و این امر بصورت یک عمل عادی روزمره مبدل می شود.

امروزه از 80% زباله های قابل بازیافت فقط میزان 11% آن بازیافت می شوند و این در حالی است که هر خانوار بطور متوسط سالانه 1 تن زباله تولید می کند.

 

راههای بسیاری است که ما می توانیم با بکارگیری آنها در بازیافت مواد در منزل و مدرسه سهیم باشیم که برخی از آنها در زیر بیان شده اند:

1. برای قوطی های آلمینیومی، بطری های پلاستیکی، شیشه ها و کاغذ و مقوا از سطل های زباله مخصوص بازیافت استفاده کنید.

2. بجای دور انداختن لباس ها در صورت امکان آنها را تعمیر کرده و از آنها استفاده کنید.

3. بعد از یکبار استفاده از کیسه های پلاستیکی آنها را دور نیاندازید، آنها را نگه دارید و برای دفعات بعدی از آنها استفاده کنید.

4. از باطری هایی که دوباره قابل شارژ کردن هستند استفاده کنید.

5. حتی الامکان از ظروف یکبار مصرف استفاده نکنید.

6. در صورت امکان شیرهای پاستوریزه شیشه ای خریداری کنید.

        

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:۳٢ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

باغهای شهری استراليا

باغ استراليايی

باغ استراليايی در سال 2005 گشوده خواهد شد. طراحی اين باغ توسط دو معمارمحوطه ساز، تيلر کوليتی و پل تامپسون ارائه شده است که در آن يک باغ شنی، يک باغ بزرگ خاطره انگيز با گياهان پراکنده و آبگذر راک پول که نقش مهمی در فضای سبز استراليا ايفاء می کند؛ گنجانيده شده اند.

باغ استراليايی در باغهای سلطنتی بوتانيک قرار دارد و 45 دقيقه تا ملبورن فاصله دارد.

مکان:

در طی ساخت اين باغ، 11 هکتار از اراضی باير درون باغهای بوتانيک را که توسط ساکنين طبيعی يک منطقه حفاظت شده احاطه گرديده اند؛ کاملا تغيير خواهد داد. اين باغ، زمينهای خشک اطراف يک معدن قديمی را به جايگاه زيبايی، تحصيل و کسب لذت بدل می نمايد.

طراحی محوطه:

اين طرح خلاقانه اولين نمونه از نوع خود در سراسر جهان است. هدف از اين طرح اين است که نقش گياگان استراليا در ايجاد حس ملی و طبيعت اين کشور برجسته تر و چشمگيرتر شود.

طراحی اين باغ از گردهمايی عواملی چند از جمله فضا، نور و ميزان هوشمندانه ای از گياهان و زمين بود طبيعی تشکيل شده است تا زمينه خلق شاهکاری از گياگان استراليايی  فراهم آيد.

در سال 1997، اين طراحی جايزه بهترين گلشن آرايی و جايزه نقشه اصلی محوطه سازی را از موسسه استراليايی معماران محوطه ساز دريافت نمود. همچنين در سال 1998، جايزه نقشه اصلی محوطه سازی اين موسسه را نيز از آن خود کرد.

مرکز گردشگری:

دو معمار طراح اين پروژه عظيم در حال طراحی يک مرکز گردشگری 1.5 ميليون دلاری برای باغ سلطنتی بوتانيک هستند.

اين مرکز که در ميان درختان بنا خواهد شد؛ هم تجربه خاطره انگيزی از بوته زار های استراليا را تدارک می بيند و هم تجربه باغ استراليايی پر از گياهان گوناگون را.

يک ساختمان چوبی رنگ و رو رفته نيز در اين طرح در نظر گرفته شده است تا برای بازديد کنندگان فرصت تماشای باغ را از فراز درختان پديد آورد. اين مکان، با جلوه گر ساختن ديدگاهی هوس انگيز از بوته زار و باغ پرگل و گياه، به بيننده اين اطمينان را می دهد که زيست بوم موجود به خوبی تحت حفاظت و مراقبت می باشد.

مرکز گردشگری، همچنين دارای يک نمايشگاه، فروشگاه، يک رستوران در فضای باز و فضای بسته و يک ورودی به باغ خواهد بود که بازديد کنندگان را به سفری پر هيجان و خاطره انگيز به درون باغ استراليايی فرا می خواند.

مرکز گردشگری در سال 2005 و همزمان با باغ شنی، آبگذر راک پول، باغهای نمايشی و بيشه اکاليپتوس افتتاح خواهد شد. کليه اين اماکن از اجزاء اصلی باغ استراليايی می باشند.

محوطه طرح:

باغ استراليايی خصوصيات گياهی قاره استراليا را در يک جا جمع خواهد کرد و نمايشگاهی از باغهای متغيير، مجسمه های زيبا و زيبايی و تنوع گياگان اين قاره پديد خواهد آورد. 11 هکتار از اين باغ در سال 2005 به معرض ديد عموم در خواهد آمد.

مرکز گردشگری و دروازه ورودی:

مرکز گردشگری بعنوان اولين نقطه تماس بازديد کنندگان با هر دو منطقه بوته زار و فضای سبز عمل خواهد کرد. قبل از ورود به باغ، گردشگران از ميان نمايشگاه، مغازه ها و رستوران سرباز و سرپوشيده می گذرند تا به دروازه اصلی باغ برسند.

پياده روی تفريحی:

اين پياده رو شامل جاده و آبگذر راک پول، ديواره شيب گاه، جاده کنار رودخانه  و باغهای نمايشی می باشد.

تپه های مرکزی:

اين تپه ها در مرکز باغ بر آمده اند و چشم اندازی به پايين و به سوی جاده راک پول و باغ شنی دارند.

باغ مرداب:

رگه هايی از آب و گياهان کوتاه باتلاقی زمين اين ناحيه را شکل داده اند و از آن اشکالی منحنی الخط و قوسدار ساخته اند.

باغ شنی:

در آن واحد هم چشمان بازديدکنندگان را آزار می دهد و هم آنها را تحريک می کند که به ديدن محوطه و گياگان گوناگون آن بشتابند. اين باغ، فضايی بزرگ و دارای گياهان کوتاه و پراکنده است.

 

بنياد يان پاتر و باغ کودکان

بنياد يان پاتر با ساخت باغ کودکان زمينه آشنايی کنشی و هم کنشی کودکان را با طبيعت، در هر سن و سال و با هر توانايی، و ايجاد اشتياق برای آشنايی با گياهان فراهم آورده است. اين باغ، مکان پرورش تخيلات و کنجکاوی و ايجاد طبيعتی خلاق در بازيهای کودکانه آنهاست.

با توجه به گشايش عمومی اين باغ در سال 2004، بنياد يان پاتر قصد دارد که به يکی از منابع اصلی آموزش محيط زيست در استراليا بدل شود.

ارتباط ميان کودکان، گياهان و اشياء در اين باغ به خوبی به چشم می خورد. گياهان در اين باغ دارای تنوع می باشند و از اشکال گوناگونی بهره مندند. با کاشت آنها فضايی پديد آمده که احساسات هفت گانه کودکان تحريک می گردد و دانش آنها افزايش يافته و نسبت به کشف جهان پيرامون ترغيب می گردند.

کودکان در اين محيط  تشويق می شوند که به سفرهايی دست بزنند که به کنجکاوی آنها در مورد گياهان و جهان پيرامون دامن می زند. فرصت هايی برای آنها پديدار گشته تا از تمام حس های خود بهره گيرند؛ از حس بويايی، لامسه و کار با گياهان، آب و خاک.

تونلها، گنجها و چادرهای سرخپوستی:

باغ کودکان تجاربی را در ارتباط مستقيم با دنيای گياهان برای کودکان بوجود می آورد. برای مثال: يک باغ ويرانه مخفی که با ورود به آن، جهانی از گياهان سرسبز و باران خورده جنگلی در برابر چشمان بيننده جلوه گر می شود؛ از جمله نقاط ديدنی اين باغ است. از کودکان خواسته می شود که بر روی خرابه های اين باغ، اتاقک های کوچک و چادرهای سرخپوستی بسازند. گياهان اطراف آنها مواد اوليه مناسبی برای کار آنها می باشند.

تونلهايی ساخته شده از گياهان با منافذی برای نگاه کردن به بيرون، ورودی و خروجی های چندگانه و آلاچيق های کوچک، کودکان را به يک جنگل خيزران می برد و از آنجا هم به يک چمنزار وسيع رهنمون می سازد.

در کلبه گلدان سازی، خانه شيشه ای و باغ آشپزخانه ای؛ کودکان قادر خواهند بود که در بذرپاشی، کاشت و پرورش گياهان مشارکت نمايند. اين فعاليتها قسمتی از بازديد کودکان می باشد و از جمله برنامه های آموزشی و گردشگری به حساب می آيد.

در باغ آشپزخانه ای، کودکان همچنين می توانند بسياری از گياهانی را که در غذای روزانه اشان بکار می رود؛ کشف نمايند. آنها داوطلبانی با فرهنگهای مختلف را می بينند که در باغ مشغول به کارند و تجربيات خود را در زمينه پرورش گياهان در اختيار آنان قرار می دهند.

زمين بازی جديد مدارس:

باغ کودکان با فراهم آوردن محيطی انرژی بخش برای دانش آموزان و معلمين آنها، انواع مختلف گياهان را به شاگردان آموزش می دهد. بر اساس فرضيه های آموزشی معاصر همچون فرضيه هوش چندگانه هاوارد گاردينر، برنامه های آموزشی فراتر از آموزشهای محيطی سنتی می روند و تشکيل برنامه های شاگرد مدار و تجربه مدار می دهند. اين برنامه ها سرشار از سرگرمی و کارهای عملی

می باشد و اجزاء خيال انگيز و احساسی گياهان را برای يادگيرنده مکشوف می سازد.

بنياد يان پاتر يکی از بنگاه های بزرگ خيريه در استراليا می باشد و از جمع آوری اعانه ها در جهت ايجاد ابتکارات خارق العاده در هنر،آموزش، بهداشت و تحقيقات پزشکی استفاده می کند.


  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:۳٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

سبزراه ونکوور

بمنظور طراحی و بکارگيری طرح سبز راه خيابان "کارال" که همسايگی های "چاينا تاون"، "داون تاون"، "ايست سايد" و "گس تاون" را به هم مرتبط می سازد؛ شهرداری ونکوور کانادا در تکاپوی اجرای آن برآمده است.

 

پيش زمينه

نقشه راههای سبز ونکوور که توسط شورای شهر در سال 1995 تصويب شد؛ بر اساس نظريه ايجاد يک راه ارتباطی سبز بين "نورث فالس کريک" و بندر بنا شده است. متعاقبا، خيابان "کارال" بعنوان يک سبز راه در نقشه حمل و نقل "داون تاون" شناخته شد. اين طرح در طول خيابان "کارال" و از "فالس کريک" تا پارک "پورتسايد" اجرا می شود و احتمالا خطوط ويژه دوچرخه سواری را نيز در هر دو طرف در بر خواهد گرفت. سبز راه مذکور تعدادی از مکانهای تاريخی، فرهنگی و تفريحی را به هم مرتبط خواهد نمود؛ از جمله: پارک "ليوينگ استون"، باغهای "دکتر سان يات سن"، پارک "پيجين"، ميدان "ماپل تری" و پارک "پورتسايد".

 

روش کلی طراحی

بکارگيری اين طرح و برنامه ريزی راهبردهای آن از طريق همکاری خلاقانه بين گروههای موجود در جامعه، صاحبان سرمايه، شهروندان، تجار و کارکنان شهری صورت گرفته است. در سال 2003، با ارائه خدمات مشاوره ای که گروه ناظرين "سبز راه کارال"، طراحان و انجمن "خانه های باز" را گرد هم آورده بود؛ طرح کلی اين پروژه مشخص شد.

 

عوامل طراحی

اين طرح نيازمند ايجاد خصوصياتی در خيابان مورد نظر بود که از اينقرارند:

1.    عوامل اساسی خيابان؛ همچون پياده روها، جداول و کاشت گياهان

2.    دسترسی پيشرفته برای افراد معلول و ايجاد ايمنی بيشتر؛ مانند شيب راهه، خطوط عابر پياده، علائم رانندگی، نور پردازی و اقدامات آرامش بخش در حين رانندگی

3.    تغييرات عملی در جريان آمد و شد

4.    اجزاء منحصر بفردی که امکان بردن لذت بصری و تمدد اعصاب را از مناظر اطراف خيابان پديد می آورند.

5.    برنامه هنری عمومی

6.    برنامه جلوگيری از جرم از طريق طراحی محيطی (CPTED)

7.    يکپارچگی با پارکهای موجود و به روز سازی در صورت لزوم

8.    ارتباط پيشرفته با مناطق "فالس کريک" و بندر "پورت لندز"

9.    اسکان دوچرخه سواران

10.  ايجاد امکان ترابری به زمينهای پيرامون

 

اهداف

ايده طراحی اين راه را می توان در طراحی ايجاد شش سبز راه ديگر شهر نيز بکار گرفت؛ اما اين طرح، اختصاصا با شرايط خيابان "کارال" سازگار است. اهداف زير که بصورت خلاصه بيان شده است؛ بمنظور نقطه شروعی برای بهسازی آتی شهر در نظر گرفته شده است:

 

هدف اول: تقويت جامعه بوسيله مشارکت فعال همسايگی ها در پيشبرد اهداف و نگهداری

الف. تشکيل يک گروه نظارتی همسايگی برای همکاری با شهر در جهت توسعه سبز راه

ب. برگزاری برنامه "خانه های باز" برای گردآوری کمکهای جامعه

ج. بررسی پذيرش عمومی طرح از سوی همسايگی ها

د. ارتباط با گروههای ديگر شريک در اجرای طرح؛ همانند گروه "مبارزات تاريخی داون تاون"، "جاده ابريشم" و CPR

ه. هماهنگ نمودن پيشبرد طرح "سبز راه خيابان کارال" با سازمانهای نوسازی دولتی و مردمی در "ايست سايد" بمنظور ارتقاء شرايط ايمنی، اقتصادی و اجتماعی

و. جستجوی موقعيتهای مناسب برای جلب مشارکت بخش های عمومی و خصوصی در جهت تقسيم هزينه ها و مسوليتهای ساخت و ساز، نگهداری و توسعه "سبز راه کارال"

 

هدف دوم: افزايش ايمنی و راحتی در پياده روها

الف. ايجاد مکانهايی برای استفاده مثبت و فعال در خيابان، فراهم آوردن "چشمهای خيابان"، همانند کافه ها

ب. زيبا سازی پياده روها برای جذاب تر نمودن آنها

ج. دادن اولويت بيشتر به عابرين پياده در گذر از تقاطع ها

د. فراهم سازی امکانات حفاظتی در برابر تغييرات آب و هوايی

ه. کاشت درخت در خيابانها و ايجاد فضای سبز

و. بالا بردن سطح کيفی چراغها در پياده روها

 

هدف سوم: شناسايی و گسترش مناطق خاص در طول مسير

الف. فراهم سازی مکانهايی برای توقف، استراحت و تماشای مناظر برای رهگذران

ب. ايجاد امکاناتی همچون آب خوری، سرويس بهداشتی، سرپناه، محل نشستن و بازی

ج. تقويت ارتباط بين اعضای جامعه از طريق طراحی و برنامه ريزی "سبزراه"

د. تاکيد بر روی خصوصيات موجود جوامع مختلف در رابطه با خيابانها و بکارگيری آنها. منظور ويژگيهای منحصر بفردی است که در مناطقی خاص وجود دارد؛ مثل: سنگفرشهای "گس تاون" و يا چراغهای منحصر بفرد "چاينا تاون"

 

هدف چهارم: ايجاد سرگرمی در حين آمد و شد از ناحيه "سی وال"

الف. ايجاد فضاها و تقاطعهای پيشرفته، همانند علائم عابرين پياده و خطوط باريک، برای برآوردن نياز دوندگان، اسکيت بازان و دوچرخه سواران

ب. ايجاد تسهيلاتی همچون محل پارک دوچرخه، آبخوری و درخت جهت استراحت در زير سايه آن

ج. طراحی، بکارگيری و نگهداری سطوح مخصوص در خيابان برای اينگونه استفاده کنندگان جهت جلوگيری از ليز خوردگی و خطرات متعاقب آن

 

هدف پنجم: کاهش آثار حمل و نقل موتوری بر روی عابرين پياده

الف. نصب عوامل آرامش بخش آمد و شد (مثل جاده های باريک، برآمدگی در گوشه ها و خطوط عبور و مرور برجسته)؛ فراهم سازی دسترسی افراد به محل کار از طريق وسائط نقليه و اتوبوسهای گردشگری و ساير خدمات مورد نياز

ب.  تغيير جاده بين "کوردووا" و "پندر" از يک طرفه به دوطرفه، همانگونه که در طرح حمل و نقل "داون تاون" منظور گرديده بود.

 

هدف ششم: مسير يابی و ارتباط  با مقاصد مهم

الف. جداسازی خيابان "کارال" از ديگر خيابانهای "داون تاون" با شناسايی آن بعنوان يک سبزراه منحصر بفرد

ب. قابل شناسايی کردن کل مسير بوسيله ايجاد اجزاء هماهنگ همچون درختان خيابانی پيوسته و علائم بخصوص  

ج. فراهم سازی نقشه و مسيرياب در طول راه برای گردشگران، شهروندان و ديگر افراد

د. ايجاد چشم انداز به کوهستان، درياچه، کشتزار وغيره تا حد ممکن

 

هدف هفتم: تسهيلات دوچرخه سواری

الف. ايجاد خطوط ويژه دوچرخه، همانگونه که در طرح حمل و نقل "داون تاون" پيشنهاد شده است

ب. ايجاد تسهيلات دوچرخه سواری از جمله پارکينگ ويژه و غيره.

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:٢٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

گروه سويسی "مديريت محيط زيست شهری" و وظايف جهانی آن

در سال 2010، تقريبا نيمی از جمعيت جهان در شهرها زندگی خواهند کرد. اين واقعيتی است که همکاری بازيگران بسياری را در ايفای نقش مديريت مناطق شهری می طلبد. به اين منظور، از سال 1994 "گروه مديريت محيط زيست شهری" با اجرای طرحهای مديريت شهری سعی در ايجاد حمايتهای بی شائبه به شهرداری های کشورهای مختلف داشته است. از اهداف اين گروه می توان چنين ياد کرد:

-- تاکيد بر دادن اولويت به محيط زيست در طرحهای مديريت شهری کشورهای جنوب

-- مشارکت در تصميم گيری ها بر اساس اطلاعات جديد و پاسخگويی به نيازها و مشکلات اجتماعی و اقتصادی جاری

-- ياری رساندن در جهت جايگزينی الگوهای فنی تصميم گيری با روشهای چند زمينه ای و جهانی به منظور پيشرفت شهری

-- حمايت از سياستهای يکپارچه ارائه شده توسط مردم بی بضاعت ساکن همسايگی ها و بکارگيری آنها در طراحی شهری

-- ايجاد همکاری بين گروههای دارای سلائق مختلف

گروه "مديريت محيط شهری" از شش زير گروه علمی چند زمينه ای از کشورهای شرکت کننده جنوب و همچنين از کشور سويس تشکيل شده است. همگی اين افراد کانون تحقيقات خود را بر روی اصول پايه ای مديريت محيطی در توسعه شهرهای آفريقايی، آسيايی و آمريکای لاتين متمرکز کرده اند.

اين شش زير گروه هدف مشترکی را دنبال می کنند که همانا توسعه و حمايت از موارد زير است:

-- روشهای نظری منسجم، روش شناسی تحقيق و عمل به آنها

-- همکاری ميان موسسات علمی و سازمانهای دولتی و شخصی ذينفع در محيط شهری

-- ارتباط و مبادله دانش بدست آمده از اجرای هر طرح

-- توصيف ابزارهای بکارگيری يافته های هر يک از تحقيقات، با همکاری و در جهت منافع کسانی که درگير طرحهای مربوطه بوده اند.

-- سود بردن از ارتباطات و شبکه های سازمانی بوجود آمده در هر طرح

-- توسعه يک شبکه اطلاعاتی بين سويس و محققان بين المللی درگير در تحقيقات شهری برای حمايت از مديريت محيطی در کشورهای در حال توسعه

-- ايجاد رابطه بين پژوهشهای کاربردی و عمليات شهری

 

مديريت هماهنگ محيط شهری: سياستهای عمومی و پوياگان محلی در شهرهای متوسط

خلاصه طرح

هدف اين طرح، که برای کشورهای جهان سوم از اهمييت زيادی برخوردار است؛ استقرار آن در سياستهای پژوهشی اين کشورها می باشد.

 

اهداف طرح

-- گسترش فرايند آگاهی در مورد محيط شهری در زمينه مرمت شهرها، با بکارگيری کليه مشارکت کنندگان و بر روی يک شبکه جنوب-به-جنوب، و با آموزش نماينده های محلی و دانشجويان

-- مطالعه نحوه مديريت محيط شهری در شهرهای متوسط جنوبی زير:

مينگورا واقع در جنوب پاکستان، بعنوان ناحيه اصلی تحت مطالعه

مونترو واقع در بوليوی و بيرا در موزامبيک، بعنوان ناحيه تکميلی تحت مطالعه

 

نکات مهم برای کشورهای جهان سوم

تمرکز زدايی که يادآور نقش شهرهای کوچک متوسط می باشد (و دو سوم جمعيت شهری کشورهای جهان سوم را شامل می شود) و تحکيم شبکه شهری

 

مديريت ضايعات جامد در شهرهای آفريقا، بخصوص بازيافت ضايعات ارگانيک

اهداف اين طرح تحقيقاتی تجزيه و تحليل تجارب حاصله از مديريت ضايعات جامد، و در ديدگاه تخصصی تر، بازيافت مواد ارگانيک در شهرهای آفريقا و از طريق تحقيقات در کشورهای زير است:

اواگدوگو (بورکينافاسو)، کوتونو (بنين)، باماکو (مالی) و ابيجان (ساحل عاج)

اين تحقيقات بمنظور درک بهتر رفتار و علائق سهامداران مختلف (خانواده ها، ساختارهای جمع آوری ضايعات دولتی و خصوصی، مديران و غيره). در فاز دوم، تحقيقات بر روی دو شهر اول که در آن واحد های کمپوست در حال فعاليت می باشند؛ متمرکز شده است. اين پژوهش با هدف گسترش سازمانهای اجرائی و تطبيق فرايند بازيافت آنها با شرايط شهری، سازمانی، اجتماعی-اقتصادی، جوی، بهداشتی و فنی شهرهای آفريقايی است.

 

توسعه پايدار، شهرنشينی و آلودگی منابع طبيعی در شهر هوشی مينه، ويتنام

ويتنام يکی از فقيرترين کشورهای جهان است. محيط زيست آن کشور اکنون بشدت تخريب گرديده است و اين در نتيجه جنگ و غارت بيش از حد منابع طبيعی می باشد. تغييرات تدريجی اخير اين کشور بيانگر اينست که اين ملت يکی از قطب های جديد توليد درجنوب شرق آسياست. اين رشد سريع اکثرا در مناطق شهری تمرکز يافته است و آثار منفی رشد جمعيت نيز بر مناطق شهری و همچنين بر حومه مشهود می باشد. چنين روندی بطور اخص، در شهر هوشی مينه که بيشترين تخريب محيطی در آن بوقوع پيوسته است؛ نمايان است.

اين تحقيق که در ژانويه 1994 و با همکاری EPF شهر لوزان و کميته محيطی هوشی مينه (ENCO) صورت پذيرفت؛ دو هدف دارد: يک تحليل جهانی  از خصوصيات فرايند شهرنشينی در کشورهای در حال توسعه و اثر آن بر منابع طبيعی؛ و يک بازشناسی معطوف به رابطه بين افزايش خطرناک زيستگاهها و مديريت آب شهری در شهر هوشی مينه.

مطالعات علمی در کشور ويتنام توسط يک گروه بين المللی و چند منظوره ذينفع در محيط زيست، آب شناسان، شيميدانان، جغرافی دانان، جامعه شناسان و اقتصاددانان مورد تفسير قرار می گيرد. هدف از اين کار اينست که پيوندهای بين پوياگان اقتصادی و اجتماعی فقيرترين همسايگی ها و منابع و علتهای آلودگی شناسايی گردد.

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:٢٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

پارک تکنولوژی در ناحیه باسک اسپانیا

این پارک در شهر "زامودیو" ،ناحیه "باسک" اسپانیا، واقع شده است. پارک تکنولوژی 1,497 کیلومتر مربع مساحت دارد. می توان گفت که بیش از صدها شرکت کار های تکنیکی پیشرفته این پارک را بر عهده دارند.

جامعه خودمختار ناحیه باسک که محل استقرار آنها در ساحل شمالی اسپانیا می باشد، صنعتی ترین و پیشرفته ترین منطقه در سراسر اسپانیا است. این منطقه که بیش از 2 میلیون نفر جمعیت دارد در مرکز جاده های ارتباطی شمالی-جنوبی (پاریس-مادرید) و شرقی-غربی (بارسلون-آتلانتیک) واقع شده است.

ناحیه باسک شبکه های جاده ای بسیاری دارد که طول آنها به 4,243 کیلومتر می رسد که 331 کیلومتر از آن به راههای مخصوص عبور و مرور موتور سیکلت و راههای شوسه دو بانده اختصاص دارد. راه آهن موجود این ناحیه را به ایستگاه ها و توقف گاه های داخلی اسپانیا و به ایستگا های خارج از کشور در فرانسه متصل می سازد. شبکه ارتباطی باسک دارای سه فرودگاه و دو بندرگاه ویژه بارگیری می باشد.

     

اهداف و مدیریت

پارک تکنولوژی مخصوصا برای شرکت هایی با تکنولوژی سرآمد تاسیس شده تا این شرکت ها بتوانند با استفاده از این پارک زیرساخت های مرغوب و با کیفیت تولید کند و از خدماتی که برای این نوع فعالیت ها ارائه می شود حمایت کنند. نواحی مجاور طوری طراحی شده که از تمامی شرکت هایی که در پارک واقع شده اند حمایت مضاعفی در فعالیت هایی در حیطه پیشرفت در تعلیم، تحقیق و تکنولوژی به عمل می آورد.

اما پارک فقط در صدد آن نیست که از شرکت های مبتکر دعوت به عمل آورد. با در کنار هم قرار گرفتن دانشگاه ها و مراکز پزوهش و توسعه و وجود ماکز تلفیقی صنعتی می توان تکنولوژی برتر را انتقال داد و در اختیار دیگر شرکت ها هم قرار داد. این پارک در واقع یک پل ارتباطی میان مراکز آموزشی، مراکز تحقیقاتی و شرکت هاست که با کمک آن می توان میزان بهره یک ناحیه از تکنولوژی روز را بالا برد وبه حداکثر ممکن رساند.

مدیریت این پارک بر عهده سازمان مرکزی "پارک تکتیکو" است که آژانس توسعه منطقه ای باسک از آن حمایت می کند و همه این ها هم تحت کنترل و نظارت وزارت صنایع باسک به فعالیت های خود ادامه می دهند.

در سالهای اخیر ناحیه باسک به منظور حمایت از محققان و شرکت هایی که فعالیت های توسعه گرایانه دارند، در بسیاری از علوم به خلق و گسترش ساختار تکنولوژی دست یافته است. این ساختار ها بر سه پایه اصلی استوار است: تحقیقات بنیادی دانشگاهی، فعالیت های تحقیقاتی مراکز تکنیکی که تحت نظارت عمومی مردم اداره می شود و فعالیت های مقطعی گروهی.

با توجه به 900 تکنولوژی برتر که مورد تایید امور تحقیقاتی و توسعه واقع شده اند، در راس شبکه تکنیکی ناحیه باسک هفت مرکز اصلی قرار دارد. این هفت مرکز از صنایع و اقتصاد منطقه مانند: اطلاعات و ارتباطات تکنولوژی، محیط زیست، الکترونیک و مهندسی پیشرفته، بیوتکنولوژی، هوانوردی و مرغوبیت تولیدات حمایت می کنند.

چهار مرکز از این مراکز تکنیکی _ که شامل مرکز تکنولوژی هوانوردی،مرکز"لابین"، مرکز "روباتیکر" و مرکز "گیکر" می باشد_ محل استقرار دائمی شان در پارک تکنولوژی است. "لابین" فعالیت هایش در خصوص ابر رایانه، کتابخانه های علوم ارتباطات و یک مرکز سنجش مرغوبیت تولیدات می باشد. مراکز "روباتیکر" و "گیکر" که به ترتیب در زمینه علوم روبات شناسی و تجهیزات نوین فعالیت دارند، دفتر مرکزی خودرا به این پارک انتقال داده اند. همچنین در این پارک همکاری و مشارکت واحد های مراکز پژوهش و توسعه باسک و موسسات نرم افزاری اروپایی تاسیس شده است.

 

شرایط ورودی پارک

پارک تکنولوژی ناحیه باسک پیشنهاداتی را در خصوص زیرساخت شرکت های ارائه دهنده ابتکارات و دارای تکنولوژی پیشرفته ارائه داده است. با توجه به تقاضا شرایطی را برای ورود به این پارک در نظر گرفته شده مورد سنجش قرار می گیرد:

*  فعالیت های تحقیقاتی و با اهداف توسعه بر عهده شرکت ها می باشد.

*  ظرفیت ارتباط با دانشگاه ها و مراکز فن آوری

*  میزان یکپارچگی که فعالیت ها در این پارک تکنولوژِی کسب می کنند.

*  توانایی در پیشرفت، کاربرد و اشاعه تکنولوژی نوین

*  اهدای پتانسیل های به تکنولوژی که فرآیند های تولید و سرویس های پیشرفته را انتقال می دهد.

*  سطح تکنیکی تولیدات

*  ظرفیت جذب دیگر شرکت های تکنولوژی برتر

*  رشد پتانسیل

*  پتانسیل علمی و تکنیکی

*  صلاحیت پرسنل

*  ثبات تکنیکی و اقتصادی

*  میزان تغییر چهره پارک به عنوان هسته تکنولوژی نوین

در مجموع باید گفت این پارک در طبیعتی بسیار زیبا واقع شده است، بیش از 190 هکتار مساحت دارد و در محدوده شهری "زامودیو" و "دریو"_دو روستای کوچک در نزدیکی بیلبائو_ واقع شده است. در سال 1985 موسسات عمومی شهر باسک اقدام به ساخت این پارک با هدف اشاعه و ارتقای تکنولوژی برتر و با حضور صنایع پیشرفته متعدد تاسیس شد. ادغام و در کنار هم قرار گرفتن شرکت های نوین و خانه های سنتی حومه شهر باسک و وجود بیش از 100 گونه درخت یکی از بدیع ترین و جذاب ترین جلوه های شهری را در این مکان پدید آورده است.

تا کنون 10 ساختمان از ساختمان های این پارک بنا به درخواست شرکت ها به محوطه این شرکت ها اختصاص یافته است. این ساختمان ها مجهز به آخرین سیستم های پیشرفته و متناسب با تکنولوژی برتر می باشد.

تمامی این ساختمان ها مجهز به آب، برق، گاز، تلفن، سیستم اطفا حریق، نور افشانی و شبکه زه کشی و فاضلاب می باشد.

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:٢٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

طراحی شهری در شهر بوستون

طراحی شهری در شهر بوستون (ایالت ماساچوست آمریکا)


مقدمه

در ابتدا به پیشینه و وضعیت کنونی شهر بوستون می پردازیم. به این شهر زیبا و جذاب "آتن آمریکا" هم می گویند. این شهر از قرن نوزدهم به بعد از نظر معماری و طراحی شهری سرآمد و دارای شهرت بوده است. جمعیت تقریبی آن در حدود 600.000 نفر است و 125 کیلومتر مربع مساحت دارد و در کشور آمریکا و در ایالت ماساچوست واقع شده است. رود چارلز از مرکز این شهر می گذرد.

در اینجا نویسنده می خواهد به توضیح این مطلب بپردازد که چگونه این شهر به این زیبایی طراحی شده است. به گفته یکی از شهرسازان :"بوستون مجموعه ساخت و سازهای بی انتهای ساختمان های نوین است."

هر چند این نقل قول تا حدودی فلسفی به نظر می رسد اما به گفته نویسنده بهترین عبارت برای بیان طراحی شهری بوستون است. آنچه در این جا قابل ذکر است این است که در هچ کجای دنیا یک فرد خاص نتوانسته یک شهر بسازد چرا که سازنده و طراح یک شهر با سازنده یک ساعت مچی از زمین تا آسمان تفاوت دارد پس آبادانی و ساخت و ساز اصولی و زیبای شهر نیاز به یک همکاری گروهی دارد که البته این همکاری تنها مربوط به افرادی که در یک عصر می زیسته اند و از یک نسل بوده اند نیست و شهر طی یک روند تدریجی ساخته می شود.

   

تاریخچه شهرسازی بوستون

سی و پنج سال پیش بوستون شهر بود که در آن تنها می شد دو یا سه ساختمان بلند را دید_ساختمان های دولتی که در سال 1930 میلادی ساخته شدند. بیتوته های شهر بسیار وسیع و دیلاق بود و مرکز شهر بسیار شلوغ و پر جمعیت بود که از میان آن خیابان های تنگ و پیچ در پیچ می گذشتند این طور به نظر می رسید که بر روی یک کیک خامه ای با چاقو برش انداخته باشند که این برش ها همان خیابان های بوستون بودند.

حدود بیست تا سی سال بعد و در نسل بعدی شالوده های اصول حمل ونقل در خیابان های شهر ریخته شد و هم اکنون در شهر بوستون یک بزرگراه هوایی روگذر وجود دارد که مسیر آن از اطراف شهر شروع می شود و پس از عبور از کناره رودخانه، از مرکز شهر می گذرد. با تخریب ساختمان های قدیمی و غیر اصولی حومه شهر و ساخت آپارتمان های چنین طبقه بسیار مجهز و لوکسی در شهر جلوه دیگری به خود گرفت. مراکز دولتی به طرز بسیار زیبایی و صرف هزینه های هنگفت ساخته شدند اما مرکز شهر همچنان چهره شلوغ و پر ازدحام خود را حفظ کرده است.

شهرسازان بوستون در دهه های 50 و 60 مرتکب اشتباهات فاحشی در زمینه شهرسازی شدند. اما در دهه 70 به شناسایی این اشتباهات پرداخته و در دهه 80 درصدد رفع آنها بر آمدند و متوجه شدند که چگونه باید این مشکلات را از سر راه برداشت و چگونه باید با نگاه کردن به خود بوستون و با توجه به پتانسیل های موجود و بدون تقلید از دیگر شهر های امریکا به آبادانی بوستون کمک کرد. تا آن زمان ایده طراحان شهری بوستون بر این بود که با یک استراتژی یکسان می توان همه شهر های بزرگ را بازسازی و آباد کرد چرا که همه کلان شهر ها همانند هم هستند. اما اکنون ایده طراحان شهری تغیر یافته و به راه حل های بهتر و مناسب تری دست یافته اند.

تاریخچه شهرسازی شهر بوستون بسیار طولانی است. در دوره اول جنگ جهانی دوم مردم بوستون مانند بقیه شهر های آمریکا از شهر گریخته و به حومه شهر پناه بردند. مردم تجارت و کسب و کار خود را رها کرده و از شهر بیرون رفتند به دنبال آن جمعیت شهر تحلیل رفته و اقتصاد شهر دچار رکود شد. دولت فدرال طی مذاکراتی قانون جدیدی را برای صرف هزینه های هنگفت تصویب کرد که دامنه مصرف آن بسیار گسترده بود. متاسفانه وقتی این دو باهم تلفیق می شدند چیزی جز یک فاجعه را در بر نداشت و این مساله بعدا به عنوان تجربه ناخوشایندی در آمریکا مطرح شد.

آنها یک بزرگراه فلزی شش راهه طراحی کردند که درست از قلب مرکز شهر می گذشت و رفت و آمد ساکنین حومه شهر را که برای خرید و یا انجام امور دیگر به مرکز شهر می آمدند را تسهیل کرد. در پایان راههای خروجی این شش راه هفت پارکینگ بسیار نزدیک به یکدیگر و بالاتر از سطح زمین ساخته شد که با استفاده از آنها مردم ماشین های خود را در مکانی امن پارک می کردند و به خرید و یا گشت و گذار در شهر می پرداختند. همچنین هنگامی که جمعیت شهر بیشتر شد این بزرگراه نقش بسیار مهمی در رفت و آمد افرادی که محل سکونتشان در حومه شهر و محل کارشان در مرکز شهر می بود، داشت. اما دیگر دیر شده بود و مرکز شهر بوستون دچار یک مخمصه بزرگ شده بود. با اینکه نیت کار خوب بود اما نتیجه بسیار بدی به بار آورد.

پس از این ماجرا و در حدود سال 1960 میلادی، طراحان شهری دریافتند که مرکز شهر بوستون بسیار شلوغ و متراکم شده است و همچنین محله ها و شهرک های این شهر هم بسیار پر ازدحام شده اند. شهرسازان وارد عمل شدند و محله های فقیر نشین مرکز شهر که از نظر شهری وضعیت نامناسبی داشتند و سمبل فقر و بیچارگی در جامعه بود و از طرفی به ازدحام و شلوغی مرکز شهر هم دامن زده بود را تخریب کردند.

بیشتر مردمی که در این محله ها زندگی می کردند را مهاجرین ایرلندی، مهاجرین ایتالیایی و پناهندگان جنگی یهودی تشکیل می دادند. تعداد کمی از آنها می توانستند انگلیسی صحبت کنند. بنابراین واضح است که کمترین وابستگی سیاسی در آنها دیده نمی شد. کار تخریب این محله ها شروع شد بود ولی خوشبختانه تنها یک محله بطور کامل تخریب شد. دو هزار و پانصد خانه تخریب شد و ده هزار نفر از ساکنین این محله ها که عمدتا مهاجران و پناهندگان بودند، آواره و متفرق شدند. این پروژه به طور نا آشکارا و غیر علنی انجام گرفت. زمین ها با قیمت های بسیار بالایی به خریداران خصوصی فروخته شد و در این اراضی ساختمانهای و آپارتمان های لوکس با اجاره بهاهای بسیار بالا ساخته شد. در این محل های زمین های چمن زیبایی ساخته شد و دیگر آثاری از آن محله های شلوغ و فقیر نشین بر جا نماند. خوشبختانه بودجه ای که برای این طرح در نظر گرفته شده بود به اتمام رسید. هرچند که مدتی بعد چندین نویسنده در کتاب هایشان عملیات پاکسازی محله های فقیرنشین و به دنبال آن آوارگی تعداد کثیری از مردم قشر مستمند که می رفت تا به همه کشور سرایت کند را محکوم کردند. بوستون خیلی خوش شانس بود که تنها توانسته بود از تعداد ده محله موجود یکی از آنها را تخریب کند.

ولی با این حال سطح تخریبات صورت گرفته هنوز هم وسیع بود. شاهراه اصلی شهر از یکی از این محله های پر جنب و جوش می گذشت. تمام محله های روسپی گری پاکسازی شدند و در آن محله ها هم اکنون ساختمان های دولتی فدرال و محلی و ایالتی قرار دارد که در اطراف یک میدان واقع شده اند و آنچه در خصوص توسعه شهری آرزوی شهر بود محقق شد.

اکنون شهرسازان بوستون در صدد هستند تا پروژه ای که در 35 سال پیش با نیت خیر آغاز شده و سپس راه را به اشتباه پیموده اصلاح کنند. هنوز متصدیان امر در حال اجرای پروژه بازسازی بازارها و میادین دولتی و گذاشتن حد و مرز برای آنها به منظور هویت بخشی به این اماکن و همچنین برنامه ریزی اصولی بمنظور جذب مردم یه سوی این جایگاه ها می باشند. کارهای مرمتی دیگری هم در حال اجرا می باشد

هم اکنون شهرسازان در اواسط کارهای اجرایی بزرگراه زیر زمینی با نام "بیگ دیگ" در این شهر هستند. در ابتدا هزینه ساخت این بزرگراه چهار میلیارد دلار بر آورد شده بود اما تا کنون پانزده میلیارد دلار هزینه در بر داشته است. این نشانگر عظمت این پروژه است. مهندسین در حال حفر یک تونل در زیر بزرگراه هوایی هستند. سپس راه این تونل را در محل رفت و آمد اتومبیل ها باز خواهند کرد و پس از آن شاهراه اصلی _سنترال آرتری_ را تخریب خواهند کرد. مقرر شده است که به جای بزرگراه هوایی که پس از ساخت بزرگراه زیر زمینی تخریب خواهد شد، یک پارک و فضای سبز، موزه و زمین بازی ساخته شود. که این محل های یک سرمایه ملی بسیار عالی خواهد بود.

 

 عکس سمت راست شاهراه بوستون در زمان جنگ جهانی دوم و سمت چپ شاهراه کنونی شهر بوستون

در اواسط سال 1980 ، کارشناسان با نگاه موشکافانه ای بر شهر در یافتند که این شهر دارای جاذبه های توریستی بسیاری است و نقطه آغاز شناخت بوستون بعنوان یک شهر مهم توریستی شکل گرفت. کارشناسان و شهر سازان متوجه شدند که دلیل تمایل داشتن مردم نه تنها از دیگر شهرهای امریکا بلکه از سرتاسر دنیا برای بازدید از بوستون ،با صرفنظر از تخریب و پاکسازی که قبلا صورت گرفت، جاذبه های تاریخی و باستانی این شهر است. در بوستون پیاده روهای باستانی با ساختمان های قدیمی بسیار زیبا، خیابان های باریک، مغازه های بسیار زیاد و پارک های مجهز و پیشرفته بسیار جالبی وجود دارد که توسط "فردریک لا اولمستد" طراحی و ساخته شده است.

کارشناسان پس از بازبینی و بررسی مجدد طراحی شهر به مساله دیگری پی بردند و آن مساله این بود که شاید می بایست شهرسازی و طراحی شهری بوستون منحصر بفرد و متفاوت با دیگر شهر ها باشد. متعاقبا به این مساله اندیشدند که چگونه می توانند از حالا به بعد ساختمانها و محله هایی بسازند که با سبک معماری کنونی شهر تطبیق داشته باشد، چگونه می توان از فضاهای خالی و اراضی بلا استفاده شهر بصورت بهینه استفاده کرد و در این فضاها ساختمانهایی ساخت که مشخصه های بوستون هم در آن لحاظ شده باشد و تقلید صرف از دیگر شهرها نباشد.

یکی از پروژه های بسیار مهم بوستون توسعه دوباره بازار "کنسی" بود. بازار "کنسی" 175 سال پیش به عنوان یک بازار عمومی بنا شد. این بازار توسط ساختمان هایی در دو سمت آن محاصره شده است و در اواخر قرن به یک مرکز فروش عمده مبدل گشت، تمام تولیدات و مواد غذایی از قبیل گوشت و ماهی برای فروش به رستوران ها و هتل ها به این بازار آورده می شد. در اوایل دهه 70 بازاریانی که فضاها و مغازه هایی را در شهر اجاره می کردند، گفتند که بوستون تا ازدحام جمعیت خیلی فاصله ندارد بنابراین ساختمان یک طبقه مجلل و لوکسی در بیرون از شهر ساختند و شهر را که با آن مشخصه های مضحک و فریبکارانه اش رها کردند.

دست اندرکاران شهری از این واقعه به عنوان یک فرصت پیشرفت و توسعه حمایت کردند و همچنین خوشبختانه "جیمز رز" لایحه ای مبنی بر برگزاری یک جشنواره خرید و فروش ارائه کرد. البته تا آن موقع هیچ کس چنین پیشنهادی را نشینده بود، اما از این جشنواره استقبال بسیار خوبی به عمل آمد مردم دسته دسته برای خرید، خوردن خوراکی های مورد علاقه، تماشای هنر نمایی دوره گردان و برنامه های جالب و دیدنی به آنجا می آمدند. این بازار در آغاز بازگشایی یعنی در سال 1976 با یک موفقیت زود هنگام مواجه شد.

بدین ترتیب مردم در حومه شهر تجمع کردند و بازدید کنندگان از تمام نقاط کشور و جهان برای بازدید از شهر به حومه آن می رفتند. این مناطق پر ازدحام و شلوغ و فعال و پر جنب و جوش شدند. هر چند که این پروژه از نظر بسیاری از کارشناسان کوچک و مختصر به نظر می رسید اما موفقیت بزرگی را به همراه داشت. این پروژه به عظمت پروژه ساخت بزرگراه، پاکسازی و تخریب محله ها و ساخت مرکز دولتی نبود، این پروژه مختصر، مهارپذیر و در حد و اندازه بوستون بود. به عقیده شهرسازان بوستون این اولین پروژه ای بود که در بوستون با موفقیت انجام شد و همینطور اولین باری بود که یاد گرفتند که چگونه باید شهر را که یک روند کند صعودی دارد بازسازی و آباد کرد.

 

 بازار و مرکز خرید شهر بوستون در گذشته(سمت چپ) و حال(سمت راست)

در اواخر قرن بازار به یک مکان شلوغ و پرکار تبدیل شد. اکنون هم این بازار به خصوص در مواقع برگزاری فستیوال ها بسیار شلوغ است و در شب نور افشانی می شود. خیابان های تنگ و باریک هم اکنون جای خود را به خیابان های وسیع و مسطح داده است. این بزرگراه بسیار جالب و زیباست و در تمام طول سال و از صبح زود تا شب فعال و پر جنب و جوش است و شاهراه اصلی مابین مرکز شهر و حومه شهر می باشد.

برای شهر بوستون مدلی طراحی شده که بوستون را پس از تخریب بزرگراه اصلی نشان می دهد. بزرگراه می تواند جایگزین فضاهای سبز از قبیل پارک و موسساتی مانند موزه ها و مراکز دیدنی شود. با اجرای این پروژه پیاده رویی در کنار رودخانه هم درست می شود که مردم می توانند در ساحل رودخانه ای که از وسط بوستون عبور می کند، قدم بزنند.

تا 30 سال پیش محوطه کناره رودخانه کاملا راکد و ناپویا بوده است. ماهی گیری دیگر در آنجا رواج نداشت، قایق ها و کشتی های کنار رودخانه ناپدید شدند، اسکله تخریب شد ولی اکنون شهرداری بوستون در همین ناحیه راکد، صنعت توریست را راه اندازی کرده ایم، در حدود 20 تا 30 قایق توریستی در اینجا فعال است که مردم را از غرب رودخانه به شرق رودخانه می برد. لازم نیست مردم برای ورود به شهر اتومبیل هایشان را با خود به مرکز شهر که پر ترافیک است ببرند بلکه می توانند اتومبیلشان را در خارج از شهر پارک کنند و با استفاده از قایق های سریع السیر از طریق رودخانه خود را به مرکز شهر برسانند و بدین وسیله در وقتشان هم صرفه جویی خواهد شد.

یکی دیگر از بخش های مهم شهر محله "تیاتر" که یک محله شلوغ و پرازدحام و فعال می باشد است. ساختمانهای قرن نوزدهم بسیار مهم و دارای ارزش هستند. در بوستون از این نوع ساختمان ها به وفور یافت می شود و کارشناسان شهر ملبورن برنامه های مرمتی_حفاظتی پویایی برای آن در نظر دارند تا پاسخی در برابر تخریبات نابجایی که در سال 1980 صورت گرفته، باشد بدین منظور این مناطق به عنوان مناطق دیدنی و حفاظت شده مرزبندی و محصور شدند. قوانین شهرسازی و معماری بسیار جدی و سختگیرانه ای برای بساز و بفروش ها و افرادی که در صدد توسعه شهری و معماری هستند، وضع شد. یکی از کارشناسان شهری می گوید: "هدف ما از این کارها این بوده است که بوستون را به شهری منسجم، قابل تصور و بدون ابهام تبدیل کنیم تا مردم از قدم زدن در آن لذت ببرند."

طی یک برنامه توسعه ای در رابطه با مرکز شهر که "تحقیقات دستگیره" نام گرفت، نقشه ای از مرکز شهر تهیه کردند که در آن هر نقطه قرمز را سمبل یک "دستگیره در" نامیدند. این نقاط قرمز بیان گر مناطق فعال از یک خیابان اصلی است. اما این نقشه نشان می دهد که در بعضی از نقاط تنها تعداد معدودی نقطه قرمز وجود دارد مانند ساختمان مرکزی دولت که در این محل تنها ساختمان های بلند وجود دارد و فقط یک یا دو نطقه قرمز در آن دیده می شود. با این تفاسیر تفاوت میان نقاط فعال از نظر تجاری و نقاط غیر فعال به وضوح مشخص می شود. در خیابان هایی که تعداد نقاط قرمز در آنها زیاد است خیابان های فعالی هستند و همیشه شلوغ و پر از مردم است و خیابان هایی که نقاط قرمز بر روی آنها کم است راس وسعت 5 عصر خالی از جمعیت است. این مساله برای شهر ها و جوامع بین واقعا مشقت بار است چرا که باید طراحی شهری به نحوی باشد که جمعیت در تمام ساعات شبانه روز به طور مساوی در تمام خیابان ها توزیع شود نه اینکه در ساعتی از شبانه روز خیابانی دچار ازدحام جمعیت و سختی عبور و مرور باشد در حالیکه خیابانی دیگر کاملا خالی از جمعیت باشد

در مرکز شهر بوستون ادغام سبک ها و روش های گوناگون معماری صورت می گیرد. این روش های معماری شامل دو یا سه شیوه از اوایل، اواسط و اواخر قرن نوزدهم و دو سبک معماری قرن حاضر یعنی سبک های مدرنیسم و پست مدرنیسم ،ساختمان های مرتفع و ساختمان های کم ارتفاع، می باشد، که با هم تلفیق شده اند. این مساله واقعا جالب و فوق العاده است که همه این سبک های مختلف معماری و سایز های گوناگون ساختمان ها با هم تلفیق شوند و این طور کاملا با هم تطابق و سازگاری داشته باشند. این امر در واقع نتیجه پشتکار و همت معماران و طراحی شهری منسجم و مستحکم و خط مشی های اصولی معماری و کمی هم شانس و اقبال می باشد.

سبک معماری بوستون در گذشته(سمت چپ) و حال(سمت راست)

پروژه "رویز وارف" یکی دیگر از گام های اساسی و کلیدی در شهرسازی بوستون بود. این پروژه در سال 1990 تکمیل شد و در رابطه با اراضی و ساختمان سازی در حاشیه رودخانه ای که از میان شهر عبور می کرد، بود. این اولین پروژه چند منظوره در بوستون بود. در واقع تمامی پروژه هایی که پیش از آن در بوستون راه اندازی شده بود فقط یک هدف را دنبال می کردند و برای یک هدف و مورد استعمال خاص در نظر گرفته شده بودند، مانند :ساختن یک اداره در یک مکان خاص و یا ساختن یک ساختمان در جایی دیگر و یا ساختن یک مرکز تجاری که همه مشخص بود به چه منظوری از آنها استفاده می شود. پروژه "رویز وارف" از این نظر که یک پروژه چند منظوره در رابطه با اراضی ساحلی رودخانه بود بسیار جالب و شگفت انگیز می بوده است.

بخش مرکزی و جنوبی بوستون در گذشته(سمت راست) و حال(سمت چپ)

کارشناسان شهری طی این پروزه زمین های حاشیه رودخانه ها را تفکیک کرده و هر قسمت را به فروش رساندند. آنها به صاحبان اراضی گفتند که می بایست در این زمین ها هتل، آپارتمان و یا مراکز اداری _با رعایت صول ساختمان سازی_ بسازید، همه منازل اطراف رودخانه تخریب شده و به مکان های تفریحی عمومی تبدیل شدند. هم اکنون پارک ها و پیاده رو های زیبایی در محوطه حاشیه رودخانه ساخته شده که مردم به تفریح و قدم زدن در آنها می پردازند. این پروژه انجام گرفت و بسیار موفق بود.

این پروژه هم یکی دیگر از پروژه های کوچک اما موفق بود که همه گستره شهر را در بر نمی گرفت و با اهداف و قواعد خاص اجراشد. در واقع تمامی پروژه های کوچک اما موثر معماران و شهرسازان مستعد بود که وقتی در کنا هم قرار گفتند توانستند شهر را به صورتی که امروزه می بینیم در آورد.

یکی دیگر از این پروژه های کوچک که بسیار هم موفق بود، پروژه ساخت پارکینگ دو یا سه طبقه بود که به جای گاراژ پارکینگ تاریک و وحشتناکی که در دهه 50 ساخته شده بود، بنا شد. مهندسین این گاراژ را خریداری کردند و سپس آن را تخریب کردند. به اندازه پنج طبقه زیر زمین را حفر کردند و یک پارکینگ پنج طبقه زیر زمینی ساختند. روی آن یک پارک و یک مرکز تفریحی و یک رستوران کوچک ساختند.

بنابراین با کمک معماران و مهندسین ناظر یک پارک کوچک حدودا 90 متری را بروی بخش بالایی پارکینگ بنا شد که در نوع خود یک پروژه موفق محسوب می شد. در این پارک درختان زیبا و بزرگی ساخته شد و در کنار آن یک کافی شاپ کوچک ساخته شد که در آن روزنامه فروخته می شد و زمین های اطراف آن چمن کاری شد. بدین ترتیب ناحیه کوچک و در عین حال زیبایی در میان ساختمان های بلند اداری منظره جذابی را به شهر بخشیده است مردم می توانند لحظاتی را فارغ از کار و مشغله در این پارک، رستوران و کافی شاپ سپری کنند.

این پارک همیشه شلوغ و پر رفت و آمد است چرا که مساحت آن کم است و در منطقه پر ازدحام شهر ساخته شده است. این پروژه سومین درسی بود که آموختیم و آن این بود که به جای پروژه های گسترده، نسنجیده، وقت گیر و پر هزینه زمان را صرف پروژه های کوچک اما جالب، خلاق، مستحکم و اصولی کنیم.

یکی از مهندسین پیشگام در این عرصه می گوید: "هیچگاه یک پروژه عظیم را با تفکر نا چیز طراحی و اجرا نکنید."

اگر چه پروژه شاهراه مرکزی شهر یک پروژه بسیار سنگین و عظیم بود ولی کارشناسان و مهندسین بسیاری در مورد چگونگی احیا و آبادسازی اراضی تفکر و با یکدیگر مشورت کردند. .ولی باید اذعان کرد که واقعا مشکل است که از نو یک شهر را دوباره به طور منسجم و همبافت با ساخت پارک ها و فضای سبز بازسازی کرد. طی این پروژه می بایست در بوستون با تمسک به سبک ها و شیوه های نوین معماری پارک ها، موزه ها و امکانات رفاهی_تفریحی جدید احداث کرد. اما تمامی این ساحتمان ها باید کوچک و در اندازه ساختمان های حاشیه رودخانه باشند. در واقع احتیاجات و ملزومات قدیمی و جدید را باید در هم آمیخت.

این پروژه به نیمه رسیده است. چهار سال بر روی آن کار شده است و چهار سال دیگر تا اتمام پروژه زمان لازم است. تا کنون هیچ کدام از نماهای بیرونی گشوده نشده است. شاهراه اصلی شهر-سنترال آرتری- هنوز برقرار است. در زیر سطح زمین تونلی که در حال ساخت است مانند یک شهر کامل ساخته شده از آهن و پولاد است که در زیرزمین ساحته شده باشد. چندین پل عظیم در این تونل طراحی شده که از حجم ترافیک راه خروجی تونل می کاهد. در هر حال باید گفت که آخرین پیشرفت های روز در ساخت این تونل اعمال شده است.

خیابان های بوستون در گذشته(سمت راست) و حال(سمت چپ)

کارشناسان شهری بوستون بر این عقیده اند که خیلی خوش شانس بوده اند که تجربه بیست سال گذشته را در چنته دارند و با توجه به آن دریافتند که بوستون از نظر ساختار شهری چگونه است و چگونه می بایست طراحی شود.

بنابراین زمانی که تصمیم به طراحی پروژه حاشیه رودخانه و همچنین اسکله گرفتند توانستند به خوبی از عهده آن بر آیند.

ناحیه کنار دریا که چند صد هکتار مساحت دارد قبلا یک محوطه خالی و متروکه بوده است که اکنون در آن پارکینگ ساخته شده است. در این بندرگاه ده هزار نفر مشغول به کار هستند. از این ناحیه وسیع تنها 300 آکر (هر آکر معادل 4047 متر مربع است) آن به اسکله تجاری و اقتصادی تعلق دارد. یک شرکت ساختمان سازی از نیویورک مسوولیت این پروژه را بر عهده گرفت این شرکت تاکنون چندین پروزه اسکله سازی را در سراسر جهان با موفقیت به انجام رسانده است. اگر چه کارشناسان شهری بوستون هم در این طرح فوق العاده مشارکت دارند.

اولین گام ساخت سالن مرکزی اجلاس و کنگره ها در حاشیه کنار دریا بود. در بوستون کنگره ها و گردهمایی های بزرگ و متعددی برگزار می گردد و مردان و زنان و کودکان بسیاری در این کنگره ها شرکت به هم می رسانند. چرا که این شهر اماکن بسیاری برای دیدن دارند. تلاش های بسیار صورت گرفته است تا بازدید کنندگان در مواقعی که در اجلاس نیستند هم به طریقی سرگرم شوند. سالن مرکزی اجلاس هم اکنون در حال ساخت است. این پروژه 800 میلیون دلار هزینه در بر دارد و کا راجرایی آن دو سال به طول خواهد انجامید.

پروژه ای که در قسمت قبل در مورد آن توضیح داده شد به صورت هم زمان با پروژه "رویز وارف" ادغام خواهد شد و به جای اینکه مثلا ادارات در بخش اول پروژه، ساخت مسکن در بخش دوم و مراکز خرید در بخش سوم پروژه ساخته شود تمامی این کار ها با هم انجام می گیرد. این 300 آکر زمین 4 مالک عمده دارند. که در هر بخش تمام این ساختمان ها به صورت تداخلی ساخته خواهد شد. بنابراین پس از اتمام این پروژه به یکی از مکان های شلوغ و پر ازدحام شهر مبدل خواهد شد و به دلیل وجود تمامی امکانات رفاهی و تفریحی همه مردم می توانند در 24 ساعت شبانه روز در آن مکان حضور داشته باشند در واقع ساکنین این منطقه می توانند در روز در اداره ها کار کنند و در شب در ساختمان های مسکونی و یا هتل ها به استراحت بپردازند و اوقات فراغتشان را هم به بهترین شکل سپری کنند.

خیابان هایی صاف و مسطح در سطح شهر گسترش داده خواهد شد. این خیابان ها برای مردم بوستون آشنا هستند، با اینکه معمارانی که در این پروژه ها فعالیت دارند همه از معماران معاصر و متجدد هستند اما همچنان مشخصه شهری و الگوی جاده های شهری منحصر بفرد بوستون است که داشتن خیابان های باریک و شلوغ و سرزنده است حفظ می شود. تلفیق این پروژه ها با یکدیگر  نوید این را می دهد که پارک ها و کناره دریا همیشه به جز روزهای سرد شلوغ و پر جنب و جوش خواهد بود.                                                                               مدل از پیش طراحی شده بوستون

شهرسازان و معماران بوستون به چشم انداز آینده بوستون بسیار امیدوارند اما این عقیده را دارند که اگر این پروژه ها را 20 سال قبل انجام می دادند امکان موفقیت آن بسیار کمتر بود چرا که آنها در طول بیست سال تجربه، پختگی و کارکشتگی لازم را به دست آورده اند.

طی پروژه دیگری شهرسازان در صددند تا بوستون را به همان صورت قدیمی اش برگردانند. البته معتقدند که این امر صد در صد میسر نمی شود اما ایده کلی این است که یک شهر باید مشخصه های قدیمی خود را حتی در ساخت نوین و مدرن شهر داشته باشد و نباید از اصل فاصله گرفت. در اینجا باید متذکر شد که در تمام شهر ها اشکالاتی از نظر ساختمان سازی و شهرسازی وجود داشته است و باید این اشکالات ابتدا برطرف شود اما دراین جا آنچه ضروری است این است که نقوص و اشکالات را پیدا کرده و آنها را مرمت و تصحیح کرد. بنابراین می بایست تمام تلاش خودرا به کار بست و از همه تجربیاتی گذشته استفاده کرد.

مهندسین معتقدند که برای اتمام اولین پروژه 300 آکری (هر آکر 4047 متر مربع می باشد) 30 تا 40 سال زمان نیاز دارند.

یکی از مشکلات شهری طی 10 سال اخیر این بوده که از ساعت 5 عصر تعدادی از خیابان هایی که در آنها تنها ادارت وجود دارند کاملا خالی از جمعیت می شوند و خیابان هایی که دارای موقعیت تجاری هستند بسیار شلوغ و پر ازدحام می شدند و در واقع در بوستون تجارت شبانه رایج شده است. به همین دلیل است که به تدریج ادارات به موسسات تجاری که کارشان تامین مواد اولیه رستورانها، کافه ها و اماکن تفریحی بود تبدیل می شوند. بدین ترتیب بدون اعمال اجبار و هیچگونه تلاش مضاعفی این خیابان ها که از ساعت 5 عصر به بعد خلوت و خالی از جمعیت می شدند رونق گرفته اند و به مکان های پر جنب و جوش تبدیل شده اند.

 

همگونی ساختمان های قدیمی و نوساز در بوستون

فروش قطعه قطعه اراضی در هر شهر جهان لازم و ضروری است. بعنوان مثال یک خانواده که یکی از هتلداران عمده شیکاگو بودند و به بوستون مهاجرت کرده اند با خرید این اراضی در آن سه ساختمان مسکونی، دو هتل بزرگ و سه ساختمان اداری بنا کردند. همین فضاهای خالی و بیتوته بیرون شهر بود که پس از فروش آنها به مردم و بدون اینکه دولت هزینه هایی را متحمل شود به اماکن آباد، سبز و قابل سکونت شهری مبدل شدند.

ساختمان هایی که در این ناحیه ساخته شده کمی از نظر ارتفاع کمتر و کم جمعیت تر از محله "فایننشال" است اما هنوز هم برای اینکه به جذابیت و سرزندگی آن کمک شود می بایست ساختمان ها کم ارتفاع تر و محله کم جمعیت تر باشد. کارشناسان می خواهند فضای اطراف دریا را طوری طراحی کنند که یک مجموعه چند منظوره کاری، تفریحی و مسکونی بنا شود.

تمام مثال ها و نمونه های طراحی های زیبای شهری به بوستون باز نمی گردد بلکه بعنوان مثال می توان از پارک شهر "بتری" در نیویورک به عنوان یکی از فضاهای سبز بسیاز زیبا و دیدنی نام برد و یک اثر زیبای محوطه سازی معماری محسوب می شود. در تابستان تعداد کثیری از مردم در کنار آب می نشینند و اوقات فراغت را سپری می کنند. در زمستان پارک سیمای شهر را به خود می گیرد و تنها تفاوت آن در داشتن انبوهی از درختان و تخته سنگ های بزرگ در وسط آن است. این پارک می تواند گویای مفهوم کامل و جذابی از شهرسازی باشد.

نیروی فعال یکی از ارکان اساسی فروشگاه های خیابان های مرکزی شهر می باشد و مرکز شهر در تمام طول روز شلوغ و مملو از جمعیت است. در همان پروژه "دستگیره" که قبلا بدان اشاره شد حدود 50 "دستگیره در" که نشانه نقاط فعال شهر است در مرکز شهر دیده می شود. شهرداری بوستون در صدد است تا شهر را طوری طراحی کند که در آینده حاشیه شهر و مناطق ساحلی هم به همین صورت همیشه سرزنده و پرجنب و جوش باشد.

در اینجا به 10 اصل که از ملزومات داشتن مرکز شهری موفق و منظم است اشاره می کنیم. این اصول در همه نقاط دنیا یکسان است. البته هر شهری می بایست با توجه به مشخصه های منحصر بفرد شهری خود این اصول را رعایت کرده و به راهکارهای خاص شهر مربوطه برسد.

1-در مورد مناظر بدیع، جلب توجه کننده و فراگیر که با پشتوانه های مالی هنگفت خلق می شوند محتاطانه عمل کنید. چرا که بهترین شهر های دنیا هر روز ببیشتر و بیشتر بخش ها و قسمت های آشنا و خاص خود را به معرض دیدی عموم می گذارند.

2-خصوصیات منحصر بفرد شهر خود را بشناسید و از آنها بهره برداری کنید.

3-در حفاظت و مرمت از اماکن باستانی و تاریخی شهر دقت و پشتکار لازم را به کار ببندید.

4-سعی کنید اشتباهات گذشته را اصلاح کرده و هم زمان با توسعه های نوین شهری به احیای مواردی که از پیش ساخته شده پرداخته شود.

5-از ساخت پیاده روهایی که از سطح خیابان بالاتر و یا پایین تر هستند ممانعت به عمل آورید.

6-شهرک های چند منظوره و منسجم را با توجه به ساخت پیاده رو ها و پارکینگ های زیرزمینی بسازید باید ساختار پارکینگ طوری باشد که درب ورودی گاراژ از داخل خیابان باشد. جایگاه مغازه ها و پاساژها در حومه شهر است نه داخل شهر.

7-در حاشیه خیابان ها، گردشگاه ها و پارک های کوچک و یا متوسط بسازید. مراکز خرید نباید زیاد نزدیک و چسبیده به محل های مسکونی باشد همچنین مراکز خرید زیاد هم نباید پرت، دورافتاده و راکد باشند.

8-طراحی و ساخت ساختمان های جدید طور باشد که به ساختمان هایی که از قبل ساخته شده شبیه باشد و ساختمان های قدیمی و جدید با هم سازگار و هم گون باشند. _منظور این نیست که بطور کامل از ساختمان های قدیمی تقلید شود_ بدین منظور می بایست از معماران کارآمد، معمارین محوطه ساز، شهرسازان و بساز و بفروش ها برای انجام این پرژه بهره گرفت. تکمیل این پروژه مدت های مدیدی به طول خواهد انجامید، البته این مطلب نباید در عموم ایجاد استرس کند چرا که ساختمان هایی که ساخته می شود و طرح هایی که احداث می شود تا حداقل یک قرن باقی خواهد ماند پس باید در انجام آن نهایت دقت را به عمل آورد.

9-تا آنجایی که امکان دارد در فستیوال ها و جشنواره های داخلی و خارجی شرکت کنید.

10-اگر در شهر شما از مرکز شهر رودخانه ای عبور می کند باید کناره رودخانه طوری طراحی شود که به مکانی عمومی و تفریحی مبدل گردد.

 

نقشه شهر بوستون

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:٠٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٦:٠٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ خرداد ،۱۳۸٥

تاریخچه مدیدیت شهری ((UMP در آسیا

توسعه برنامه های مدیریت شهری در گرو تلاش و ممارست شهرها در جهت پیشرفت و رفاه منابع انسانی میسر می شود؛ این اقدامات عبارتند از جذب مشارکت های دولتی، بهره وری اقتصادی، حفظ تساوی و عدالت اجتماعی، کاهش فقر و بهبود شرایط زیست محیطی. این اقدامات در سایه استفاده بهینه و توزیع عادلانه منابع امکانپذیر خواهد بود.

مدیریت شهری طی سه مرحله از آغاز یعنی از سال 1986 میلادی تا کنون دستخوش یک سری تغییرات بنیانی شده است.

مرحله اول: مرحله اول برنامه مدیریت شهری (1991-1986)؛ این برنامه ها بر روی تحقیقات کاربردی بر روی چهار موضوع: مدیریت اراضی، امور مالی و مدیریت شهری، زیرساخت ها و محیط زیست شهری و با هدف توسعه راهبرد های عملی و ابزارهای کاربردی مدیریت شهری در سطح جهانی متمرکز شده بود.

مرحله دوم: اهداف این مرحله (1996-1992) حول محور چگونگی استفاد از این راهبردها و ابزارها در جهت ارتقای کارآیی و سطح تولیدات، ابتدا به صورت منطقه ای و سپس بسط آن به تمام کشور می بوده است. در این مرحله یک مورد دیگر به چهار موضوعی که قبلا در بالا ذکر شد، افزوده گردید. مورد پنجم کاهش فقر شهری بود. مکانیزم اساسی در این فاز اجرایی پرداختن به سطح کارآیی و تولیدات از قبیل تشکیل هیات کارشناسان منطقه و تاسیس کارگاه ها و همایش های مشاوره ای در سطح کشوری به منظور معرفی این خط مشی ها و ابزار های کاربرد به کل کشور، معطوف می شد. ساختار این برنامه ها تمرکز زدایی و واگذاری مسوولیت انجام این فعالیت ها به ادارات منطقه بوده است.

مرحله سوم: مرحله سوم مدیریت شهری به منظور ایجاد و تحکیم کارآیی دولت، بانکها و مراکز تامین اعتبار در جهت مرتفع ساختن معضلات شهری اختصاص یافت.

مرحله چهارم—این مرحله(2004-2001) ادامه مرحله سوم بود و تنها بیشتر از قبل بر روی فعالیت ها و اقدامات دولتی که شرایط زندگی قشر مستمند و کم درآمد جامعه شهری را متأثر می ساخت، متمرکز شده بود.

در واقع هم اکنون زمینه هایی که این برنامه ها توجه خاص به آنها دارند عبارتند از:

-- کاهش سطح فقر در شهر

-- مدیریت محیط زیست شهری

-- جذب مشارکت های دولتی

-- حل معضل ایدز و اعتیاد در جامعه شهری

برنامه هایی که در بالا بدان اشاره شد در 11 ناحیه و 21 شهر در آسیا اجراشده است.

در اینجا به مقایسه مدیریت شهری در آسیا و اروپا می پردازیم.

اصول مدیریت شهری در اروپا

در الگوی مدیریتی در اروپا سه عامل مدیریتی لحاظ می گردد: برنامه ریزی، اجرای برنامه ها، نظارت و ارتقای برنامه ها. از این گذشته ویژگی های خاصی برای یک مدیریت مطلوب شهری نیاز است که این ویژگی ها شامل داشتن اطلاعات لازم در زمینه سیستم شهری، سازمان های مربوطه و روند فعالیت ها می باشد.

همچنین باید توجه داشت که بخش خصوصی، گروه های فشار و عامه مردم می توانند در بهبود مدیریت شهری سهیم باشند و با استفاده از اینها می توان به بودجه لازم جهت ارتقای وضعیت اقتصادی دستیابی پیدا کرد. این عملکرد ها می توانند شهرواندان، محیط زیست شهری و ظرفیت کارآیی و تولیدات شهر را تحت تاثیر قرار دهد.

در اروپا تاکید بر این است که سیستم های شهر بطور کامل مورد ارزیابی قرار گیرد. نوع مدیریت شهری که در اروپا مورد استفاده قرار می گیرد می بایست با چرخه زندگی شهرنشینی، که افزایش و کاهش رشد محیط زیست نشانگر آن است، سازگار باشد. شهر هایی که به لحاظ فیزیکی و اقتصادی توسعه یافته هستند نیاز به شیوه مدیریت شهری متفاوت با شهرهای عقب مانده و دچار نقصان دارند.

به عنوان مثال بسیاری از شهر ها نتوانسته اند به توازن عرضه و تقاضا در تولیدات و خدمات شهری برسند. در این موارد شهر های اروپایی وضعیت بازارهای شهری مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند. با این روش تقاضا برای تولیدات خدمات شهری و عرضه مایحتاج شهروندان به توازن می رسد.

از موارد دیگری که در مدیریت شهری اروپا مدنظر قرار می گیرد را می توان به وضعیت حمل و نقل شهری، مدیریت اراضی، اقتصاد شهری و منطقه ای،سازمان دهی کارآیی و حجم تولیدات در کلان شهر ها اشاره کرد.

1- خدمات تکنیکی در جهت فقرزدایی شهری بر روی موارد زیر متمرکز شده است:

  • دستیابی قشر فقیر جامعه به اراضی و تامین امنیت شغلی آنها: بهبود شرایط کاری و سازمان دهی اجتماعی می بایست به اندازه بهبود شرایط محیط شهری مد نظر قرار گیرد. چراکه قشر ضعیف و کم درآمد جامعه هم می بایست از امانات دسترسی به اراضی شهری و امنیت شغلی برخوردار باشند.

  • کمک های مالی هر چند جزئی به قشر کم درآمد: این بخش بهبود شرایط مدیریتی در سامان دهی گروه های اجتماع در ایجاد مشارکت های مالی، افزایش کارآیی مدیریتی در جهت اخذ و اداره سرویس های مالی-اعتباری به منظور توسعه فعالیت های درآمدزا و تسهیلات مسکن را شامل می شود. همچنین در این زمینه می توان به ایجاد ارتباط میان این گروه های مشارکتی با موسسه های ملی رسمی و استحکام کارآیی و افزایش سطح تولیدات دولت های محلی در ارتقاء تمهیدات مربوط به وضه اقتصادی و معیشتی جامعه اشاره کرد.

2- خدمات تکنیکی در جهت مدیریت محیط زیست شهری بر موارد زیر متمرکز شده است:

  • مدیریت بازیافت زباله:این بخش شامل بهبود مدیریت شهری در جهت برنامه ریزی، تامین اعتبار، و عملی ساختن امور مربوط به سیستم زباله های جامد شهری می باشد. در اینجا می بایست تقویت سرمایه گذاری در سیستم زباله های جامد شهری و بخصوص در زمینه های جمع آوری زباله های جامد، دفن و همچنین بازیافت مواد به خوبی انجام پذیرد.

  • مدیریت آب و فاضلاب و آلودگی هوا: این بخش شامل بهبود خط مشی ها و قوانین زیست محیطی به منظور ترفیع و تفییذ اختیارات مدیریت شهری در جهت برنامه ریزی، تامین اعتبار و عملی ساختن امور مربوط به سیستم آب و فاضلاب و کیفیت هوا می باشد. در ایجا می بایست تقویت مشارکت میان دولت های محلی و سازمان های دولتی در ارائه خدمات زیست محیطی و حفاظت از محیط زیست لحاظ گردد.

3- خدمات تکنیکی در جهت مدیریت شهری به شیوه مشارکتی

  • جمع آوری عواید و مدیریت مالی: بهبود روند مدیریتی در جهت جمع آوری عواید بمنظور توزیع مطلوب خدمات شهری

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٥ خرداد ،۱۳۸٥

ده گام به سوی طبیعتی سبز

1-     پاشیدن بذر

در بهار و پاییز باغچه خانه تان بذر پاشی کنید. سپس کمی کود روی آن بریزید تا چمن ها از استقامت بیشتری برخوردار شوند و علف های هرز از بین بروند. زمین را به خوبی با خیش دستس و غلتک شخم بزنید. خاک باغچه را همیشه مرطوب نگه دارید.

2-     چمن های بلند را کوتاه کنید.

حداکثر طول چمن ها می بایست 5/7 سانتی متر باشد البته چمن ها را زمانیکه طولشان به 11 سانتی متر رسید کوتاه کنید تا مطمئن شوید که ریشه اش در زمین مقاوم شده است. هیچگاه بیشتر از یک سوم طول چمن را کوتاه نکنید چراکه با این کار ریشه چمن سست می شود و توجه داشته باشید که تیغ ماشین چمن زنی شما تیز است.

3-     بازیافت چمن ها

چمن های چیده شده را در همانجا رها کنید. با این کار در حدود 70% از رشد علف های هرز کاسته می شود و. 30% نیاز باغچه به کود مرتفع می شود و همچنین خاک باغچه همیشه مرطوب و خنک خواهد ماند.

4-     کود پاشی

پس از اینکه زمین اکسیزن لازم را به خود جذب کرد، لایه نازکی کود بر روی آن بپاشید. با این کار نیاز زمین به آب کم می شود و علف های هرز کاهش می یابد و از سرمازدگی در زمستان جلوگیری می شود. با این کار سلامت زمین که زیستگاه گیاه است تامین می شود.

5-     آبیاری صحیح

باغچه شما در هفته تنها نیاز به 5/2 سانتی متر آب دارد که با این کار ریشه گیاهان سالم می مانند. اگر باران نمی بارد در هفته یکبار باغچه را در صبح اول وقت و یا عصر آبیاری کنید. مطوئن شوید که آب به ریشه گیاهان رسیده است. آبیاری بیش از حد برای گیاهان خطرناک است.

6-     به تنفس خاک کمک کنید.

خاک در حالت طبیعی پس از مدتی متراکم می شود. اما آب، کود و هوا می تواند از این عمل جلوگیری کند. شما می توانید بخش متراکم خاک را (حداقل به عمق 6 سانتی متر) کنار بزنید سپس آن را با خیش دستی شخم بزنید و به جای اولیه بازگردانید.

7-     تغذیه خاک

سلامت خاک وابسته به آزادساز تدریجی نیروژن طبیعی موجود در خاک است که این کار با کود پاشی و بازیافت چمن های چیده شده میسر می شود. آزمایش کردن خاک برای تعیین p/k(فسفر/پتاسیم)، PH، نیازهای ریزخوراکی خاک امری لازم است.

8-     حفاظت از خاک

همانطور که می دانیم خاک محل زندگی بسیاری از موجودات است. برخی از موجودات برای گیاهان مفید و برخی مضر می باشند.

9-     بر آفات طبیعی نظارت داشته باشید

شما میتوانید برای آخرین اقدام از آفت کش ها استفاده کنید و علف های هرز را هم با دست از ریشه در آورید.

10-    متفاوت باشید.

سعی کنید خود را به کاشت یک نوع گل و گیاه منحصر نکرده و کاشت انواع گل و گیاهان را در باغچه امتحان کنید. برای این کار می توانید از باغبانان کمک بگیرید.

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:٢٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٥ خرداد ،۱۳۸٥

ترفندهای محوطه سازی در طراحی فضای سبز

استفاده از مصالح

در هنگام استفاده از مصالح در محوطه سازی پارک ها و باغات نیاز به توجه تکنیکی در این خصوص وجود دارد. مثلا استفاده از کالار سیمان در پارک ها که امروزه رایج شده و بسیاری از جنبه های زیبا شناختی آنها را نابود ساخته است. زیرا سیمان از نظر ساختار بسیار ناپایدار است، هنگامی که اولین برف می بارد بسیار شاداب و پرطراوت به نظر می رسد اما پس از آن کیفیت خود را از دست می دهد. دومین مساله این است که برف سمبل پاکی و عفت است و این درحالی است که سیمان و بتون معنای وحشت و خشونت را به انسان القا می کند. بنابراین از سیمان و بتون می بایست در مکان هایی از پارک که در معرض دید نیستند مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل سنگ نشان دهنده استحکام، وحدت و جاودانگی است. سنگ در بسیاری از ادیان مقدس است. مثلا در دین اسلام سنگ سیاهی که در کعبه زائرین ان را می بوسند و معتقدند که از بهشت آمده و در هنگام نزول از آسمان به رنگ سفید بوده اما در اثر گناهانی که بشر مرتکب شده سیاه شده است.

در قدیم دیوار باغها از ملاط ساخته می شدند که بسیار مهربان تر و ملایم تر از سیمان پورتلندی به نظر می رسید. آهک آبی از طریق حرارت دادن گچ و سنگ آهک بمنظور آزاد شدن دی اکسید کربن، بدست می آید. هنگامیکه این مواد دوباره با آب مخلوط شدند و در معرض هوا قرار می گیرند و دوباره با دی اکسد کربن ترکیب شده و به همان حالت شیمیایی اولیه باز می گردد. دی اکسید کربن به استحکام لایه های بیرونی ملاط می افزاید و بهمین دلیل شاید یک قرن بتواند استحکام خود را حفظ کند. این نوع ملاط امروزه از نظر ساختمان سازان دور مانده است در صورتیکه هنوز هم می توان از آن در محوطه سازی پارک ها و باغات استفاده کرد.

مثلا امروزه استفاده از آجر و خشت به کلی از مد افتاده تلقی می شود. اما باید بدانیم که دوام این محصول می تواند با توجه به کیفیت آن مناسب باشد. خشت های گلی که شهر باستانی بابل به کار می رفته بوسیله شل دادن به گل مرطوب درست شده است. این بلوک های گلی سپس در مقابل نور آفتاب خشک می شوند و در مکان مناسب مورد استفاده قرار می گرفتند و در ساخت خانه ها کاربرد داشته اند

حدود 3 هزار سال پیش از میلاد مسیح انسان این مساله را دریافته بود که هنگامی که گل مرطوب خشک شود تبدیل به ماده ای سخت می شود. در آن زمان از گل رس برای ساخت ظروف استفاده می شد. رومی ها مهارت لازم را در ساخت خشت کسب کرده و سپس این هنر را در اختیار مردمان شمال اروپا قراردادند. این خشت ها در قرون وسطی در ساخت دودکش ها و مناره کلیساها مورد استفاده قرار گرفت. البته امکان این نبود که در کوره های آجرپزی ابتدایی این خشت ها در دمای بالایی درست شوند.بعد از 1200 سال پس از میلاد مسیح کشورهای سفلی مانند هلند و جنوب انگلستان مبادرت به ساخت این خشت ها ورزیدند. اما در زمان حاضر این خشت ها و در واقع آجر ها به اندازه استاندارد رسیده اند اما در ساخت دیوار باغاها کاربردی ندارند، آجرهای دست ساز از نظر ساختار به گونه ای هستند که هرگز ماشین نمی تواند ان را بسازد؛ آجر های دست ساز را می توان به اندازه مورد نیاز ساخت. این طور به نظر می رسد که آجرهای دست ساز از نظر زیبایی و آذین بندی بهتر از آجرهای کارخانه ای است، البته هزینه دستمزد ساخت آنها از مواد خام بیشتر می شد؛ این مساله هم حل شد و زیبایی حاصله جای خود را به پرداخت هزینه های کلان داد. در دهه سوم قرن بیستم "وینستون چرچیل" به ساخت خشت و آجر و کارگران این حرفه بسیار اهمیت می داد.

سفال هم یکی از مصالح قدیمی است که در امر محوطه سازی باستان اهمیت بسیاری داشته است. سفال همان گل رس است که در دمایی پایین تر از کوره آجرپزی خشک می شود و به رنگ سرخ بسیار زیبایی در می آید و در گذشته بیشتر در ساخت ظرف و ظروف مورد استفاده قرار می گرفت. امروزه بسیاری از کارخانه ها به جای اساتفاده از پلاستیک و بتون استفاده از این ماده را توصیه می کنند. بسیاری از باغهای بر جای مانده از مصر باستان و روم دارای دیوارهای رنگین بوده اند که دلیل آن استفاده از گل رس و سفال بوده است. در زمان برگزاری فستیوال ها برای تزئینات روی دیوارهای پارک ها و باغها می توان از سفال استفاده کرد. هن.ز هم "توسکانی" در ایتالیا در مرکز ساخت سفال قرار دارد.

استفاده از سایه ها

حرکت دورانی زمین، حرکت قابل پیش بینی و تدریجی سایه را در صفحه یک ساعت آفتابی سبب می شود. یک اصل مهم در این زمینه این است که ساعت آفتابی می بایست در یک مکان دقیق و حساب شده طراحی شود و انتخاب این مکان از اهمیت خاصی برخوردار است. طول عقربه ساعت آفتابی به زمان، عرض جغذافیایی ساعت آفتابی، موقعیت زمین در چرخش روزانه این بستگی دارد. وضعیت سایه عقربه های در دو ساعت آفتابی همسان یک زمان واحد اما در دو باغ متفاوت، هیچگاه یکسان نخواهد بود.

 

نور خورشید در اثر تبدیل هیدروژن به هلیوم تولید می شود و 8 دقیق زمان می برد تا مسافت 149.6 میلیون کیلومتری از خورشید به زمین را بپیماید. اگر در ساختمان این ساعت ها به دقت بنگریم تا حدودی شگفت زده خواهیم شد. این ساعت ها بیشتر در بالای برج کلیسا نصب می شود چون زمان امر مقدسی است. چون این ساعت ها خودبخود تنظیم می شوند و اصلا نیازی به تنظیمات ندارد.

 

یکی از صاحبنظرن در مورد این ساعت ها می گوید : "خدای بزرگی که خورشید را طوری قرار داد تا بر شب و روز فرمانروایی کند و ستاره ها را آفرید تا شب را مغلوب خود کنند، طبیعت بشر را هم طوری خلق کرده که با این تغییرات متناوب سازگاری داشته باشد و این میل را در وجود او قرار داده تا همواره در صدد پی بردن به چگونگی گذران دقایق و لحظه ها و در نهایت زندگی باشد.

ساعت آفتابی تنها 4 روز در طول سال با ساعت های مکانیکی مطابقت می کند: 16 آوریل، 14 ژوئن، 2 سپتامبر و 25 دسامبر و در طول سال کبیسه هم این تطابق تا حدودی وجود دارد. در روزهایی غیر از این تاریخ هایی که ذکر شد در بقیه روزها در حدود 16 دقیقه این زمان عقب تر از زمان رسمی و یا 14 دقیقه جلوتر از زمان رسمی می باشد. علت این امر این است که زمین در مدار بیضی شکلی دوران می کند و زمانی که به خورشید نزدیک می شود حرکتش سریعتر می شود. هنگامی که سرعت حرکت خورشید بیشتر می شود، زمان خورشیدی جلوتر از زمانی که بر روی ساعت های مکانیکی نشان داده می شود، است.

ساعت های آفتابی باید طوری تنظیم شوند که اطلاعات نجومی را منعکس کنند. مثلا هنگامیکه سرعت کند و یا تند می شود این مسئله را نشان می دهد که سرعت زمین افزایش و یا کاهش یافته است. قرار دادن یک صفحه میزانگر در صفحه ساعت آفتابی می تواند این زمان را به زمان رسمی تبدیل کند.

چون ساعت های مکانیکی چون با زمان رسمی و استاندارد یک کشور تنظیم می شوند در بشتر موارد نمی توانند ظهر واقعی را نشان دهند. مثلا اگر انسان بخواهد بداند که خورشید چه موقع به سمت الرأس خود می رسد و باغ در چه وقت به بیشترین میزان روشنایی دست پیدا می کند. علامت و مشخصه ظهر راهترین راه برای نشان دادن سمت الرأس خورشید است. این مشخصه می تواند خط راستی باشد که در امتداد سایه محور عمود در هنگام ظهر می افتد.

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:٢٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٥ خرداد ،۱۳۸٥

 

 
پارك ملي كوير بين 23/51 الي 04/53 طول شرقي و 17/34 الي 12/35 عرض شمالي در استان سمنان واقع شده است. مساحت پارك ملي446400 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: درمنه ,‌ شيرخشت ,‌ گون ,‌ گرگ تيغ ,‌خنجك ,‌ افدرا ,‌ اشنان ,‌قيچ,‌ اسفند,‌ تاغ ,‌ پرند ,‌جارو ,‌ خارشتر ,‌ اسكنبيل , انواع گرامينه ,‌ ني ,‌سازو ,‌علف شور ,‌گز ,‌ جگن ,‌آتريپلكس.

پستانداران : كل و بز و قوچ و ميش ,‌ آهو,‌ جبير ,‌ گورخر ,‌پلنگ ,‌ يوزپلنگ ,‌ كفتار ,‌روباه شني ,‌ شغال ,‌ گرگ ,‌ گربه وحشي :‌كاراكال , تشي ,‌ خرگوش ,‌ سمور سنگي.

پرندگان : انواع غازها, مرغابيها,‌حواصيلها,‌ گنجشك سانان, زنبورخوركها ,‌كبوترها ,‌ كلاغها, عقابها,درنا,‌ فلامينگو, پرستو,‌كوكر,‌قمري ,‌توكا,‌هدهد, بلدرچين ,‌ تيهو,‌كبك,هوبره,‌دال ,‌شاهين, بحري ,‌ دليجه,‌سارگپه ,‌ سنقر.

خزندگان : انواع مار,‌ سوسمار ,‌ مارمولك و ‌لاك پشت .  

 

 
پارك ملي درياچه اروميه بين استانهاي آذربايجان شرقي و آذربايجان غربي و در موقعيت جغرافيايي 37 تا 30/38 عرض شمالي و 45 تا 46 طول شرقي واقع شده است. مساحت پارك 464056 است .اين درياچه جمعا داراي 102 جزيره بزرگ و كوچك به مساحت 33486 هكتار است .

پوشش گياهي: سرو كوهي , پسته وحشي , داغداغان ,‌زالزالك ,‌ بادام كوهي ,‌شيرخشت ,‌ديو آلبالو, گندميان ,‌فرفيون ,‌آويشن ,‌درمنه ,‌علف شور, ‌كاكوتي ,‌زنبق,‌يولاف ,‌شنگ و‌ شقايق.

پستانداران : قوچ و ميش ارمني و گوزن زرد ايراني .

پرندگان: فلامينگو, پليكان ,‌ ‌كاكايي و تنجه .

خزندگان : انواع مارهاي سمي و نيمه سمي, مارمولك و آفتاب پرست . 

دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران قرار دارد و در میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی بخش شده است. دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه درونْ سرزمینی ایران است. آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتآ از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود. حوضه آبریز دریاچه ارومیه ۵۰۸۹۲ کیلومتر مربع است که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر می‌گیرد. این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت پیرانشهر سلماس، ارومیه، تبریز، آذرشهر، مراغه، میاندوآب، مهاباد، نقده و اشنویه یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران بشمار می‌رود. دریاچه ارومیه بزرگترین آبگیر دائمی آسیای غربی است که در غرب پشته (فلات) ایران قرار گرفته. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران بشمار می‌رود. تا کنون بیش از ۱۸۶ گونه از پرندگان آبزی و کرانه‌ای و ده‌ها پرنده خشکی‌زی در استان آذربایجان غربی شناسایی شده اند. دریاچه ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره است که همه آنها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. جزیره اِشک زیستگاه پرندگان زیبای کوچگر از جمله مرغ آتش و تنجه و نیز گوزن زرد ایرانی است. گِل کرانه دریاچه خاصیت درمان برای دردهای بندگاهی (مَفصلی) و بیماری‌های زنان را دارد. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت .

تاریخ

نگاره دریاچه ارومیه از ناسانام کهن این دریاچه چیچَست بوده است. این واژه واژه ایست از اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده است. دریاچه چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصه بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانه این دریاچه بوده است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول آسا و سهمگین آن را میگشاید و از چنگ دیوان بدر می‌‌آورد در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری اسطوره‌های دیگر. نام ارومیه نامیست که آشوریان به آن داده اند. اور در زبان آشوری به معنای شهر است (همان واژه‌ای که در نام اورشلیم (شهر آشتی) هم وجود دارد) و میه به معنای آب است (همریشه با مآء عربی). پس اورمیه یا ارومیه بمعنی شهر آب است.

در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده

نام جزایر

نام ۱۰۲ جزیره دریاچه ارومیه بدین شرح است:

آرزو، اشک، اسپیر، کبودان، شاهی (اسلامی)، اسپیرو، اسپیرک، آذین، مهر، مهران، مهرداد، برزو، برز، سیاوش، سیاه‌تپه، تنجه، تنجک، بن‌اشک، اشک‌سر، اشکو، چاک‌تپه، دی، ماغ، میدان، چشمه‌کنار، میانه، سامانی، آذر، سنگان، سنگو، تک، جوزار، جوین، جودره، سپید، بستور، زیرآبه، بهرام، گرز، اردشیر، ناهید، پنهان، شاهین، کنارک، زرتپه، خرسک، امید، گریوک، گرده، گیو، کَلسنگ، گلگون، آرام، پناه، کریوه، ناویان، زاغ، مشکین، سهران، پیشوا، کام، کامه، سروش، سرخ، شبدیز، ناخدا، کوچک‌تپه، توس، برزین، آرش، آتش، سیاه سنگ، کرکس، شورتپه، ناوی، نهفت، شوش‌تپه، ایران‌نژاد، شمشیران، مهدیس، کاکایی بالا، کاکایی میانه، کاکایی پایین، تخت، تختان، مرکید، کاوه، مهوار، نادید، کمان، زرکمان، زرکنک، نهان، برد، بردین، بردک، تیر، تشبال، سریجه، بن، کفچه‌نوک.

 

 
پارك ملي بختگان در استان فارس بين 15/53 الي 15/54 طول شرقي و 11/29 الي 51/29 عرض شمالي واقع شده است. مساحت آن در ‌ حدود 000, 160هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: انواع دياتومه ها وجلبكها,انواع گياهان شورپسند گز و ‌ني ودرمناطق خشكي ارس ,‌بنه,‌تنگس,‌قيچ ,‌بادام كوهي ,‌ آويشن ,‌ كاكوتي و باريجه مي باشد.

پستانداران : كل و بز و قوچ و ميش , گربه وحشي ,‌ گرگ , ‌پلنگ ,‌‌ كفتار ,‌روباه ,‌ شغال و در دشتها آهو.

پرندگان : فلامينگو ,‌پليكان ,‌انواع غازها,‌ مرغابيها ,‌حواصيلها,كشيمها, ‌كاكايي ها, پرستوهاي دريايي, ماهي خوركها,‌ انواع گنجشكسانان ,عقابها, ‌سنقرها ,‌ هوبره ,‌‌بلدرچين , ‌درنا, لك لك,‌ ‌ كبك,‌چلچله ,‌داركوب پري شاهرخ ,‌ دال ,‌ بحري ,‌ بالابان ,‌شاهين ,‌ ليل و‌دليجه .

 

 
پارك ملي گلستان درحدفاصل استانهاي گلستان و در موقعيت جغرافيايي بين 31/37 الي 04/53 عرض شمالي و 43/55 الي 17/66 طول شرقي واقع شده و مساحت آن در حدود 87242 هكتار مي باشد. ‌

پوشش گياهي: بلوط,‌ بلندمازو, ممرز,‌انجيلي,پلت‌,شيردار,كركو,آزاد,اوري,توسكاي قشلاقي,‌كلهو,‌انجير, توت,‌ملچ,‌ داغداغان,‌‌ازگيل,‌ وليك,‌زالزالك,‌سياه تلو,گوجه وحشي, شير خشت, گردو,‌تمشك ,‌اناروحشي, ‌‌گلابي وحشي ,زرشك,‌تاغ,‌گز ,‌پرند,‌كاروانكش , كلاه ميرحسن ,‌ گون ,‌ چوبك ,‌ درمنه ,‌ خارشتر و ارس.

پستانداران : مرال ,‌ شوكا ,‌خرس قهوه اي ,‌پلنگ ,‌خوك وحشي ,‌گربه جنگلي , تشي , آهو ,‌قوچ و ميش ,‌ پلنگ ,‌ گرگ , روباه , كل ,‌ بز .

پرندگان : قرقاول ,‌ كبك ,‌ تيهو ,‌ زنگوله بال , كوكر سينه سياه ,‌ ابيا و بلدرچين , قرقي ,‌ دليجه , سارگپه پا بلند,‌سارگپه ,‌عقاب دوبرار,‌دال شيا , دال , عقاب دريايي دم سفيد, مرادان , بالابان , هما,‌داركوب سياه ,‌بلبل ,‌توكاي باغي ,‌ سهره ها ,‌سكاها ,‌ زرده پره ها ,‌مگس گيرها ,‌زنبوركها و دم سرخها .  

اين پارک تا قبل از سال ۱۳۳۶ شکار گاه محسوب می شد. در شهريور ۱۳۴۲ به پارک محمد رضا شاه تغيیرنام دادو در سال ۱۳۵۳ به پارک ملی تبديل شد. پس از پيروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ با وسعت ۹۱۸۹۵ هکتار تحت حفاظت قرار گرفت.اين پارک در ۵۵ کيلومتری شرق گنبد و ۱۱۵ کيلومتری غرب بجنورد در مسير مشهد واقع شده است.رويش های اصلی پارک به علت ۳ اقليم متفاوت متنوع است.
 

 

 

 

 

 

 

 

 
پارك ملي بمو در شمال شهر شيراز و در موقعيت جغرافيايي 53/29 تا 36/29 عرض شمالي و 54/52 تا 29/52 طول شرقي به مساحت 48678 واقع شده است .

پوشش گياهي : گلهاي رنگارنگ نظير پامچال ,‌ لاله و شقايق شيراز,بادام كوهي ,‌ ارژن , بنه شناسايي شده است .

پستانداران : آهو ,‌ قوچ و ميش ,‌ كل و بز ,‌پلنگ ,‌كفتار ,‌گرگ ,‌ گربه وحشي

پرندگان : كبك ,‌ تيهو ,‌كوكر ,‌ هما ,‌عقاب طلايي و دال .  
 

پارك ملي تندوره در شمال خراسان در موقعيت 32/58 تا 48/58 طول شرقي و 15/37 الي 35/37 عرض شمالي واقع شده است .مساحت آن در حدود 35658 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: ارس,‌ كيكم ,‌شير خشت ,‌باريجه ,‌آنقوزه ,‌كندل ,‌ زيره سياه ,‌كتان وحشي ,‌جاشير ,‌ كلپوره ,‌آويشن, ‌آنخ ,‌ ريش و انواع گرامينه .

پستانداران: قوچ اوريال ,‌ كل و بز, پلنگ ,‌خوك ,‌ انواع گربه وحشي ,‌شغال,‌ گرگ ,‌ تشي,‌ رودك ,‌ سمور سنگي, ‌سنجاب زميني .

پرندگان : كبك ,‌ تيهو ,‌قرقاول ,‌كبوتر ,‌انواع پرندگان شكاري

خزندگان: 9گونه مار غير سمي ,4گونه نيمه سمي, 5 گونه سمي و 6 گونه سوسمار.

 

 

 

 

 

 

 


پارك ملي كلاه قاضي در استان اصفهان بين 45/51 الي 15/52 طول شرقي و 32 الي 30/32 عرض شمالي واقع شده است . مساحت آن درحدود 47142 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: انجير ,‌بادام كوهي ,‌انار ,‌عناب ,‌ شيپوري ,‌بيد , خارشتر,‌درمنه ,‌ اسپند,‌گل جاليز, شنگ ,‌انواع گرامينه, كلاغك ,‌ گل مريم ,‌سلين ,‌انواع گون , گل گندم ,‌علف شوره , علف مار ,‌ريواس ,‌اسپرس , چوبك .

پستانداران : كل و بز و قوچ و ميش ,‌ آهو,‌ خرگوش , پلنگ ,‌گرگ ,‌‌ كفتار , يوزپلنگ, ‌روباه ,‌ شغال ,‌ تشي وگربه وحشي.

پرندگان :كبك ,‌تيهو, باقرقره ,‌ كلاغ سياه ,‌چكاوك ,‌كاكلي ,‌دم جنبانك, زاغ نوك سرخ, زاغي,‌گنجشك سانان و عقابها .

خزندگان : مارجعفري,‌افعي شاخدار,‌مارقيطاني ,‌مار پلنگي ,‌مارمولك ,‌لاك پشت . 
 

كوه كلاه قاضي chakad.net


كوه كلاه قاضي قسمتي از رشته كوه ماهدشت مي باشد . بلندترين قله اين كوه به ارتفاع 2534 مترميباشدكه درجنوب خاوري اصفهان واقع وشكلي شبيه كلاه قاضيان درادوار گذشته دارد. كوه كلاه قاضي از مناطق حفاظت شده شكار ممنوع و پناهگاه حيات وحش مي باشد و داراي پاسگاههاي مختلف شكارباني است و چشمه هاي زيادي در دامنه هاي اين كوه وجود دارد كه گله هاي حفاظت شده بز و پازن از آن استفاده مي كنند. اين كوه را معمولأ از گردنه أي موسوم به گردنه لاشتر در فاصله حدود 30 كيلومتري اصفهان در جاده اصفهان به شهرضا صعودمي كنند. اين كوهستان داراي دره هاي متعدد شمالي و جنوبي است و وجه تسميه آن شكل كاملأ مشخصي است كه قله آن دارد و از شهر اصفهان به شكل كلاه قاضيان قديم ديده مي شود.

كوه كلاه قاضي داراي ديواره هاي بلند با سنگهاي مناسب جهت صخره نوردي مي باشد به همين دليل مورد توجه صخره نوردان قرار گرفته و مسيرهاي گوناگوني در آن گشايش شده است.

در دره اي به نام دره شاهين كه در قسمت جنوب خاوري كوه واقع شده گروه كوهنوردي چكاد كوهستان اصفهان به همت ساير علاقه مندان در صدد ايجاد محلي با مسيرهاي متنوع آموزشي مي باشد كه تا پایان سال 1381 هیجده مسير مختلف در آن باز گرديده است.


راه دسترسي:

 
از ميدان دروازه شيراز اصفهان به وسيله خودروهاي دربستي يا خودروهايي كه به شهر مباركه يا شهرضا مي روند ميتوان به ديواره ها دسترسي پيدا كرد.(قبل از پليس راه بايد پياده شد).

 

 

 

 

 

 
پارك ملي خجير
همانند پارك ملي سرخه حصار در شرق تهران و در 45/35 الي 36/35 عرض شمالي و40/51 الي49/51 طول شرقي واقع شده و مساحت آن در حدود 10013 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: بنه,بادام كوهي,ارس ,داغداغان, چنار,‌ سپيدار,‌ پده ,‌بيد ,زالزالك تبريزي ,‌افرا, زبان گنجشك,‌عرعر, اقاقيا ,‌ كاج ,‌ تنگرس ,‌تمشك ,‌ گز,‌ شيشعان , روناس ,‌ زرشك ,‌سوفورا,‌ شيرخشت ,‌ سياه تلو,‌ دغدغك ,‌ ارمك .

پستانداران:كل وبز, قوچ و ميش البرزمركزي,گراز,پلنگ, كفتار,‌روباه قرمز, شغال,گوركن,گربه وحشي,‌خرگوش‌ .

پرندگان : انواع گونه هاي پرنده اعم از مهاجر آبزي ,‌ كنار آبزي و‌شكاري.

خزندگان : ماركرمي, كورماردوسر,‌ مارآتشي, مارپلنگي,‌ ماردستي , مارآبي,‌مارشتري,‌ شترمار,‌يله مار, تيرمار,‌سوسن مار,‌ افعي شاخدارايراني, افعي كوفي,‌ قورباغه معمولي,‌ وزغ سبز ,‌ لاك پشت مميزدارغربي‌.

 

 

 

 

 

پارك ملي سرخه حصار در شرق تهران و در43/35 الي 36/35عرض شمالي و30/51 الي 38/51 طول شرقي واقع شده ومساحت آن در حدود 9168 هكتارمي باشد.

پوشش گياهي: بنه ,‌بادام كوهي ,‌ارس ,‌ داغداغان ,‌چنار,‌ سپيدار ,‌پده ,‌زالزالك , زبان گنجشك ,‌ عرعر و كاج.

پستانداران :كل وبز,قوچ وميش البرزمركزي,‌آهو,گراز,‌پلنگ,‌ كفتار,‌روباه قرمز,شغال ,گربه وحشي,گوركن, تشي وخرگوش .

پرندگان:‌حواصيل خاكستري,حواصيل شب,‌ بوتيمار,اگرت بزرگ,‌ سرسبز,‌ اردك ارده اي ,‌ خوتكا,‌ اردك نوك پهن, فيلوش ,‌عقاب ماهيگير,‌ كوركور,‌ قرقي ,‌طرلان ,‌ عقاب طلايي,‌ عقاب شاهي,‌ سارگپه ,‌ كركس,دال سياه,‌ دليجه ,‌بالابان ,‌ بحري,‌شاهين ,‌آبچليك و‌آبيا .

خزندگان ودوزيستان : ماركرمي, كورماردوسر,‌ مارآتشي, مارپلنگي,‌ ماردستي , مارآبي,‌مارشتري,‌ شترمار,‌يله مار, تيرمار,‌سوسن مار,‌ افعي شاخدارايراني, افعي كوفي,‌ قورباغه معمولي,‌ وزغ سبز ,‌ لاك پشت مميزدارغربي

 

 

 

 

 

 

 

 

 
پارك ملي تنگه صياد در استان چهارمحال و بختياري بين 05/32 الي 20/32 عرض شمالي و 55/50 الي 10/51 طول شرقي واقع شده است.مساحت آن درحدود 27244هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: انواع گندميان ,‌ گون,‌ دم اسبيان ,‌كنگر ,‌ريواس, آويشن ,‌بابونه ,‌ شاه تره ,‌بارهنگ,‌ رازيانه,خاكشير, كاسني, شيرين بيان ,‌ بادام كوهي , مو وحشي,‌ انجير وآلبالوي كوهي .

پستانداران : كل و بز , قوچ و ميش ,‌ ‌پلنگ ,‌ كفتار ,‌روباه ,‌ شغال ,‌ گرگ ,‌ گربه وحشي .

پرندگان : كبك دري ,‌كبك,‌ تيهو,‌ باقرقره ,‌ عقاب , قرقي,‌ سارگپه ,‌ دال,‌ شاهين .

خزندگان : انواع مارها و ‌لاك پشت .

 

 

 

 

 

پارك ملي خبر در استان كرمان وبين 59/28 الي 25/28 عرض شمالي و02/56 الي 39/56 طول شرقي واقع شده است.مساحت آن درحدود149934 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: ارس ,‌بنه ,‌ كيكم ,‌ ارژن ,‌ زيتون وحشي,‌تنگس ,‌ نسترن وحشي ,‌قيچ,‌ گز,‌ استبرق,‌ انارشيطان. پستانداران : كل و بز , قوچ و ميش ,‌ جبير ,‌‌پلنگ ,‌ يوزپلنگ ,‌ كفتار ,‌روباه معمولي ,‌ شغال ,‌ گرگ ,‌ ‌كاراكال, تشي ,‌ خرگوش ,‌ سنجاب ,‌رودك عسل خوار و‌ خارپشت بياباني.

پرندگان : هوبره ,‌كبك ,‌تيهو, شبگرد, دليجه ,‌ عقاب دوبرار,‌ كبوتر جنگلي ,‌ سبز قبا,زنبورخوركوچك و‌هدهد.


  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱۱:٥۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ خرداد ،۱۳۸٥

هندوانه‌اي برخاسته از دل كوير

 
فصل كشت هندوانه در منطقه چاله و چارتاقي كوير آران و بيدگل از ارديبهشت ماه آغاز مي‌شود. پشت چهره خشك و بي‌آب اين قسمت از كوير، خاكي حاصل‌خيز نهفته است كه يكي از بهترين مناطق براي كشت هندوانه است.

در اين قسمت از كوير در حدود 10×8 كيلومتر چاله‌هايي در ابعاد حدودي 10×20 متر ديده مي‌شود كه به ارتفاع يك متر كنده شده‌اند. تقريبا 400 چاله در اين منطقه وجود دارد كه ارمغان كوير به ساكنان منطقه است. اين‌ها در حقيقت مزارع حاصل‌خيزي هستند كه يكي از مهم‌ترين منابع درآمد بوميان منطقه است.

با ديدن خاك شوره زده اين چاله‌ها باور اين‌كه هر كدام از آنها به گفته راهنماي منطقه هفته‌اي يك كاميون هندوانه مي‌دهد غير ممكن به نظر مي‌رسد. اما وقتي خاك اين چاله‌ها را كمي ‌با پا جا به جا مي‌كني خاك‌هاي مرطوب زيرين كه گويي تازه باران خورده است ديده مي‌شود. اين يكي از باور نكردني‌هاي كوير است.

اطراف اين چاله‌ها كم و بيش گز و انواع گونه‌ها به چشم مي‌خورد اما داخل چاله‌ها چيزي نروييده است. هر سال از اوايل ارديبهشت كشت را در اين مزارع آغاز مي‌كنند و تا زماني كه سرما اجازه دهد به كشت ادامه مي‌دهند.

بيشتر هندوانه مي‌كارند چون نياز به مراقبت زياد ندارد و زمين تا هنگامي ‌كه در اصطلاح آب يخ نزند، يعني سرما بوته‌ها را از بين نبرد، حاصلخيز است.

علاوه بر هندوانه، خربزه، كدو و گل آفتابگردان هم كشت مي‌شود. كشت همه محصولات به صورت ديم است. اطراف چاله‌ها را آفتابگردان مي‌كارند تا باد داخلي را از بين نبرد.

«نصرت الله زاهدي»، راهنماي منطقه در توضيح اين روش كشت مي‌گويد: «سفره‌هاي آب اين قسمت از زمين بالاست به طوري كه با حدود نيم متر كندن آن مي‌توان به آب شيرين دست يافت. آبي كه در اين قسمت زيرزمين جمع مي‌شود حاصل باران‌هايي است كه در كوه‌هاي كركس مي‌آيد: اما در عمق بيش از دو متر آب شور است.»

آماده كردن اين چاله‌ها براي كشت به اين طريق است كه خاك را تا نيم متر مي‌كنند تا به سطح آب نزديك شود و سپس خاك رويي را با كود گوسفند، گاو و كفتر قاطي مي‌كنند و بوته هندوانه مي‌كارند. هر بوته هندوانه بعد از دو ماه شروع به دادن محصول مي‌كند و هر هفته محصول مي‌دهد. وزن هندوانه‌ها گاهي به 20 كيلو هم مي‌رسد. تخم هندوانه‌هاي بومي ‌منطقه شبيه تخمه ژاپني و هندوانه‌ها قرمز رنگ است و آن طور كه گفته مي‌شود اين نوع هندوانه براي رفع تشنگي از هندوانه محبوبي بهتر است. اما امكان كشت هندوانه‌هاي جيرفتي و محبوبي هم هست.




 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ خرداد ،۱۳۸٥

ژئو توريسم(گردشگری جغرافيايی)

 ايران به لحاظ پديده هاي ويژه زمين شناسي جزو شگفت انگيز ترين كشورهاي جهان به شمار مي رود. وجود مرتفع ترين هرم هاي ماسه اي گرم ترين نقطه جهان در كوير لوت، آثار بزرگ ترين لغزش هاي زمين درسيمره ايلام، قله دماوند به عنوان بلندترين قله مخروطي دنيا و نيز وجود بالاترين درياچه آب شيرين جهان درقله سبلان تنها نمونه هايي از جاذبه هاي شگفت انگيز گردشگري زمين شناسي (ژئوتوريسم) در ايران به شمار مي روند. در سراسر كره زمين چند كمربند چين خورده وجود دارد كه يكی از مهم ترين آن ها كمربند مديترانه - هيماليا - اندونزی است و كشور ايران در بخش ميانی اين كمربند و بين آلپ و هيماليا قرار گرفته است. ايران در 4/1 ميليارد سال پيش قسمتی از تنها قاره آن زمان يعنی قاره مگاژا محسوب شده و رخ دادهای زمين ساختی آن بيش تر از نوع دگرگونی ماگمايی بوده است و به عبارت ديگر ايران در آن زمان دنباله پلاتفرم آفريقا - عربستان به حساب می آمده است. زمين شناسی ايران شامل حركات اوراسيا، آفريقا (شامل عربستان) هندوستان و اقيانوس هند می شود که اين حركات شامل هر دو قاره شمالی و جنوبی است. زمين شناسی ايران به دو منطقه تقسيم می شود، يک منطقه آن كمربند چين خورده زاگرس و منطقه ديگر آن شامل بقيه نواحی ايران است. اين بخش خود به سه قسمت كمربند كوهستانی اروميه - اسفندقه، مركز و خاور ايران و ناحيه البرز تقسيم می شود.

اقيانوس تتيس که عرض آن چند هزار كيلومتر بوده است در دوران اول زمين شناسی يا حتی زودتر از آن در ناحيه فعلی خاورميانه وجود داشته و ورق توران و قاره آفرو - عربستان را از اوراسيا جدا می كرده است. آفرو - عربستان بخشی از قاره گندوانا بوده و با هندوستان استراليا، جنوب آفريقا و خشكی قطب جنوب در فاصله ای دورتر ارتباط داشته كه به تدريج و حداقل از دوره پرمين به بعد به طرف شمال حركت كرده و موجب باريک شدن اقيانوس تتيس شده است. حركت عمودی آفرو - عربستان در طول دوران دوم، به طرف شمال ادامه يافته و اين باريک شدن اقيانوس تا زمانی كه پوسته اقيانوسی ناپديد شد و دو لبه قاره به هم رسيد، ادامه يافته و موجب شكسته شدن اوراسيا شد. نتيجه اين فعاليت ها تشكيل خرده قاره هايی مانند مركز و خاور ايران و محاصره آن ها با حوزه های رسوب گذاری از نوع حوزه رسوبی دريای سرخ بود.

سرانجام در اوايل دوران سوم، شمال قاره آفرو - عربستان موجب بسته شدن حوزه های رسوبی كوچک جوان شده و خرده قاره ها و جزاير آتشفشانی به وسيله موزاييک هايی به يکديگر متصل شدند. فقط درياهای قاره ای هنوز در بخشی از اين مناطق وجود دارند و درياها به تدريج به طرف جنوب خاور عقب نشينی كردند.

ايران بين دو سپر عربستان در جنوب باختری و ورق توران در شمال خاوری قرار گرفته است. پلاتفرم عربستان به طرف شمال خاوری ادامه يافته و به وسيله رسوبات آبرفتی دشت خوزستان پوشانده می شود. ورق توران در تركمنستان قرار دارد و در فاز كوهزايی هرسی نين چين خوردگی يافته و سخت شده است. دنباله اين ورق در نواحی سرخس ادامه داشته و با رسوبات جوان پوشيده شده است. لبه جنوبی اين ورق كوهستان های كپه داغ است و كوهستان های زاگرس نيز با امتداد شمال باختری - جنوب خاوری به عنوان دنباله رشته كوه های جنوبی آلپ منظور می شوند. زاگرس در امتداد عرض به نواحی كمربند چين خورده زاگرس، زاگرس مرتفع، زاگرس داخلی (ناحيه سنندج - سيرجان)، ناحيه اروميه - دختر و كمربند آتشفشانی تقسيم می شود که به ترتيب از جنوب خاوری به طرف شمال باختری در كنار يك ديگر قرار گرفته اند. محدوده ايران مركزی از نظر محققين متفاوت است. اين واحد به شكل يك مثلث در مركز ايران قرار گرفته و قسمتی از ايران خاوری (شمال بلوک لوت) را در بر می گيرد. مرز شمالی آن به زون بينالود و گسل ميامی و در سمت باختر به احتمال زياد به گسل عطاری می پيوندد. واحد خاور ايران و مكران را می توان به دو بخش نهبندان - خاش و كوه های مكران تقسيم كرد. اين واحد در باختر به وسيله گسل نهبندان، در خاور به وسيله بلوک سيستان و در جنوب توسط دريای عمان (مکران) محدود می شود. محدوده باختری كوه های مكران گسل ميناب است که در اين واحد سنگ های قديمی تر از ژوراسيک مشاهده نمی شود. ناحيه مركزی ايران نيز از ناحيه سنندج - سيرجان توسط فرورفتگی های درياچه اروميه، تزلوگل و گاوخونی جدا می شود.

واحد البرز رشته كوه های كاملا مشخصی است و رشته كوه های بينالود از نظر جغرافيايی دنباله اين واحد محسوب می شوند، اما از نظر رسوبات شباهت بيش تری به مركز ايران دارند. فاز چين خوردگی شديد البرز فاز كوهزايی لارامين است كه موجب دگرشيبی زاويه ای در قاعده رسوبات ائوسن شده است. پس از اين فاز در بخش جنوبی البرز رسوبات كم عمق و تبخيری تشكيل شده و در بخش شمالی به مقدار كم رسوبات آواری ديده می شود. فاز كوه زايی آلپ پسين موجب چين خوردگی رسوبات تشكيل شده در ترشياری در واحد البرز شده است. اين فاز در ناحيه مكران تاثير گذاشته و رسوبات اين ناحيه چين خوردگی يافته اند. در مراحل انتهايی اين مرحله از كوه زايی، مناظر فعلی به وجود آمده که اين حالات رسوب گذاری كم و بيش در ناحيه نهبندان - خاش نيز مشاهده می شوند. با پذيرش اين نگره كه سراسر ايران دنباله پلاتفرم (سطحه) عربستان بوده و زيربنای ساخت ها و روندهای اصلی آن بر اثر چين خوردگی بايكالی به وجود آمده، می توان گفت که در طی زمان قسمتی از پركامبرين پسين و دوران پالئوزوييک (دوران اول پارينه زيستی) در بيش تر سرزمين ايران يک آرامش نسبی برقرار بوده و چين خوردگی های مهم تری ديده نشده است. در اين مدت رسوب گذاری به آرامی صورت گرفته و فقط چند بار جنبش های عمودی پوسته زمين، رژيم رسوبی را تغيير داده اند. نمودهای چينه شناسی و رسوب گذاری نتيجه اين جنبش ها است. دوره های فرسايش گاهی بسيار درازمدت بوده و ضخامت زيادی از رسوبات را از بين برده است. فعاليت ماگمايی در برخی از دوره ها شديد و گاهی بسيار اندک بوده و دگرگونی های محدودی نيز وجود داشته است. كارسازترين جنبش های زمين ساختی در دوره ترياس پسين به وجود آمده است به طوری كه اين جنبش ها ريخت شناسی كلی و كنونی ايران را پی ريزی كرده اند. وجود ارتفاعات متعدد در كنار گودال هاي خشك و آبي و اشكال متعدد و منحصر به فرد زمين شناسي اين خطه از كره زمين را تبديل به يكي از جاذب ترين مناطق گردشگري زمين شناسي كرده است.

  » دشت شوقان

 تشكيلات زمين شناختي شهرستان بجنورد به دوران دوم و دوره نئوژن دوران سوم و دوران چهارم زمين شناختي مربوط است. بخش مركزي شهرستان بجنورد شامل آبرفت‌هاي جوان دوران چهارم و ماسه سنگ قرمز و مارن نئوژن است در بخش راز و جرگلان سازند تيرگان شامل آهك‌هاي اربيتولين دار بخش جنوبي را فراگرفته و بر روي سازند تيرگان مارن‌هاي خاكستري و شيل‌هاي مدادي سازند سرچشمه به طور هم شيب قرار گرفته است. بخش مانه بخشي از بزرگ ناوديس خاور به شمال باختر است كه شيل‌هاي سياه حاوي كنكرسيون رس آهن‌دار به ضخامت 700 الي 500 متر منطقه را پوشانده است. بخش سملقان شامل مارن و آهكهاي نازك لايه قيري و پيريتي آمونيست داراست و بخش قره ميدان به صورت چاله‌اي است كه به علت دو گسل در حاشيه شمالي و جنوبي دشت ، شكل گرابن (فروزمين) درآمده است. در شهرستان بجنورد خاك مخروطه افكنه‌ها از رسوبات بادبزني شكل و رسوبات واريزه سنگ‌ريزه‌دار و خاك‌هاي سنگلاخي تشكيل شده و خاك فلات‌ها از خاك واريزه‌اي، خاك‌هاي قهوه‌اي و خاك رسوبي تشكيل شده است.

  » غار كافر قلعه شيروان

 شهرستان شيروان در دره رود اترك بين دو رشته كوه كپه داغ در شمال و الاداغ در جنوب قرار گرفته است. البته اين دو رشته كوه پس از كوه‌هاي هزار مسجد در شمال و بينالود در جنوب كه نرسيده به قوچان از طرف خاور پايان مي‌يابند شروع مي‌شوند و پس از گذشتن از شيروان و بجنورد در جلگه آشخانه پايان مي‌يابند كه دنباله برجستگي‌هاي بلخان كوچك و بزرگ در تركستان شوروي است كه با رشته‌هاي موازي به صورت قوس‌هايي با انحناي شمالي درآمده‌اند اين كوه‌ها از طاقديس‌ها و ناوديس‌هاي موازي و متعددي تشكيل شده‌اند. شهرهاي شيروان، قوچان و مشهد در اين دشت قرار دارند. در ساختمان كوهستان‌هاي شمالي آهك‌هاي اواخر دوران دوم سهم فراوان دارند و چون شهرهاي شمالي خراسان بين دو رشته كوه كپه داغ و الاداغ قرار گرفته‌اند و بر روي مواد رسوبي رود اترك قرار دارند.
از نظر زمين شناسي ناحيه كپه داغ كه در بر گيرنده شيروان نيز است و تفاوت‌هايي با البرز دارد و تشابه رسوب‌گذاري بين زاگرس و كپه داغ بيش‌تراست. به طوري كه در هر دو ناحيه رسوب‌هايي به ضخامت تقريبي 6000 متر از دوره ژوراسيك تا اليگوسن بدون وقفه رسوب‌گذاري ادامه داشته و اين رسوب ها به صورت هم شيب بر جاي گذاشته شده و ضخامت آن‌ها در ناحيه كپه داغ به‌خصوص بيش‌تراز زاگرس است و حركت‌هاي خشكي زيايي دراواخر دوره كرتاسه در تمام ناحيه عموميت ندارد لذا باعث قطع رسوب‌گذاري نشده است.
كوه‌هاي ناحيه شمالي شيروان در دوره پالئوسن به علت كنار رفتن دريا، از آب خارج شده ولي چين ‌خوردگي صورت نگرفته است و در دوره ائوسن مجدداً دريا پيشروي كرده است. چون رسوبات البرز و ايران مركزي در كپه داغ ديده نمي‌شود و از نظر چين خوردگي كپه داغ كاملاً شبيه زاگرس و داراي چين‌هاي نامتقارن است و هر دو از آخرين حركات كوه‌زايي آلپ هستند كه كپه داغ به فلات توران منتهي مي‌شود.
تشكيلات ژوراسيك در ناحيه ارتفاعات شيروان (كپه داغ) شامل مقداري مارن آهك هاي تيره و شيل كه همراه فسيل «آمونيت» است. روي تشكيلات دوره ژوراسيك تشكيلات دوره كرتاسه همراه با عمل خشكي زيايي ناحيه‌اي،‌ بعضي جاها رسوبات گچي ديده مي‌شود. در اوايل دوران سوم زمين شناسي هم كماكان به علت عدم تغيير عمق دريا عمل رسوب‌گذاري ادامه داشته و جنس رسوبات اين دوران بيش‌تر مارن، شيل و ماسه سنگ است با بعضي از رخساره‌هاي رسوب‌گذاري خشكي زايي مانند رسوبات گچي و نمكي.
به طور كلي تكامل ژنتيكي خاك‌هاي منطقه شيروان كه بيش‌ترآن‌ها روي نهشته‌هاي جديد قرار گرفته‌اند را مي‌توان براساس طبقه‌ بندي خاك زايي اوبر به صورت زير طبقه‌بندي كرد .
الف ـ خاك‌هاي كم تكامل يافته (گروه غير‌ آب و هوايي) تحت گروه خاك‌هاي آبرفتي و كوه رفتي كه تقريباً كليه خاك‌هاي منطقه شيروان را تشكيل مي‌دهد.
ب ـ خاك‌هاي نمك‌دار كه ساختمان آن‌ها تخريب نيافته و در گروه خاك‌هاي شور قرار دارند اين خاك‌ها در مجاورت كارخانه قند شيروان (زمين‌هاي روستاي حسين آباد، منصوران، زيارت، رضا آباد، توده و بيگان) روي نهشته‌هاي رسي كه خواص ورتيك دارند قرار گرفته‌اند و به شدت شورند و خاصيت قليايي متوسطي نيز به همراه دارند، ساختمان اين خاك‌ها به وسيله خشك شدن و مرطوب شدن متوالي ، دايماً تكامل پيدا مي‌كند و گياهان طبيعي منطقه در زمين‌هاي زير كشت به علت اين كه زمين‌ها بدون آيش مورد استفاده قرار گرفته‌اند و هم‌چنين شيب كم و فرسايش جزيي و تراكم جمعيت و غيره از بين رفته‌اند و ساختمان اوليه و تخلخل خاك‌ها نيز مستقيماً تحت تأثير نوع گياهان كشت شده قرار گرفته است. در منطقه شيروان عامل محدود كننده بهره‌برداري از خاك‌ها معمولاً خود خاك نيست، ‌زيرا دراين مناطق نسبت به مناطق ديگر خراسان كه مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، خاك خوب زيادتري وجود دارد ولي دراين منطقه نيز مانند ساير مناطق خراسان كمي بارندگي، زراعت ديم را محدود ساخته و از طرف ديگر كمبود آب آبياري نيز مانع گسترش زراعت در تمام خاك‌هاي قابل آبياري شده است. كوه‌هاي جنوبي شيروان كه در بر گيرنده ارتفاعات تخت ميرزا، زوارم و شاه جهان هستند بيش‌تر داراي سنگ‌هايي از نوع ماسه سنگ، گرانيت، شيست، دولوميت و آهك است.

  » تپه‌ها، تراس‌هاي قديم، تراس‌هاي جديد و جلگه‌ها

  در جريان دوره بالا آمدن زمين ـ كه آغاز آن ميوسن وسطي بود ـ و پس از آن كه كوهستان ارتفاع يافت، عوامل فرسايشي به كوه‌هاي جوان حمله كردند و به تشكيل قلوه سنگ و مواد تخريبي منجر شد . رودخانه‌ها و سيل‌ها رسوبات اوايل دوران سوم را سخت تحت تأثير فرسايش قرار دادند و رسوبات فراواني در خارج از منطقه كوهستاني به‌جاي گذاشتند. عوارض بعدي فعاليت‌هاي كوه‌زايي ضعيف اين منطقه باعث جابه‌جايي قائم رسوبات مزبور شده و بالنتيجه مواد فرسايشي در گودي ها جاي گرفتند. جنس رسوبات جديدي كه در اين زمان پديد آمدند عبارت بودند از ماسه سنگ‌ها ، قلوه سنگ‌هاي اواخر دوره ميوسن و پليوسن،در انتهاي دوره پليوسن و در جريان آغاز دوره پلوستوسن مجموعه‌اي از فرسايش‌هاي سطحي در پاي‌كوه‌ها پديد آمد و سنگ‌هاي اصلي دوره سوم و صفحات نازك قلوه سنگي ميوسن ـ پليوسن را بريده بريده كرد. در اولين مرحله تراس‌هاي قديم فرم يافته‌اند و تپه‌هاي موج داري در امتداد لبه دشت شامل مي‌شوند.
پس از تراس‌هاي قديم، تراس‌هاي جديد پديد آمده‌اند كه پهنه وسيعي را كه در شمال و مشرق به‌سوي روسيه گسترش مي‌يابد و به صحراي قره قوم Kara Kum شهرت دارد ، مي‌پوشاند. رسوبات اين پهنه از كوهها و تپه هاي اطراف حاصل شده است جمع‌آوري رسوبات دراين پهنه‌ها هنوز هم ادامه دارد . تراس جديد يا تراس پايين در ارتفاع بين 250 تا 300 متر با شيب ملايمي به‌سوي شمال شرقي گسترده مي‌شود. بخش غربي آن را يك منطقه ماسه‌اي تحت نفوذ باد قرار گرفته است كه بخشي از مواد آن را شن‌هاي ريز روان و بخش ديگر را رسوبات رودخانه‌اي عصر چهارم تشكيل مي‌دهد. بخش شرقي داراي خاك‌هاي رسوبي رودخانه‌اي است كه با جلگه‌هاي حواشي شهر سرخس منطبق است روي آن‌ها را موادي كه ضمن آبياري ته نشست كرده‌اند فرا گرفته است. زمين هاي كشاورزي خوب منطقه سرخس منطبق با همين تراس جديد ـ كه داراي خاك نسبة مساعدي هستند ـ مي‌باشد.

  » جلگه‌هاي پايكوهي سيلابي

  جلگه‌هاي پايكوهي سيلابي پس از توسعه تراس‌هاي قديم وسيله سيلاب‌هاي كوهستاني و فرسايش تپه‌ها تشكيل شده است . بعدها و هنوز هم در زمان حاضر رسوباتي در اين حوزه‌ها جمع مي‌شود. دو جلگه پايكوهي سيلابي در اينجا تشخيص داده‌اند يكي از آنها در بخش شمال غربي منطقه قرار دارد و ديگري جلگه سيلابي گنبدلي است كه جلگه‌اي كم و بيش منزوي و در داخل تپه محصور است.

  » غار کتله خور خدابنده

 از ژئوتوريسم شهرستان خدابنده اطلاعات زياد و مستندي در دست نيست ولي وجود غاربزرگ و زيبايي چون كتله خور در محدوده گرماب يكي از زيباترين جلوه‌هاي ژئوتوريستي اين منطقه را تشكيل مي‌دهد. منطقه ییلاقی گرماب خدابنده در یک ناحیه کوهپایه ای در حدود 62 کیلومتری مرکز شهرستان خدابنده (شهر قیدار) واقع شده است. تپه تاریخی موجود در اين روستا قدمت آن را تا دوره های پیش از میلاد تایید می کند. دورتادور این منطقه با کوه های ساقیزلو که غار کتله خور را درون خود جای داده اند، احاطه شده است. چشمه های آب گرم موجود در این روستا جلوه زیبایی به اين منطقه داده و آن را به ناحیه ای تاریخی، ییلاقی، ژئوتوريستي و جاذب گردشگران تبديل كرده است.

  » غار خرمنه سر طارم

 از ژئوتوريسم منطقه‌ي طارم اطلاعات مستندي در دست نيست.


  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٢:۱٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ خرداد ،۱۳۸٥

مناطق توريستی طبيعی خاص

 

 به طور كلي تنوع مهم ترين ويژه گي جاذبه هاي ايران است و اين ويژه گي سبب شده هر قسمت از اين سرزمين يك منطقه طبيعي خاص باشد كه مي توانند در خدمت صنعت گردشگري ايران قرار بگيرند. در مجموع در ايران علاوه بر جاذبه هاي هر محل, ناحيه و منطقه برخي مناطق توريستي – طبيعي خاص وجود دارند كه به لحاظ تنوع و ظرفيت پذيرش جهانگرد از قدرت بالايي برخوردارند.
مهم ترين مناطق توريستي – طبيعي ايران عبارتند از:
- مناطق جنگلي شمال ايران در كناره هاي درياي خزر با چشم اندازهاي روح نواز
- نواحي ساحلي كناره هاي خليج فارس و درياي عمان
- دشت بزرگ كوير با چشم اندازهاي زيباي كويري
- كوير كم نظير لوت با هرم هاي ماسه اي طبيعي
- قله سر بر افراشته و كم نظير دماوند همراه با كوه پايه هاي بكر و زيباي آن
- درياچه اروميه با جاذبه هاي ساحل - درماني آن
دست رسي به خليج فارس و درياي عمان از نظر اتصال و ارتباط اين كشور با كليه كشورهاي جهان از طريق آب هاي آزاد، بسيار مهم و قابل توجه است. مركز ايران را دو دشت پهناور كوير و لوت فراگرفته و به اين ترتيب ايران؛ جاذبه هاي كوهستاني, ساحلي, جنگلي و كويري را يك جا از آ ن خود نموده و اين تضادها در مجموع ديدني هاي زيبايي را به نمايش گذاشته اند.

  » پارک جنگلی چيتگر تهران

 اين پارک با 1450 هكتار زمين پر درخت و وجود يک پيست دوچرخه سواری، از شمال به زمين های چيتگر، از جنوب به اتوبان كرج، از باختر به پيكان شهر و از خاور به منطقه خرگوش دره محدود می شود. پارک چيتگر از بزرگ ترين پارک های جنگلی استان است كه در بيش تر فصل های سال از آن استفاده می شود. اين بوستان فضايی بسيار مطلوب برای گذران اوقات فراغت و استراحت آخر هفته مردم دارد.

 

  » پارک جنگلی لويزان

_

 اين پارک با وسعتی معادل 1100 هكتار كه بيش تر كاربرد تفريحی دارد، از شمال به قوچک، از جنوب به شمس آباد، از باختر به ده لويزان و از خاور به پادگان خاتم الانبياء محدود می شود. پارک لويزان نيز از گردشگاه های بزرگ استان به ويژه شهر تهران است.

  » پارک ملی خجير و سرخه حصارتهران

 پارک ملی خجير و سرخه حصار در ارتفاع 1547 متری از سطح دريا قرار دارد و ميانگين حداكثر ارتفاع آن 2600 متر و حداقل آن 1450 متراست. اما بيش تر نقاط اين ناحيه در ارتفاع كم تر از2000 متری قرار دارند. تمام اين ناحيه به جز بخش شمال خاوری آن، جزو مناطق حفاظت شده هستند. مساحت پارک ملی سرخه حصار 9380 هكتار است كه تحت كنترل و حفاظت سازمان محيط زيست قرار دارد. آب و هوای اين منطقه نيمه خشک است و اختلاف درجه حرارت روز و شب در آن بالا است. متوسط باران منطقه 305 ميلی متر، متوسط حداكثر درجه حرارت سالانه آن 9/18 درجه سانتی گراد و متوسط حداقل آن 1/9 درجه سانتيگراد است. مهم ترين شبكه آب های سطحی كه در اين ناحيه جريان دارد، رودخانه جاجرود است كه پس از سد لتيان، در حاشيه منطقه جريان پيدا می كند و در شهرک پارچين از منطقه خارج می شود. رودخانه های اين منطقه در طول مسير خود از بيشه زارهای انبوه و باغ های پر درخت می گذرند كه زيستگاه انواع پرندگان مهاجر در زمستان می باشند.

 

  » پارک جنگلی وردآورد كرج

 پارک جنگلی وردآورد با 1020 هكتار وسعت، دومين پارک جنگلی بزرگ استان است كه در محدوده كوه های وردآورد در حد فاصل اتوبان كرج و پادگان سپاه قرار دارد. در سطح استان چند پارک جنگلی ديگر نيز وجود دارد كه بيشتر آن ها كاربرد گردشی دارند. بخشی از جنگل های طبيعی استان تهران در نقاط مختلف پراكنده اند. از جمله، جنگل های دامنه جنوبی البرز مناطقی مانند كوه های تهران و كرج (ورد آورد - دره وازگن) را در بر می گيرد. گونه های مختلف درختی و گياهی مانند پسته، بادام كوهی، داغ داغان، سنجد، تنگرس، گز، ارزن، سماق، سياه دليک و … مهم ترين درختان اين جنگل ها هستند. دامنه های جنوبی رشته كوه البرز نيز در فصل های مساعد سال از گونه های متفاوت گل نسترن و شقايق های وحشی پوشيده می شود وچشم اندازی بسيار بديع و زيبا می آفريند.

  » پارك ملي كوير (جنوب ورامين )

 پارک های ملی نشان دهنده نمونه هايی تقريبا بكر و دست نخورده ای از طبيعت اند كه به دليل داشتن ذخاير با ارزش گياهی و جانوری و ساير ويژگی های استثنايی و متنوع، از مجموعه های ميراث فرهنگی و ملی هر كشور محسوب می شوند. پارک ملی كوير نمونه ای از اكوسيستم های خشک و بيابانی است كه مقدار باران ناچيز آن، اجازه فعاليت های كشاورزی را نمی دهد، ولی امكان رشد و گسترش پاره ای از گياهان را دارد و به همين دليل زيست برخی از جانوران در آن مقدور است. از همين رو، اين پارک دارای مجموعه گياهی و جانوری ويژه ای است كه به طور شگفت آوری با منابع ناچيز و محدوديت های زيستی محيط خود سازگار است و بر اثر حفاظتی كه از آن صورت گرفته تا حدودی نيز توسعه يافته اند. درمناطق خشک و بيابانی،‌ گياهان و جانوران با ويژگی های فيزيكی خود تحمل محدوديت ها و فشارها را دارند. به همين دليل، پارک ملی كوير از نظر مطالعه اكوسيستم های كويری و مكانيسم های سازگاری گونه های جانوری و گياهی داراي اهميت فراوان است. اين پارک دارای گونه های متنوع است و پوشش گياهی آن در دشت های هموار و كوهستان ها، زيستگاه هايی بسيار مناسب برای زيست وحوش مختلف فراهم كرده است. اراضی مسطح اين پارک با پوشش گياهی كويری و نيمه كويری، زيستگاه پستاندارانی مانند پوزپلنگ و گورخر است. بخش های كوهستانی آن نيز با پوشش گياهان استپی دارای تعداد قابل توجهی وحوش كوه زی مانند كل، بز، قوچ و ميش است. اين پارک از نظر تنوع پرندگان نيز دارای اهميت ويژه است و پرندگانی مانند كبک و تيهو كه از پرندگان بومی به شمار می آيند در آن ديده می شوند. علاوه بر اين، هر ساله انبوهی پرنده مهاجر مانند فلامينگو، آنقوت، سرسبز و خوتكا به آب بندها و شوراب های اطراف آن روی می آورند.
پارک ملی كوير مجموعه با ارزشی از ذخاير گياهی و جانوری متنوع و نيز آثار فرهنگی و تاريخی، مانند كاروان سرای شاه عباسی (قصر بهرام) و باقی مانده آثار حرم خانه و عين الرشيد می باشد. ويژگی های متنوع پارک ملی كوير از جنبه های مختلف علمی، تحقيقاتی، آموزشی و فرهنگی حايز اهميت است كه آن را در ميان پارک های ملی ايران كم نظير كرده است. پارک ملی و منطقه حفاظت شده كوير در 50 درجه و 25 دقيقه تا 53 درجه و 4 دقيقه درازای خاوری و 34 درجه و 17 دقيقه تا 35 درجه و12 دقيقه پهنای شمالی واقع شده است و در باختر كوير مركزی و خاور درياچه نمک قرار دارد.
اين پارک از لحاظ تقسيمات كشوری، محدود به نواحی زير است:
الف- دهستان بهنام عرب از بخش حومه ورامين (استان تهران)
ب- دهستان های اردكان، ريكان و قشلان بزرگ از بخش حومه شهرستان گرمسار (استان سمنان)
ج- دهستان ابوزيد از بخش حومه شهرستان كاشان (استان اصفهان)
د- دهستان قم رود (استان قم)


 

  » پارك ملي كوير

 

 پارك ملي كوير با مساحت 4165 كيلومتر مربع در 50 كيلومتري جنوب شرقي تهران و گستره خاوري درياچه نمك واقع شده است. اين منطقه زمانى به آفريقاى كوچك شهرت داشته و از نظر تنوع زيستى از مناطق با ارزش ايران است كه گونه‌هايى چون: جبير، آهو، قوچ, ميش وحشى، کل, بز وحشى، كفتار، پلنگ، گرگ و گونه‌هاى نادر گربه‌سان كوچك ازجمله گربه‌شنى و کاراکال در آن زندگي مي كنند. اين پارك داراي آثار طبيعي و تاريخي با ارزشي است كه بر غناي گردشگري آن افزوده است. كوير كهك كه معروف ترين كوير منطقه گرمسار است در محدوده اين پارك واقع شده است.
گززارهاي جنوب منطقه گرمسار و كاج‌هاي كهن سال منطقه پنبه لوق ايوانكي از جمله جاذبه هاي طبيعي منطقه گرمسار است.

  » منطقه حفاظت شده تالاب حله بوشهر

 اين منطقه در محل تلاقی دو رودخانه شاپور و دالكی قرار گرفته و محل زيست انواع پرنده های آبزی و مهاجر است. اين تالاب يكی از تالاب های نمونه در سراسر جنوب ايران است. اطراف اين تالاب را نيزار فرا گرفته و در داخل آن حيات گياهی و جانوری ويژه ای به وجود آمده است. از اين تالاب می توان به عنوان يك اكوسيستم محلی بهره برداری های گردشگری و پژوهشی به عمل آورد. اين تالاب محل زيست هزاران پرنده آبزی مهاجر است كه از آن جمله می توان به درنا، حواصيل، گاچی رو، پرستو، ترنی، حمامی، بط، هفت رنگ، دراج و خردل اشاره كرد.

  » شكارگاه كوه سياه بوشهر

 شكارگاه كوه سياه كه محل قشلاق عشاير است و در حدود 7 هزار راس كل، بز، قوچ و ميش وحشی در آن زندگی می كنند، در 83 كيلومتری جنوب خاوری برازجان قرار گرفته و 1691 متر ارتفاع دارد. در مناطق حفاظت شده و شكارگاه كوه سياه با اجازه سازمان محيط زيست و گرفتن پروانه، امكان شكار در فصول معينی وجود دارد.

  » منطقه حفاظت شده تالاب حله بوشهر

 اين منطقه در محل تلاقی دو رودخانه شاپور و دالكی قرار گرفته و محل زيست انواع پرنده های آبزی و مهاجر است. اين تالاب يكی از تالاب های نمونه در سراسر جنوب ايران است. اطراف اين تالاب را نيزار فرا گرفته و در داخل آن حيات گياهی و جانوری ويژه ای به وجود آمده است. از اين تالاب می توان به عنوان يك اكوسيستم محلی بهره برداری های گردشگری و پژوهشی به عمل آورد. اين تالاب محل زيست هزاران پرنده آبزی مهاجر است كه از آن جمله می توان به درنا، حواصيل، گاچی رو، پرستو، ترنی، حمامی، بط، هفت رنگ، دراج و خردل اشاره كرد.

  » شكارگاه كوه سياه بوشهر

 شكارگاه كوه سياه كه محل قشلاق عشاير است و در حدود 7 هزار راس كل، بز، قوچ و ميش وحشی در آن زندگی می كنند، در 83 كيلومتری جنوب خاوری برازجان قرار گرفته و 1691 متر ارتفاع دارد. در مناطق حفاظت شده و شكارگاه كوه سياه با اجازه سازمان محيط زيست و گرفتن پروانه، امكان شكار در فصول معينی وجود دارد.

  » منطقه حفاظت شده مند بوشهر

 اين منطقه در اطراف رودخانه مند قرار دارد و از نظر حفاظت و تكثير برخی از حيوانات دارای اهميت قابل توجهی است. بنا بر آمار اداره حفاظت محيط زيست استان در حدود 700 - 600 راس آهو و تعدادی قاراكل در اين منطقه زندگی می كنند.

  » پيست اسكي چلگرد

 پيست اسكي چلگرد در شهر چلگرد و دامنه كوه كاركنان با شيب مناسب وطول 800 متر و دو محدوده تفكيك شده جهت استفاده آقايان و خانم‌ها و نيز سيستم بالابر، از مشهورترين پيست‌هاي ناحيه زاگرس است. انباشت حجم فوق‌العاده برف، راه دسترسي مناسب و قرار گرفتن در منطقه مستعد توريستي كوهرنگ و نيز هواي آفتابي و آرامش اكثر روزهاي فصل زمستان از دلايل انتخاب اين پيست نزد ورزشكاران و گردشگران است. آغاز ريزش برف در منطقه عمدتاً از آذرماه تا پايان اسفند ماه است.
جاده آسفالته، دسترسي به هتل كوهرنگ. سرويس بهداشتي، پاركينگ.

  » برج‌های آرامگاهی خرقان بويين زهرا

 اين برج‌ها در يک كيلومتری روستای حصار ارمنی ـ از توابع خرقان باختری، و در 32 كيلومتری جاده قزوين ـ همدان قرار دارند. برج‌های خرقان در محوطه وسيعی به فاصله كمی از يک ديگر قرار گرفته‌اند و از بسياری جهات با هم شباهت دارند؛ اما برج خاوری ، قديمی‌تر از برج باختری است.
بنای برج خاوری دارای نقشه هشت ضلعی با ستون‌های مدور در هشت گوشه است كه قسمت ازاره آن در سال 1347 هجری شمسی تعمير و مرمت شده است. تمامی بنا به ضخامت 60 سانتی متر با آجرهای ساده، به ابعاد 5 * 19 * 19 سانتی‌متر يا 5* 20 * 20 سانتی‌متر ساخته شده، سپس روی آن پوششی تزيينی با آجر به ضخامت 21 سانتی‌متر اجرا شده است. قطر ستون‌های مدور گوشه‌های بنا، به جز دو تای آن‌ها كه به راه پله‌ مارپيچ منتهی به بام را در بر می گيرند، همگی يكسان است. برای رسيدن به راه پله‌ها بايد از در مستطيل شكل كوتاهی كه در داخل اطاق مقبره قرار دارد، گذشت تعداد پله‌های هر راه پله22 عدد است.
با توجه به ويژگی‌های تاريخی بنای برج، می‌توان گفت كه در ميان گنبدهای دو پوسته‌ای كه پوسته دوم آن‌ها مخروطی شكل نيست، اين بنا نخستين گنبد دو پوسته قرن پنجم هجری به شمار می‌رود و از اين نظر حايز اهميت است.


 


 

   _

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٢:٠٦ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ خرداد ،۱۳۸٥

تعدادی از مناطق حفاظت شده در ايران

 بسته به نوع آب و هوا و پوشش گياهي در هر منطقه از ايران جانوران خاصي زندگي مي كنند. جانوران ناحيه خزري متنوع‌اند و در جنگل‌هاي اين ناحيه، گربه وحشي، گرگ، شغال، گراز، خرس و خوك وحشي زندگي مي‌كنند. در مرداب ها, بركه‌ها و باتلاق هاي ناحيه خزري؛ قورباغه، مار، سنگ پشت، خرچنگ و هم چنين انواع پرندگان مانند مرغابي، غاز، قو، و حواصيل به ويژه در فصول پاييز و زمستان به فراواني يافت مي‌شوند. هم چنين درياي خزر و رودهاي آن زيستگاه انواع مختلف جانوراني كه در اين ناحيه زندگي مي‌كنند عبارتند از: آهو، يوزپلنگ، گورخر و پرندگاني از قبيل پليكان، فلامينگو، و درنا. هم چنين در كناره‌هاي درياي جنوب و ميان آن ها سنگ پشت، ستاره دريايي، ميگو، خرچنگ، صدف و انواع مختلف ماهي‌ها وجود دارند. در ناحيه بياباني ايران به علت باران كم و نامنظم و تبخير زياد و وزش باد، پوشش گياهي ممتدي وجود ندارد . جانوراني كه در اين ناحيه زندگي مي‌كنند عبارتند از: آهو، يوزپلنگ، گورخر و پرندگاني از قبيل پليكان، فلامينگو، و درنا. هم چنين در كناره‌هاي درياي جنوب و ميان آن ها سنگ پشت، ستاره دريايي، ميگو، خرچنگ، صدف و انواع مختلف ماهي‌ها وجود دارند. زيست گاه ها و مناطق حفاظت شده با ارزشي در ايران وجود دارند كه پارك ملي گلستان و پارك ملي كوير از مهم ترين و بزرگ ترين آن ها هستند. در اين مناطق انواع و اقسام پستان داران, خزندگان و پرندگان وجود دارند. برخي از گونه هاي نادر جانوري از جمله يوزپلنگ ايراني و گوزن زرد ايراني در مناطق حفاظت شده ايران نگه دار ي مي شوند كه از دخاير زيست محيطي ايران محسوب مي شوند.

  » جنگل هاي حرا قشم

 تنوع و تراكم پرندگان قشم، درجهان بي‎نظير شناخته شده است. جنگل‎هاي حراي قشم از طرف سازمان ملل متحد و چندين مركز جهاني و پرنده‎شناسي به‎عنوان ميراث طبيعي جهاني – ذخيره‎گاه زيستكوه – انتخاب شده است. مطالعاتي كه با همكاري دانشگاه بركلي صورت گرفته، ثابت مي‎كند كه جزيره قشم از نظر خزندگان در جهان داراي موقعيتي ممتاز است. روباه، خرگوش، شغال، آهو، شاهين، كركس و پرندگان مهاجر در فصول سرد در اين جزيره ديده مي شود.

  » پناه گاه حيات وحش دشت ناز ساری

 اين پناه گاه كه درحدود 55 هكتار وسعت دارد و در شمال خاوری ساری با فضايی از جنگل های جلگه ای قرار گرفته و از سال 1346 به صورت محل تكثير گوزن زرد ايرانی درآمده است. در اين پناه گاه ضمن حفاظت و نگه داری گوزن زرد ايرانی كه تعليف آن ها دستی صورت می گيرد همه ساله تعدادی از گوزن های توليد شده را به زيست گاه های اصلی، يعنی اطراف رودخانه دز و كارون منتقل می كنند. تعدادی از گوزن های اين پناه گاه به جزيره اشك در درياچه اروميه نيز انتقال داده شده اند. پيرامون اين پناهگاه حصاركشی شده است و گوزن ها را از پشت ديوارهای سيمی می توان مشاهده كرد.

  » منطقه حفاظت شده سياه كشيم بندر انزلي

 اين منطقه جنوبي‎ترين بخش تالاب انزلي را شامل مي‎شود. آب‌هاي اضافي فراهم آمده از رودخانه‎هاي واقع در حوزه آبريز سياه كشيم از طريق تنگه نسبتاً باريكي كه در شمال خاوري آن قرار دارد به بخش مركزي تالاب انزلي وارد مي‎شود. با توجه به اين ‌كه اكوسيستم مورد نظر از هيچ نقطه ديگري با مرداب انزلي ارتباط ندارد لذا مي‎توان آن را به صورت اكوسيستم جدايي در نظر گرفت. تالاب سياه كشيم بين دو طول خاوري 49 درجه و 17 دقيقه و 49 درجه و 25 دقيقه و عرض‎هاي شمالي 37 درجه و 22 دقيقه و 37 درجه و 27 دقيقه قرار گرفته است. اين پهنه آبي محدود است از شمال به خشكي ماه روزه – كه به صورت شبه جزيره‏اي ميان سياه كشيم و مرداب انزلي استقرار يافته است – از خاور به تالاب انزلي و رودخانه سياه درويشان، از جنوب به محدوده روستاهاي لاكسار، نرگستان، چومثقال، گاو كده، كلسر، اسفند و مزارع شمالي چكوور و بالاخره از مغرب به مزارع ضيابر، مازران محله بهمبر و مزارع جنوبي ويشكا، از لحاظ تقسيمات كشوري محدوده مورد نظر در حوزه شهرستان‎هاي بندر انزلي و صومعه‏سرا قرار دارد. به طوري‌كه گفته مي‎شود سال‏ها پيش از اين يك عروس را از روستاي اسفند (واقع در ساحل جنوبي اين منطقه) به روستاي آبكنار (كه دركناره شمالي قرار دارد) با قايق مي‎بردند كه بر اثر وزش باد شديد قايق واژگون شده و عروس (كه در زبان محلي «گيشه» خوانده مي‎شود) در آب غرق مي‎شود. لذا اين منطقه به منظور حفاظت، توسط سازمان شكارباني و نظارت بر صيد سابق، انتخاب شد، با توجه به مشابهت واژه گيشه با نام كشيم (يكي از پرندگان آبزي است كه براي زمستان گذراني به اين سامان مهاجرت مي‎نمايد) عنوان سياه كشيم جهت اين منطقه برگزيده شد.

  » پناهگاه حيات وحش ميانكاله گرگان

 اين پناهگاه مشتمل بر خليج گرگان، جزيره آشوراده و شبه جزيره ميانكاله است كه روی هم رفته حدود هفت هزار هكتار وسعت دارد و به عنوان يكی از ذخاير زيست محيطی كره زمين از سوی يونسكو به ثبت رسيده است. پناهگاه ميانكاله که تنها بازمانده مناطق نيمه مشجر سواحل دريای خزر به حساب می آيد، بهشت آبزيان و پرندگان مهاجری است كه همه ساله در فصل زمستان از كشورهای سردسير شمالی به سوی آن پرواز می كنند و به زمستان گذرانی می پردازند. از جمله اين پرندگان می توان به اردک ماهی های وحشی، غاز، قو، فلامينگو (مرغ آتشين) و پليكان (مرغ سقا) اشاره کرد. پرندگان بومی مثل قرقاول، دراج و زنگوله بال نيز پيرامون اين پناهگاه زندگی می كنند. می توان از اين پناهگاه حيات وحش ضمن استفاده های علمی - آموزشی، بهره برداری های سياحتی وسيعی به عمل آورد كه در حال حاضر به طور محدود صورت می گيرد.از زيستگاه های عمده منطقه می توان به تركت اشاره کرد كه بخشی از منطقه امن جهان نما را تشكيل داده و زيستگاه عمده مرال، شوكا، پلنگ، خرس، خوک وحشی، گرگ، پلنگ، قوچ، ميش، كل و بز است، البته گاو موزی كش و زيستگاه های اطراف آن نيز مناطق مناسبی برای مرال، شوكا، خرس، پلنگ و ديگر گونه های جنگل زی هستند كه در جنوب آن ها قوچ و ميش زيست می كنند. زيستگاه های قاقله، آق رضا، چكل گدا، لنده كوه، تالو، خوش دستی، لندو و مغزی از ايستگاه های كل و بز و قوچ و ميش است و در بعضی از قسمت های آن مرال نيز زيست می كند. زيستگاه های شربت، كوليجال، سوته و گرمه تو هم محل زندگی خرس، شوكا، مرال و پلنگ هستند و در قسمت های صخره ای آن كل و بز نيز وجود دارند.
منطقه حفاظت شده جهان نما به علت كوهستانی بودن و پوشش بوته زاری و علف‌زاری در كنار درخت زارهای تنگ، گونه های بسيار با ارزشی از پرندگان را در خود جای داده است كه در بين آن ها كبک دری، عقاب طلايی و هما نيز ديده می شود. در جهان نما گونه های مختلفی از پرندگان مانند شكاری ها، لاشخورها، طرقه ها، جغدها، كبوترها، زنبورخورها، سوسک ها، سعوها، عقاب ها، كلاغ ها، زردپره ها و غيره را می توان مشاهده كرد. پستاندارانی مانند مرال، شوكا، كل، بز، قوچ، ميش، پلنگ، خرس، گرگ، راسو، شغال و خارپشت ها نيز در منطقه يافت می شوند كه به علت شكار بی رويه، تعداد جمعيت آن‌ها شديدا كاهش يافته است. از گونه های ديگری که در اين منطقه زندگی می کنند می توان به دوزيستان اشاره کرد.
چشمه سارهای زيادی در داخل منطقه حفاظت شده و محيط های اطراف آن وجود دارد كه سرچشمه بسياری از رودخانه های بزرگ و كوچكی كه به عنوان ذخاير منابع آبی محسوب می شوند به حساب می آيند. اين رودخانه ها به خارج از منطقه جريان می يابند. از جمله اين رودخانه ها که همگی به خارج از منطقه جريان می يابند، می توان به رودخانه های سفيدرود، تركت، مغزی و چهارباغ و چشمه های زيارت، مغزی، مارسنگ، اسبومرگاه، شاه پسند، تركت، حاجی آباد، گچيان، مراد چشمه، قل قله، وارا، خوش دستی، كلی چال، قورمه تو، پاييزبن و قلعه سرک اشاره کرد.

  » منطقه شكار ممنوع توت سياه بوانات

 منطقه توت سياه كه از مناطق تحت حفاظت محيط زيست استان است در انتهای منطقه بوانات واقع شده و وسعتی نزديک به 20 هكتار دارد. اين محل زيستگاه گونه‌ های مختلف گياهی و جانوری است، اما متاسفانه در حال حاضر از قابليت ‌ها و امكانات گردشگاهی و پژوهشی اين شكارگاه استفاده چندانی نمی ‌شود.

  » زيستگاه بک بک استهبان

 در جنوب خاوری شهرستان استهبان گردشگاه زيبايی به نام بک بک وجود دارد كه زيستگاه گونه هايی متنوعی از پرندگان مهاجر است. اين گردشگاه در فصل مهاجرت و بازگشت پرندگان از جلوه های طبيعی بسيار زيبای منطقه است که چشم هر بيننده ای را به خود خيره می کند.

  » منطقه حفاظت شده باهو كلات (گاندو) چابهار و سرباز

 اين منطقه در منتهی اليه گوشه جنوب خاوری كشور، دردرازای مرز ايران و پاكستان قرار دارد. اين منطقه از كوه های كم آب و بيابانی تشكيل شده است كه تا رودخانه سرباز در بلوچستان گسترده شده است. منطقه مزبور، مامن تمساح تالابی و منحصر به فرد ايرانی است كه در آبگير های كم عمق مسير رودخانه زندگی می كند. اين حيوان در مواقع خشكی تا چند متر در زير آبگيرها نقب زده و در داخل آن ها زندگی می كند. اگر اقدامات به موقع حفاظتی سازمان محيط زيست و نظارت بر صيد نبود، نسل اين تمساح ها تاكنون از بين رفته بود.
هم چنين شرايط خاص اكوسيستم رودخانه ای اين منطقه امكانات زندگی نوعی ماهی عجيب به نام كوهی گل خور با نام علمی PerioPhthalinuse فراهم آورده است كه قادر به زيست در آب های كم عمق وبستر گلی رودخانه هاست. اقدامات حفاظتی سازمان حفاظت محيط زيست در مورد نواحی پيرامون باهوكلات به منظور حفظ بخش نمونه ای از گياهان بلوچی (كه تا حدودی بياباني- سندی است) و نيز جاندارانی كه با اقليم و گياهان مزبور ارتباط زيستی دارند، ضروری است. اين جانداران را جبير، سنجاب نخلی شمالی، راسوی خاكستری هندی، هوبره، دراج، سوسمار و بسياری از انواع پرندگان كه خاص شبه قاره هند هستند، تشکیل می دهد. خط ساحلی دريای عمان كه مرز جنوبی اين منطقه را تشكيل می دهد، ناحيه قشلاقی پرندگان آبزی استو نيز، محل مهمی برای تخم گذاری لاك پشت سبز دريايی به شمار می آيد.

  » منطقه حفاظت شده پارک ملی كوير

 در مناطق خشک و بيابانی،‌ گياهان و جانوران با ويژگی های فيزيكی خود محدوديت ها و فشارها را تحمل می كنند و به طور شگفت آوری با منابع ناچيز و محدوديت های زيستی محيط خود سازگار شده اند. پارک ملی كوير از نظر مطالعه اكوسيستم های كويری و شناخت مكانيسم های سازگاری گونه های جانوری و گياهی داراي اهميت زيادي است. در پارک ملی كوير گونه های گياهی متنوعی وجود دارد و پوشش گياهی آن در دشت های هموار و كوهستان ها، زيستگاه هايی بسيار مناسب برای زيست وحوش مختلف فراهم كرده است. زمين هاي مسطح اين پارک با پوشش گياهی كويری و نيمه كويری، زيستگاه پستان دارنی مانند جبير، آهو و گونه های با ارزش حمايت شده و كميابی مانند پوزپلنگ و گورخر است. بخش های كوهستانی آن نيز با پوشش گياهان استپی دارای تعداد قابل توجهی وحوش كوه زی مانند كل، بز، قوچ و ميش است. اين پارک از نظر تنوع پرندگان نيز اهميت ويژه دارد و پرندگانی مانند كبک و تيهو در اين پارک زندگی می کنند. علاوه بر اين، همه ساله انبوهی از پرندگان مهاجر مانند فلامينگو، آنقوت، سرسبز و خوتكا به آب بندها و شوراب های اطراف آن روی می آورند.

  » زيستگاه هوشنگ ميدانی و قره گول مشگين شهر

 اين ميدان، منطقه ای مسطح است كه دردامنه شمال باختری سبلان به ارتفاع 2725 مت رواقع شده است. تالاب قره گول نيز به قطر تخمينی 300 متر در قسمت شمال باختری دامنه های هرم و جنوب خاوری زيستگاه هوشنگ ميدانی در ارتفاع 2820 متری از سطح دريا واقع شده است. حيوانات و پرندگان وحشی در هوشنگ ميدانی و تالاب قره گول متنوع اند علاوه بر كبک معموری و كبک دری كه شمارش آن ها ناممكن است اين منطقه زيستگاه قوچ و ميش ارمنی است.

  » منطقه حفاظت شده خوارتوران

 

 منطقه حفاظت شده خوار توران در جنوب خاوری شاهرود و در 140 كيلومتري جنوب خاوري شهر شاهرود؛ واقع شده و از نظر وسعت؛ بزرگ ترين ذخيره گاه زيست كره ايران به شمار مي آيد. مساحت اين منطقه برابر با 1470640هكتار است و اهميت آن به دليل وجود نوعي گورخر معروف به گورخر ايراني و يوزپلنگ آسيايي در آن است. از جمله حيوانات عمده‌اي كه در اين منطقه وجود دارد عبارتند از: گورخر ايراني, يوزپلنگ آسيايي, گرگ، شغال، كفتار، قاراكل ( قره كل )، آهو، جبير، گل، بز، قوچ و ميش. پرندگان منطقه نيز شامل: كبك، تيهو، هوبره، باقرقره، خرگوش، تشي مي شود.

  » حيات وحش تهران

 شهرستان تهران گونه های مختلفی از حيات وحش را درخود جای داده است. اين گونه ها شامل پستانداران و پرندگان می شوند. منطقه حفاظت شده ورجين نيزدارای گونه های متعدد گياهی و جانوری است. جانورانی از قبيل قوچ، ميش، كل، بز، آهو، گراز، گرگ، كفتار، شغال، روباه و خرگوش از عمده ترين پستانداران اين شهرستان هستند که در كوه های خاوری تهران و رشته كوه های البرز مركزی در شمال يافت می ‌شود. از گونه های متعدد پرندگانی كه در كوه های خاوری تهران و رشته كوه های البرز مركزی يافت می ‌شود می توان به كبک، كبک دری و تيهو اشاره کرد.

  » منطقه حفاظت شده ورجين تهران

 شكارگاه حفاظت شده 28 هزار هكتاری ورجين در 15 كيلومتری خاور تهران قرار دارد كه دسترسی به آن از مسير جاده لشگرک امكان پذير است و شكاردر آن ممنوع است. برای گردش های يک روزه در آن، داشتن وسايل اتراق لازم است.

   _

 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:٥۸ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ خرداد ،۱۳۸٥

يک سری از تالاب های ايران

تالاب گنجگاه اردبيل

 تالاب گنجگاه در 80 كيلومتری جنوب خاوری اردبيل قرار دارد كه بسيار سرسبز بوده و از جمله پرندگان اين تالاب می توان به چنگر و آبچليک اشاره کرد.

 

  » تالاب نوشار اردبيل

 تالاب فصلی نوشار در 35 كيلومتری جنوب خاوری اردبيل واقع شده است. زمين های اطراف تالاب كه خيس و چمن زاری است در فصل بهار و زمستان مورد استفاده انواع پرندگان قرار می گيرد و در ديگر فصل ها نيز چراگاه دام داران رمه گردان است.

 

  » تالاب شور گل اردبيل

 اين تالاب در سه كيلومتری جنوب خاوری اردبيل واقع شده و در فصل بهار زيست گاهی مناسب برای جذب پرندگان مهاجر است.

 

  » تالاب ملااحمد اردبيل

 اين تالاب در 15 كيلومتری جنوب خاوری اردبيل در روستايي به همين نام واقع شده است. اين تالاب محل زيست پرندگان بومی و مهاجر است. پرندگانی مانند قاشقاتويوق، اردک سرسبز، اردک سرسياه، آنقوت، مرغ كور، قيزقوشی، سار و اردک طالشی به طور فراوان در اين تالاب ديده می شوند.

 

  » تالاب حله بوشهر

 در محل تلاقی دو رودخانه دالكی و شاپور در منطقه حله تالاب بزرگی به وجود آمده است كه يكی از تالاب های مشهور سراسر قلمرو جنوبی ايران محسوب می شود. آب اين تالاب از سرريز جريان رودخانه دالكی و شاپور، بارندگی زمستانی و تا حدودی جزر و مد خليج فارس تامين می شود. اطراف اين تالاب را نيزار فرا گرفته و در داخل آن حيات گياهی و جانوری ويژه ای به وجود آمده است. از اين تالاب می توان به عنوان يك اكوسيستم محلی بهره برداری های گردشگری و پژوهشی به عمل آورد. اين تالاب محل زيست هزاران پرنده آبزی مهاجر است كه از آن جمله می توان به درنا، حواصيل، گاچی رو، پرستو، ترنی، حمامی، بط، هفت رنگ، دراج و خردل اشاره كرد.

 

  » تالاب چغاخور اردل

 تالاب چغاخور با مساحتی حدود 2300 هكتار يكی از زيباترين و بزرگ ترين تالاب های استان است. در حال حاضر عمق آب اين تالاب در بهترين شرايط و موقعيت بارندگی به 5/1 متر می رسد. رشته كوه زيبای كلار که قله آن 3840 متر از سطح دريا ارتفاع دارد، از سمت جنوب باختری بر تالاب مشرف است. تالاب را مرغزاری وسيع دربرگرفته كه مساحت آن حدود 700 هكتار برآورد شده که اين وسعت در ماه های ارديبهشت تا مهر كه سطح آب تالاب رو به كاهش می گذارد، افزايش می يابد. اين ناحيه آب و هوايی مرطوب با تابستان های معتدل و زمستان های سرد دارد و از نقاط ييلاقی چهارمحال و بختياری محسوب می شود. همه ساله هزاران نفر از اهالی داخل و خارج منطقه برای سياحت و اقامت های كوتاه مدت به اين ناحيه و مركز سياحتی - زيارتی امام زاده حمزه علی سفر كرده و از امكانات طبيعی آن برخوردار می شوند.
از پاييز تا بهار هر سال هزاران پرنده بومی و مهاجر در اين تالاب زندگی کرده و تخم گذاری می كنند، اما در سال های اخير بروز برخی از موارد زندگی تالاب را تهديد می كند. يكی از مهم ترين اين موارد تخليه زودرس و بيش از حد آب تالاب برای مقاصد زراعی در اراضی پايين دست استکه اين عمل نظام اكولوژيک تالاب را تا حدودی مختل كرده و موجب شده است كه هر ساله بخشی از تخم و جوجه پرندگان مهاجر مجال رشد و تكامل پيدا نكنند. از انواع پرندگان دايمی يا مهاجری كه در تالاب چغاخور شناسايی شده اند می توان به انواع مرغابی، غاز، اردک، آنقوت، چنگر، انواع حواصيل، لک لک سفيد، خروس كولی و فلامينگو اشاره كرد. غير از اين پرندگان انواعی از آبزيان نيز در اين تالاب زيست می كنند كه ماهی كپور و كولی از مهم ترين آن ها محسوب می شوند.


 

  » تالاب گندمان اردل

 تالاب گندمان يكی از آبگيرهای حوزه آبريز آق بلاغ است که با فاصله ای نه چندان دور از تالاب چغاخور قرار گرفته است و بخشی از آب خروجی تالاب چغاخور نيز به اين تالاب سرازير می شود. پوشش دايمی آب اين تالاب در حدود 700 هكتار است و اطراف آن نيز هم چون تالاب چغاخور پوشيده از مرغزاری زيبا است كه معمولا به عنوان مرتع غنی برای چرای احشام استفاده می شود. رشته كوه چرو با ارتفاع 3500 متر از باختر تا جنوب اين تالاب كشيده شده و حضور آن در كنار تالاب گندمان و انعكاس ارتفاعات آن در آب آرام تالاب جذابيت فوق العاده ای را به وجود آورده است. چشمه های اطراف تالاب علاوه بر آن كه مكان مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت به شمار می آيند، ‌آب تالاب را نيز تامين می كنند. از مهم ترين اين چشمه ها می توان به چشمه نصير آباد، گل گپ، چشمه بيدک و چشمه وستگان (در دامنه سبزكوه) اشاره كرد. قسمت پر آب و آبگير محدوده تالاب گندمان مانند تالاب چغاخور پناهگاه و زيستگاه پرندگان مهاجر است و همه ساله اواخر فصل پاييز انواع مختلفی از پرندگان نواحی سردسير شمالی جهت گذراندن دوره زمستان و تخم گذاری به اين تالاب مهاجرت می كنند. از انواع پرندگان دايمی و مهاجری كه در تالاب شناسايی شده اند می توان به انواع مرغابی ها، كركو ‌و آنقوت اشاره كرد.
اين تالاب امكانات ويژه تفريحی و ورزشی نيز دارد. در اطراف آن پرورش و نگه داری اسب متداول بوده و هم چنين سواركاری در مرغزار پيرامون تالاب از تفريحات خاص آن به حساب می آيد. سنت پرورش اسب از زمان های بسيار دور در اين منطقه، ‌به خصوص در بين قبايل بختياری معمول بوده و اين مساله نژاد ويژه ای را در منطقه به وجود آورده است كه آميزه ای از نژاد بومی و عربی است. اسبان بختياری بسيار چابک و پرطاقت هستند و مسافت های زيادی را بدون خستگی طی می كنند. محل های مسطح و گسترده اطراف تالاب اين امكان را فراهم می آورد كه علاقمندان به سواركاری بتوانند هم از ورزش و سياحت در اطراف تالاب بهره مند شوند و هم به بازی ديرين و پرهيجان گذشته يعنی چوگان بپردازند. وضعيت آب و هوای اين تالاب نيز مانند وضعيت تالاب چغاخور است و از نواحی ييلاقی چهار محال و بختياری محسوب می شود.

 

  » تالاب دهنو اردل

 در ناحيه بهشت آباد (صرف نظر از چند منطقه ماندآبی - فصلی) تنها يک تالاب عمده به نام تالاب دهنو وجود دارد. سطح جلويی اين تالاب (مرغزار) تقريبا خشک شده است. اين تالاب (سرآب) به علت نزديكی به شهرهای بروجن، ‌گندمان، شهر كرد و بلداجی و امكانات دسترسی می تواند از اهميت گردشگري بسيار زيادی برخوردار باشد. محل سراب به دليل قرار گرفتن در زير كوه موقعيت و چشم انداز بسيار زيبايی دارد. در سال های اخير پوشش غير طبيعی گياهان ماكروفيت آبزی، درون تالاب را كاملا پوشانده و حتی حيات آبزيان درون آن را نيز دچار مخاطره نموده است. بهره برداری تفرجگاهی از اين تالاب مستلزم حفاظت و مراقبت ويژه است.


 

  » تالاب سولگان (سوله جان) بروجن

 اين تالاب که بيش از هشت كيلومتر مربع مساحت دارد، در گذشته عمق آبی متجاوز از يک متر داشته است و به همين دليل محل مناسبی برای زندگی مرغان آبی بوده و انواع مختلف پرندگان مهاجر را به خود جلب می كرده است، اما به علت عدم توجه كافی و بهره برداری های غير اصولی از آب و زمين های حاشيه اين تالاب، تعداد پرندگان مهاجر آن رو به كاهش گذاشته و فضای زيبای آن تخريب شده است. از انواع پرندگانی كه در اين تالاب مورد شناسايی قرار گرفته اند می توان به جنگر، يوزگنبی، قورقور و قزل غار اشاره كرد.

  » تالاب آلما گلی

 اين تالاب در ارتفاع 2400 متری، در جنوب خاوری ارتفاعات سهند قرار دارد و 20 هكتار مساحت دارد. تالاب پوشيده از نيزار و گياهان آبزی است كه از نظر لانه گزينی پرندگانی نظير سرسبز و چنگر شرايطی مناسب دارد و به همين دليل دارای ارزش تفرجگاهی است.

  » تالاب قوری گل تبریز

 تالاب قوری گل در 40 کيلومتری تبريز واقع شده است و از نظر شرايط زيست گاهی برای پرندگان آبزی به خصوص اردک سرسفيد بسيار مناسب است. اين تالاب به عنوان تالاب بين المللی به ثبت رسيده است.

  » تالاب ديب سيزاهر

 اين تالاب در 25 كيلومتری خاور اهر قرار دارد و تالابی نيزاری و دايمی است كه مورد استفاده پرندگان مهاجر آبزی قرار می گيرد.

  » تالاب يوسفلو اهر

 اين تالاب د ر33 كيلومتری خاور شهرستان اهر قرار دارد و تالابی دايمی است كه مورد استفاده پرندگان مهاجر آبزی قرار می گيرد.

  » تالاب خرمالو اهر

 اين تالاب در 42 كيلومتری جنوب باختری اهر قرار دارد و يک تالاب دايمی است كه علاوه بر استفاده های كشاورزی، در فصل زمستان مورد استفاده پرندگان مهاجر قرار می گيرد.

  » تالاب قره قشلاق بناب

 منطقه تالابی قره قشلاق در کناره های جنوب شرقی درياچه اروميه قرار دارد و به لحاظ شرايط خاص طبيعی زيستگاه بسيار مناسبی برای پرندگان آبزی و کنار آبزی و علف خوار مانند ميش مرغ شناخته شده است. اين تالاب به عنوان تالاب بين المللی به ثبت رسيده است.

  » تالاب ماهی آباد

 اين تالاب که در 20 كيلومتری شمال ميانه قرار دارد، تالابی فصلی است و مصارف كشاورزی دارد. اين تالاب در مواقع پر آبی، مورد استفاده پرندگان مهاجر است.

  » تالاب شادگان

 تالاب بين المللی شادگان 296 هزار هكتار مساحت دارد و از شمال به شادگان و خور «دورق» و از جنوب به رودخانه بهمن شير، از باختر به جاده دارخونين و آبادان و از خاور به آب های خورموسی محدود می شود. سطح تالاب با گياهان آبدوست چون لويی و چولان و گياهان غوطه ور پوشيده شده و محل بسيار مناسبی برای پذيرش پرندگان آبزی روی می آورند. دراين تالاب، انواع ماهيان آب شيرين و شور مانند: بنی،‌شيريد، حمری، شانك، ماهي های پرورشی و پرندگانی چون فلامينگو، حواصيل، لك لك،‌ غاز وحشی، اردك،‌گراز،‌و … زيست می كنند. تنها زيستگاه و محل زاد و ولد اردك كركری در جهان اين تالاب است و پرندگانی چون « گيلانشاه خالدار » و « اكراس آفری – قايی » نيز از نمونه های بسيار كميابی هستند كه در اين منطقه يافت می شوند.
تالاب شادگان زيستگاه يك سوم از گونه های جانوری و گياهی درمعرض خطر نابودی است. اين تالاب طبق مصوبه شورای عالی حفاظت از محیط زيست واگذار شده است. گفته می شود كه تالاب دچار بحران است و احتمال دارد در آينده خشك شود.

  » تالاب انزلی

 تالاب انزلی در ساحل جنوب باختری دريای مازندران – در باختر دلتای سفيد رود و در جنوب بندر انزلی – گسترده شده است. اين تالاب از باختر به كپور چال و آبكنار، و از جنوب به صومعه سرا و بخش های شهرستان رشت، محدود است. محدوده آب تالاب انزلی بيش از 100 كيلومتر مربع است كه آب رود ها، نهر ها و زهكش های كشاورزی واقع در حوزه های آبريز به آن می ريزد. ارزش های زيست محيطی و اقتصادی تالاب انزلی نقش ويژه ای در جغرافيا و حيات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سياسی استان گيلان دارد. نقش علمی تالاب در زمينه های مختلف جانور شناختی، گياه شناختی و زيست محيطی حايز اهميت است و پژوهنده گان از آن به عنوان يك آزمايشگاه طبيعی رايگان در زمينه های گوناگون استفاده می كنند.
چشم اندازهای زيبای تالاب، جاذبه های شگرف به منطقه بخشيده اند. محيط آبی و زنده تالاب انزلی و ارتباط گسترده آن با دريا، بستری مطلوب برای تخم ريزی انواع ماهيان فراهم سا خته است. اين ماهيان، گذشته از اين كه يكی از منابع مهم غذای مردم اند، نقشی مهم در اقتصاد منطقه دارند. بيش از 20 گونه ماهی در تالاب انزلی وجود دارد كه 11 گونه از آن بومی، هشت گونه مها جر و يك گونه نيمه مهاجرند.
ماهيان مهاجر مانند ماهی سفيد و سوف، برای تخم گذاری و زاد و ولد به تالاب می آيند و پس از تخم ريزی دوباره به دريا باز می گردند. ماهيان بومی مانند ماهی كپور و اردك ماهی به طور دايم در تالاب زيست می كنند. ديگر ماهيان مهم تالاب عبارت اند از: سفيد، سوف، سيم، اردك ماهی، كلمه، ماش، كپور، سياه كولی، لای ماهی.
تالاب انزلی يكی از بهترين و مناسب ترين زيست گاه ها برای گونه های مختلف پرندگان مهاجر است. ده ها گونه از پرنده گان مهاجر در مسير مهاجرت و سفر زمستانی تالاب انزلی را برای اقامت زمستانی انتخاب می كنند. هر سال، پرندگان مهاجر مانند غاز، قو، اردك، مرغابی، چنگر، و ديگر پرندگان شناگر در پيرامون آن اسكان موقت می گزينند. شكار و فروش اين پرنده گان نيز، از منابع درآمد صيادان و ساكنان اطراف تالاب است. تالاب انزلی و جزيره های آن، چشم انداز هايی بسيار زيبا دارند و مشتاقان فراوان طبيعت را به سوی خود جلب می كنند. حفظ و نگه‌داری اين تالاب و سلامت محيط زيست آن، به عنوان يك سرمايه بسيار ارزشمند ملی و محلی، يك وظيفه و رسالت تاريخی برای همه كسانی است كه خود را در قبال جامعه مسئوول می دانند.

  » تالاب لپو و پلنگان نكا

 مجموعه مرداب های لپو، شيرخان لپو و پلنگان به فاصله يك كيلومتری جنوب دريای خزر و در خاور نيروگاه نكا و شمال منطقه زاغ مرز قرار گرفته اند. اين مرداب ها ظاهرا زمانی جزو دريای خزر بوده اند كه بعدها با عقب نشينی دريا به صورت آب باريكه ای جدا باقی مانده و با گذشت زمان با آب دريا و سيلاب پرشده اند. مجموعه تالابی فوق، هر فصل از سال جلوه خاصی دارد. در زمستان و پاييز مامن پرندگان مهاجری است كه از هزاران كيلومتر فاصله به سوی آن پرواز می كنند و به تخم گذاری و توليد مثل می پردازند. معروف ترين اين پرندگان قو، قره غاز و فلامينگوها هستند كه به طور موقت در آن منطقه اسكان می يابند و جلوه های شگفتی را پديد می‌آورند. در همين فصل، ماهی گيری و شكار مجاز نيز صورت می گيرد. در فصول تابستان و پاييز، می‌توان با قايق‌رانی و تماشای طبيعت مردابی و چشم اندازهای پيرامون آن لذت‌فراوان برد.دسترسی مناسب،اقليم مساعد، جلوه های متنوع فصلی طبيعت و … امكانات قابل توجهی را جهت بهره برداری توريستی از آن فراهم آورده است.

  » تالاب كرد خورد نهاوند

 تالاب كرد خورد «آق گل» در جوار روستای كرد خورد و در جنوب دشت نهاوند قرار گرفته است. اين تالاب كه در حوزه آبريز رودخانه قره چای واقع شده، 5 كيلومتر طول، 5/3 كيلومتر عرض و 5/0 متر عمق متوسط دارد. ژرفای عميق ترين نقطه تالاب در فصل پر آبی 80 سانتی متر است. طبق گزارش های زمين شناسی منطقه، اين تالاب که موجب پيدايش و استقرار روستاهای پيرامون خود شده است، قدمتی بالغ بر 40 هزار سال دارد. پوشش گياهی دل انگيز و هم جواری آن با كوه، منظره زيبايی را به ويژه در اواخر زمستان و اوايل بهار ايجاد می كند. اين زمان فصل مهاجرت پرندگانی است كه از نقاط دوردست و بسيار سرد روسيه، قفقاز و كشورهای اسكانديناوی به لحاظ وجود مواد غذايی مناسب، به اين تالاب مهاجرت می کنند. عمده‌ترين اين پرندگان عبارتند از: انواع اردك، غاز، فلامينگو، مرغ باران، حواصيل، آب چيلك، كاكايی و غيره. طبق عمر اين تالاب بيش از 40 هزار سال برآورد شده است.


 

  » مجموعه تالاب های آق قلا – اترک مينو دشت

 اين مجموعه در قسمت جنوبی رودخانه اترک واقع شده و مشتمل بر تالاب ها و مرداب های اينچه، آلاماگل، آلاگل، اينجه برون، بی بی شيروان، آجی گل، نمک و دانشمند است كه مجموع مساحت آن ها 1250 هكتار تخمين زده شده و آب آن ها از رودخانه اترک تامين می شود. برخی از اين تالاب ها از جمله تالاب آلاگل در فهرست كنوانسيون تحقيقات بين المللی پرندگان آبزی و مهاجر در سال 1350 به ثبت رسيده اند. اين تالاب ها به يكديگر بسيار نزديک هستند و آب و هوای محدوده آن ها مديترانه ای گرم با تابستان های خشک و گرم و زمستان های ملايم است. سطح آب اين تالاب ها در زمان پرآبی به بيش از 2500 هكتار نيز می رسد که اين مساحت به عواملی نظير ميزان آب ورودی و خروجی به اقليم و ديگر عوامل محيطی بستگی دارد.
تالاب های ياد شده محل زيست پرندگان مهاجری است كه تنوع زيادی دارند. از جمله آن ها می توان به فلامينگو، قو، غاز، حواصيل و… اشاره كرد. فصل شكار طبق تقويم اداره محيط زيست از اول پاييز تا آخر زمستان هر سال و هر هفته دو روز (چهارشنبه و جمعه) می باشد. ماهيان زيادی نيز در اين تالاب ها زندگی می کنند از جمله كولی، اورنج، سيم پرک و شيشه ماهی كه فصل صيد آن ها طبق مجوز اداره محيط زيست گنبد از 15 ارديبهشت تا 15 اسفند ماه هر سال است. از آن جا كه اين مجموعه تالاب ها و مرداب ها دارای راه های دسترسی، محوطه های اطراق، چشم اندازهای دشتی، مرغزارهای وسيع، پرندگان بومی و مهاجر و همچنين استفاده های طبی هستند، قابليت های فوق العاده ای را برای ايجاد يک كانون توريستی فراهم می كنند. شكار و صيد بی رويه، چرای دام، وارد كردن گونه های غير بومی، قطع اشجار و… از جمله عوامل تهديد كننده اين تالاب ها به شمار می آيند که برای حفظ اين محيط ها در حالت طبيعی بايد از بروز اين عوامل جلوگيری کرد.

  » درياچه و تالاب ارژن نیریز

 وسعت تقريبی اين درياچه در حدود 2000 هكتار و از جمله درياچه های آب شيرين كشور است. اين درياچه بخشی از منطقه حفاظت شده ارژن و پريشان است كه در فاصله 60 كيلومتری شيراز و در مجاورت جاده اصلی شيراز - بوشهر قرار دارد. درياچه ارژن يكی از زيستگاه های مهم پرندگان مهاجر می باشد كه در حدود نيمی از سال، ميزبان هزاران پرنده مهاجر است. اين منطقه تابستان های خنک و زمستان های سرد دارد كه معمولا در فصل زمستان با بارش برف همراه است. منطقه گردشگاهی درياچه ارژن به دليل استقرار در مسير جاده اصلی شيراز - كازرون، نزديكی با آثار تاريخی نيشابور و غار شاپور و هم چنين راه ارتباطی استان های خوزستان و بوشهر با شيراز، از اهميت ويژه جذب جهانگرد برخوردار است. تالاب اين درياچه كه در ميان آن قرار گرفته است، علاوه بر ارزش های تفريحی، ارزش اكولوژيكی ويژه ای دارد و در گذشته ای نه چندان دور، در شمار محدوده منطقه حفاظت شده ارژن و پريشان با عنوان پارک بين المللی ثبت شد و در حال حاضر، يكی از ذخاير بيوسفر جهان محسوب می گردد.

  » تالاب گندمان بروجن

 تالاب گندمان يكی از آبگيرهای حوزه آبريز آق بلاغ است که با فاصله ای نه چندان دور از تالاب چغاخور قرار گرفته است و بخشی از آب خروجی تالاب چغاخور نيز به اين تالاب سرازير می شود. پوشش دايمی آب اين تالاب در حدود 700 هكتار است و اطراف آن نيز همچون تالاب چغاخور پوشيده از مرغزاری زيبا است كه معمولا به عنوان مرتع غنی برای چرای احشام استفاده می شود. رشته كوه چرو با ارتفاع 3500 متر از باختر تا جنوب اين تالاب كشيده شده و حضور آن در كنار تالاب گندمان و انعكاس ارتفاعات آن در آب آرام تالاب جذابيت فوق العاده ای را به وجود آورده است. چشمه های اطراف تالاب علاوه بر آن كه مكان مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت به شمار می آيند، ‌آب تالاب را نيز تامين می كنند. از مهم ترين اين چشمه ها می توان به چشمه نصير آباد، گل گپ، چشمه بيدک و چشمه وستگان (در دامنه سبزكوه) اشاره كرد. قسمت پر آب و آبگير محدوده تالاب گندمان مانند تالاب چغاخور پناهگاه و زيستگاه پرندگان مهاجر است و همه ساله اواخر فصل پاييز انواع مختلفی از پرندگان نواحی سردسير شمالی جهت گذراندن دوره زمستان و تخم گذاری به اين تالاب مهاجرت می كنند. از انواع پرندگان دايمی و مهاجری كه در تالاب شناسايی شده اند می توان به انواع مرغابی ها، كركو ‌و آنقوت اشاره كرد.
اين تالاب امكانات ويژه تفريحی و ورزشی نيز دارد. در اطراف آن پرورش و نگهداری اسب متداول بوده و همچنين سواركاری در مرغزار پيرامون تالاب از تفريحات خاص آن به حساب می آيد. سنت پرورش اسب از زمان های بسيار دور در اين منطقه، ‌به خصوص در بين قبايل بختياری معمول بوده و اين مساله نژاد ويژه ای را در منطقه به وجود آورده است كه آميزه ای از نژاد بومی و عربی است. اسبان بختياری بسيار چابک و پرطاقت هستند و مسافت های زيادی را بدون خستگی طی می كنند. محل های مسطح و گسترده اطراف تالاب اين امكان را فراهم می آورد كه علاقمندان به سواركاری بتوانند هم از ورزش و سياحت در اطراف تالاب بهره مند شوند و هم به بازی ديرين و پرهيجان گذشته يعنی چوگان بپردازند. وضعيت آب و هوای اين تالاب نيز مانند وضعيت تالاب چغاخور است و از نواحی ييلاقی چهار محال و بختياری محسوب می شود.

  » تالاب دهنو بروجن

 در ناحيه بهشت آباد (صرف نظر از چند منطقه ماندآبی - فصلی) تنها يک تالاب عمده به نام تالاب دهنو وجود دارد. سطح جلويی اين تالاب (مرغزار) تقريبا خشک شده است. اين تالاب (سرآب) به علت نزديكی به شهرهای بروجن، ‌گندمان، شهر كرد و بلداجی و امكانات دسترسی می تواند از اهميت تفرجگاهی بسيار زيادی برخوردار باشد. محل سراب به دليل قرار گرفتن در زير كوه موقعيت و چشم انداز بسيار زيبايی دارد. در سال های اخير پوشش غير طبيعی گياهان ماكروفيت آبزی، درون تالاب را كاملا پوشانده و حتی حيات آبزيان درون آن را نيز دچار مخاطره نموده است. بهره برداری تفرجگاهی از اين تالاب مستلزم حفاظت و مراقبت ويژه است.

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:٤٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ خرداد ،۱۳۸٥

ايران سرای من است

 

 درياها, درياچه ها‏, رودخانه ها, آبشارها و چشمه هاي آب سرد و آب گرم, در مجموع جاذبه هاي آبي- طبيعي ايران را تشكيل مي دهند كه از بين همه آن ها خليج فارس, درياي عمان, درياچه خزر از اهميت زيادي برخوردار هستند.
1- خليج فارس : اين دريا به وسعت حدود 232850 كيلومتر مربع در جنوب و ميان ايران و شبه جزيره عربستان واقع شده و با درياي عمان از طريق تنگه هرمز مربوط است. درازاي آن از دهانه اروندرود در شمال باختري تا تنگه هرمز در جنوب خاوري حدود 805 كيلومتر است و عرض آن بين 56 تا 288 كيلومتر متفاوت است. عمق آن چندان زياد نيست و بيش ترين ژرفاي آن 182 متر در رأس المسندم و كم ترين آن 30 متر در دهانه اروندرود است. سراسر ضلع شمالي آن را سواحل ايران در برگرفته و در مساحت كمي از گوشه شمال باختري آن كشورهاي كويت و عراق قرار دارند.
در كف خليج فارس برآمدگي هاي سنگي و مرجاني وجود دارد كه محل صيد مرواريد است. در فلات قاره و در اعماق آب هاي خليج فارس مخازن و ميدان هاي وسيع نفتي قرار دارد كه بر اثر استخراج نفت در پيرامون خليج فارس، از اهميت بازرگاني خاصي برخوردار شده است.
خليج فارس دريايي است آزاد كه ايران را وسيله راه تنگه هرمز و از طريق آب هاي اقيانوس هند، با ساير آب ها و ممالك دنيا مربوط مي‌كند. اين خليج از آنجا كه سر راه خطوط دريايي خاورميانه واقع شده از نظر استراتژيكي داراي اهميت زيادي است. به موازات ساحل دريا، رشته كوه هايي قرار دارند كه در بعضي نقاط اين ارتفاعات به دريا منتهي مي‌شوند و گاهي هم از دريا دور شده دشت هايي ميان دريا و ارتفاعات قرار مي‌گيرد. بخش بزرگي از صيد ماهي كشور در سواحل جنوبي ايران صورت مي‌گيرد. به عبارتي، حدود 78 درصد صيد منابع آب زي كشور در سواحل جنوبي انجام مي‌شود. مهم ترين انواع ماهيان درياهاي جنوب عبارتند از: حلوا، شيرماهي، شوريده، فيله، سرخو، سنگسر و غيره.

2- درياي عمان: اين دريا پيش روي آب اقيانوس هند به داخل خشكي در جنوب باختري آسيا است و بهتر است خليج ناميده شود. اين خليج در حقيقت از سه سو به خشكي و از يك سو به درياي آزاد مرتبط است: شمال آن ايران و پاكستان، خاور آن شبه جزيره دكن و باختر آن شبه جزيره عربستان قرار گرفته است. از سوي جنوب، اين دريا به اقيانوس هند متصل است. سواحل جنوبي ايران از تنگه هرمز تا بندر گواتر مجاور است و اين مسافت 2/1 كناره‌هاي جنوبي ايران را تشكيل مي‌دهد. درازاي آن از تنگه هرمز تا دكن حدود 610 كيلومتر و عرض آن كم تر از عرض آب هاي خليج فارس است. مساحت آن 903 هزار كيلومتر مربع در مقابل عمق آن خليج فارس بيش تر است. عمق اين خليج در اطراف چاه‌بهار حدود 3398 متر است هر چه به سوي غرب پيش رويم، عمق آن به سرعت كم مي‌شود تا جايي كه در نزديك تنگه هرمز به 73 متر مي‌رسد.بنادر كوچكي چون جاسك - چاه‌بهار- گواتر در كنار اين خليج‌ها ديده مي‌شودكه بيانگر بازرگاني و دريانوردي تقريباً محدود آن است.

3- درياچه خزر
خزربزرگ ترين درياچه جهان است كه به سبب وسعت زياد 5 برابر درياچه اورال و 13 برابر درياچه بايكال است و به همين سبب گاهي دريا ناميده مي شود. اين درياچه زماني تمامي سطح خشكي‌هاي آسياي جنوب باختري را مي‌پوشانيد و از همان زمان هاي پيش دريا خوانده مي‌شود. اين دريا ميان ايران، تركمنستان، قزاقستان، روسيه و آذربايجان قرار گرفته اين كشورها از منابع آن به طور مشترك استفاده مي‌كنند. از 6380 كيلومتر طول سواحل درياي خزر به حدود 922 كيلومتر از آستارا تا رود اترك متعلق به ايران است.
مساحت اين دريا حدود 424 هزار كيلومتر مربع است. ژرفاي درياچه خزر، حوزه شمالي بسيار كم، تقريباً 5/4 وسعتش داراي ژرفاي كم تر از 10 متر است. جايي كه بخش وسيعي از خزر شمالي به قدري كم ژرفاست كه فقط كرجي‌هاي بسيار كوچك مي‌توانند در آن رفت و آمد كنند. ژرفاي متوسط اين حوزه حدود 2/6 متر است. در حوزه ‌ جنوبي، ژرفاي دريا نسبت به حوزه شمالي بيش تر است و به حدود 960 تا 1000 متر مي‌رسد و متوسط آن 325 متر است. درياي خزر از نظر ژرفا ويژگي هاي ديگر، از شمال به جنوب به سه حوزه تقسيم مي‌شود. حوزه جنوبي خزر جنوبي كه به سواحل ايران منتهي مي‌شود، داراي شكلي تقريباً مربع است وسعت اين حوزه حدود 1555 كيلومتر مربع است كه حدود 36% از مجموع وسعت دريا را شامل مي‌شود. درياي خزر از نظر ماهي غني است و ماهيان خاوياري درياي خزر داراي شهرت جهاني هستند. ساليانه حدود 300 تن خاويار از صيد اين ماهي‌ها به دست مي‌آيد. در درياي خزر، حدود 100 گونه ماهي زندگي مي‌كند كه در حال حاضر تنها حدود 15 نوع آن مورد بهره‌برداري است.
جزاير عمده ايران را در خليج فارس مي‌توان به شرح زير برشمرد:
جزيره هرمز: طول محيط اين جزيره بيضي شكل حدود 6000 متر است و در مدخل خليج فارس به سبب موقعيت جغرافيايي آن، مجاورت با تنگه هرمز به عرض حداقل 56 كيلومتر و به عمق حداكثر 115 متر از نظر نظامي و بازرگاني از اهميت خاصي برخوردار است. آلبو كرك درياسالار پرتغالي در سال 886 ش. (1507 م) اين جزيره را تسخير كرد و با ايجاد استحكامات نظامي، بيش از يك قرن تا دوران شاه عباس صفوي(1622 م.) بر كرانه‌هاي خليج فارس تسلط داشت. هم اكنون آثار و خرابه‌هاي قلعه پرتغالي ها در شمال جزيره در نزديكي آبادي هاي فعلي ديده مي‌شود.
جزيره خارك: خارك به طول تقريبي 10 كيلومتر و عرض از 4 تا 5 كيلومتر، جزيره‌اي است مرجاني، در ساحل خليج فارس، شمال باختري بندر بوشهر، كه تا اين بندر حدود 65 كيلومتر فاصله دارد.
جزيره خارك براي ايجاد لنگرگاه ها، با مزاياي طبيعي و سواحل عميق آن، براي پهلو گرفتن نفت‌كش‌هاي اقيانوس‌پيما بسيار مناسب است، به ويژه كه قشر سنگي چون پشته‌اي كه سطح جزيره را پوشانده، در وسط جزيره به بلندي 60 متر مي‌رسد و اين بلندي ها موجب مي‌شوند بندرگاه هاي خاوري خارك را در مقابل شدت جريان باد كه در جهت شمال باختري و جنوب خاوري مي‌وزند، محفوظ نگاهدارند. اگر كارشناسان، اكنون اين جزيره را به عنوان مركز تأسيسات عظيم صدور نفت برگزيده‌اند، دريانوردان خليج فارس نيز در ادوار گذشته از آن براي پهلو گرفتن كشتي‌ها استفاده مي‌كردند.
جزيره ‌ قشم: اين جزيره در نزديكي تنگه هرمز، بزرگ ترين و پرجمعيت ترين جزيره خليج فارس است. سواحل آن براي ايجاد لنگرگاه مناسب است. اطراف آن را كوه هاي آهكي فرا گرفته و اراضي داخلي داراي چراگاه هاي مناسب احشام، هم چنين مستعد براي كشت و زرع و ايجاد باغ هاي ميوه و نخلستان است. در اين جزيره، معادن نمك و خاك سرخ يافت مي‌شود.
جزيره كيش: جزيره كيش با وسعت حدود 85 كيلومتر مربع پس از قشم، از ديگر جزاير ايران در خليج فارس اهميت بيش تري دارد. بخش بزرگ مساحت آن مسطح و مستعد كشاورزي و داراي نخلستان هاي متعدد است. در اين جزيره در سال هاي اخير به عنوان يك منطقه آزاد تجاري، تأسيساتي به منظور جلب بازرگانان و جهانگردان داخلي و خارجي داير شده است.
جزيره هنگام : اين جزيره با آبادي هاي كوچك خود جمعاً به وسعت حدود 50 كيلومتر مربع در جنوب جزيره قشم واقع شده و داراي معادن نمك و خاك سرخ و سرب است. صيد ماهي از اشتغالات عمده ساكنان آن به شمار مي‌رود.
جزيره لارك: به مساحت تقريبي 83 كيلومتر مربع در جنوب جزيره هرمز واقع شده، عمق دريا در اطراف جزيره نسبتاً زياد است. ارتفاعات آن نمكي و داراي معادن سنگ آهن است و معيشت معدود ساكنان آن از راه پرورش دام و صيد ماهي تأمين مي‌شود.
جزيره لاوان (شيخ شعيب): به وسعت تقريبي 120 كيلومتر مربع در شمال باختري جزيره كيش، به فاصله 18 كيلومتري ساحل قرار گرفته و مردم آنجا بيش تر به صيد مرواريد اشتغال دارند. اين جزيره به سبب عمليات شركت نفت لاوان، اهميت پيدا كرده است.
جزاير تنب كوچك و تنب بزرگ: اين دو جزيره، به فاصله 12 كيلومتر از هم ديگر در جنوب جزيره قشم واقع شده‌اند. ساكنان تنب بزرگ از راه صيد ماهي و مرواريد امرار معاش مي‌كنند.
جزيره ابوموسي: به مساحت تقريبي 20 كيلومتر مربع با مختصر كشاورزي در جنوب بندر لنگه واقع شده و ساكنان اندك آن از طريق صيد ماهي و مرواريد ارتزاق مي‌كنند.
جزيره هندورابي: به مساحت تقريبي 36 كيلومتر مربع در 76 كيلومتري بندر لنگه از جزاير ايراني ساحل خليج فارس است. ساكنان جزيره هندورابي بيش تر به صيد ماهي و مرواريد اشتغال دارند، و گروه اندكي نيز به كشاورزي مي‌پردازند.
ايران از تالاب ها و تالاب درياچه هاي با ارزشي برخوردار است. در مجموع بيش از 80 تالاب با وسعت بيش از پنج هكتار در ايران شناسايي شده اند و تالاب هاي كوچك تربسياري وجود دارند كه در حال شناسايي هستند. چهار تالاب درياچه مهم ايران را درياچه اروميه, درياچه ميانكاله, درياچه پريشان و درياچه زريوار تشكيل مي دهند.

   _

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱:۳٤ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ خرداد ،۱۳۸٥

جاذبه های گردشگری تهران

پارکها

پارک شهر

پارک شهر در غرب میدان امام خمینی (ره ) قرار داشته و از نظر کاربری قابلیت بسیار مناسبی برای جذب مردم و گذران اوقات فراغت دارد . فضای سبز قابل توجه پارک شهر در منطقه مرکزی شهر به عنوان یکی از قدیمی مترین پارکهای تهران علیرغم عدم حوزه دید گسترده به جهت همجواری با موزه ایران باستان کتابخانه ملی و بسیاری دیگر از بناهای مهم اداری و تاریخی از مهمترین مراکز فرهنگی منطقه مرکزی قلمداد می گردد .

 

 

پارک لاله

یکی از بزرگترین پارک های شهر تهران پارک لاله واقع در بلوار کشاورز می باشد . همجواری پارک لاله و با موزه های هنرهای معاصر و فرش ایران ، هتل لاله و .... و کاربری تفریحی و گذران اوقات فراغت آن را به عنوان یک مرکز شاخص معرفی می نماید .

 

 

پارک طالقانی

پارک عباس آباد یا طالقانی بر روی تپه های عباس آباد که پارک جنگلی است با پوششی از یونجه و ژونی و درختچه های زینتی و غیره . چشم انداز بدیعی در شمال شرق تهران به وجود آمده است و بر قسمتهای وسیعی ازتهران مسلط و به دلیل دوری از مناطق مسکونی به ویژه روزهای تعطیل برای تفریح و استراحت گروهی که وسیله نقلیه دارند مورد بهره برداری قرار می گیرد .

  

 

پارک بعثت

پارک بعثت در جنوب تهران با مساحت حدود 53 هکتار ایجاد شده است و از سال 1352 مورد بهره برداری قرار گرفته است .

پارک بعثت دارای 2 دریاچه پرورش ماهی قایقرانی و آبیاری پارک است دریاچه جزیره ای را دربرگرفته است که لانه های پرندگان در آن جای گرفته و محل اجتماع و پرورش اردک و غاز است .

 

  

پارک ساعی

محل پارک ساعی در سال 1324 توسط مرحوم مهندس ساعی جنگل کاری شده و در اختیار وزارت کشاورزی قرار داشته است . پس از گسترش شهر تهران و ازدیاد جمعیت این بخش به سازمان پارکهای شهرداری واگذار شده که به احداث پارک اقدام شد و از سال 1341 به عنوان پارک مورد بهره برداری واقع شده است .

 

 

 پارک ارم

مجموعه پارک ارم با 70 هکتار وسعت در پنج کیلومتری غرب شهر تهران در کنار بزرگراه تهران – کرج واقع شده که شامل 2 لونا پارک با 28 نوع وسیله بازی و تفریحی جهت کودکان و بزرگسالان میباشد .  دریاچه پارک با 8 هکتار وسعت دارای امکانات قایقرانی است که جهت مسابقه قایقرانی و اسکی روی آب نیز مورد استفاده قرار می گیرد این دریاچه همچنین دارای جزیره ای است که در وسط آن قرار گرفته است .

 

 

پارک ملت

بزرگترین پارک شهری تهران ، با کامل ترین امکانات تفریحی پارک می باشد . که در مجاورت سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران جام جم در خیابان ولیعصر قرار دارد مجسمه هایی بامضامین گوناگون با الهام از نام یا تصویر شخصیت های علمی و ادبی ایران در بخش ورودی پارک خوش آمدگوی مراجعین می باشد .

 

 

پارک تفریحی آزادگان

این پارک با مساحت 26000 مترمربع در میدان بهمن ، خیابان دشت آزادگان ضلع شرقی فرهنگسرای بهمن قرار داشته و دارای امکانات ویژه ای نظیر 22 فضای مسابقه برای کودکان و نوجوانان است .

 

 

پارک میثاق

پارک میثاق با مساحت 74969 متر مربع از دیگر پارک هایی است که در منطقه 16 و خیابان شوش واقع شده است .

 

  

پارک شهید رجایی

یکی دیگر از پارکهای منطقه 16 است که در خیابان شهید رجایی و سه راه علی آباد قرار دارد .

 

 

پارک قیطریه

این پارک بافتی جنگلی داشته و با مساحت 000/103 متر مربع در انتهای خیابان قیطریه واقع شده است .

 

  

پارک جمشیدیه

از زیباترین و دیدنی ترین پارک های تهران بزرگ است

 

 

پارک نیاوران

این پارک با مساحتی حدود 000/63 متر مربع در ابتدای خیابان شهید باهنر واقع شده است .

 

 

پارک بهاران

این پارک که در محدوده شهرداری منطقه 17 قرار دارد .

 

 

پارک جنگلی کوی نصر

این پارک در انتهای کوی نصر (گیشا) با مساحت 000/520 متر مربع به جهت آنکه در ارتفاعات واقع شده است یکی از مناسبترین گردشگاه های شهر تهران می باشد .

 

 

پارک شاهین

پارک شاهین از دیگر پارک های منطقه 2 شهرداری است که 14658 متر مربع مساحت داشته

 

 

پارک کودک

پارک کودک یکی دیگر از پارکهای زیبای شهر تهران در منطقه دو واقع در شهرک قدس جنب ایران زمین می باشد .

 

  

پارک آزادگان

این پارک پارک محلی با مساحت هفت هکتار می باشد .

 

 

پارک شفق

این پارک که بانی آن دکتر رضازاده شفق می باشد .

 

 

پارک المهدی

پارک المهدی با مساحت 500/65 متر مربع از جمله پارک های تفریحی است

 

 

پارک خواجوی کرمانی

این پارک شامل 2 فاز می باشد که فاز اول آن کود انوری نام دارد .

 

 

بوستان گل محمدی

این پارک دارای 11000 مترمربع مساحت و تلفیقی از معماری مدرن و سنتی است .

  

 

پارک زیبا

احداث این پارک در منطقه 12 شهرداری موجب از بین رفتن چهره زشت آلونک های موجود در خیابان زیبا گردید .

  

 

پارک دانشجو

پارک دانشجو در تقاطع خیابان ولیعصر انقلاب و در کنار تأتر شهر قرار داشته

 

 

پارک شطرنج

پارک شطرنج با مساحت 3500 متر مربع در خیابان آجودانیه واقع در خیابان دارآباد واقع شده است .

 

 

شهربازی

شهربازی تهران یکی از مجهزترین و مدرن ترین مراکز فرهنگی تفریحی و سرگرمی موجود در کشور است .

 

 

مجتمع فرهنگی – تفریحی ارم  

یکی دیگر از بزرگترین و مجهزترین شهربازی ها مجتمع تفریحی ارم می باشد .

 

  

باغ وحش تهران

قدمت احداث باغ وحش به قرن سیزدهم ه.ق و به هنگام سلطنت ناصرالدین شاه قاجار بر می گردد

مسیرها

مسیر کردان ( ساوجبلاغ )

آثار تاریخی : مسجد ولیان در روستای ولیان ، حسینیه برغان در روستای برغان ، تپه از یکی از هشت کیلومتری هشتگرد ، تپه های خرم آباد هشتگرد ، موشلان تپه ( اسماعیل آباد ) در 10 کیلومتری جنوب هشتگرد و کاروان سرای پلنگی امام در 30 کیلومتری غرب کرج .

 

 

مسیر اشتهارد

غارها : جارو

رودخانه : شور

چشمه های آب معدنی : جارو

روستاها : جارو ، مزرعه بوجعفر ، مزرعه افشارآباد ، مزرعه قاضیان ، مزرعه چهل دختر

مکان های زیارتی : امام زاده زید و رحمان ، شاهزاده سلیمان ، ام صفری و ام کبری ، امام زاده پلنگ آباد ، چهار طاق

آثار تاریخی : آثار مقبره یکی از پادشاهان در منطقه ای به نام « شاه مردان » در روستای جارو ، گورستان زردتشتیان و مسجد جامع اشتهارد .

 

 

مسیر ورامین

غارها : دق کشکولی یا زندان افغان در ورامین

رودخانه ها : انشعاباتی چند از رودخانه جارجرود ، شور و کرج

روستاها : توچال در پاکدشت

مکان های زیارتی : امام زاده ، سبزپوش در پاک دشت ، در روستای حصار امیر ، حسین رضا ، جعفر ، کوکب الدین .

مکان های تاریخی : مسجد جامع ورامین ، تپه باستانی خاوه در جوادآباد ، مدرسه ورامین ، در مجاورت کارخانه قند ، یخچال قدیمی در پیرداغلان پاک دشت ، قلعه شمس آباد ، پل تاریخی 15 خرداد در باقرآباد قرچک ، برج علاء الدین در شمال مسجد جامع ورامین ، کاروان سرای خاتون آباد و کاروان سرای قلعه حسین آباد در جنوب شرق پیشوا

 

 

مسیر شهرری  

غارها : ایوان ، سربی ، ری گفتار در شهر ری

رودخانه ها : کرج و کانال آب رسانی دشت فشایویه

دریاچه ها : دریاچه سد کمالیه در روستای مخروب شده کمالیه در امین آباد و فشایویه

چشمه ها : چشمه علی در ری

مکان های زیارتی : امام زاده های کوشک ، مقبره یعبوب کلینی ، بقاع اسماعیل ، عین و غین و قلعه نو در فشایویه ، عباس و ابراهیم در اسلام شهر ، بی بی شهربانو ، بی بی زبیده ، ابوالحسن ، شیخ صدق ، عقیل و هادی .

آثار تاریخی : برج طغرل ، برج نقارخانه ، مرکز شهر سلجوقی و دیالمه ، تپه چشمه علی و قلعه شهر ری ، چال تلخان ، تپه میل ، زندان هارون ، برج و قصر یزید ، قلعه کبری ، کوه قلعه طبرک ، مقبره ستارخان در شهر ری ، یخچال گلی ، قلعه مهران آباد و حمام و مسجد قدیمی آن ، قلعه دیناوران ، دینار آباد ، در اسلام شهر ، کاروان سرای دو قلو جنب شاه عبدالعظیم ری ، کاروان سرای تهران مربوط به دوره ناصری ، کاروان سرای روستای کناگر آباد ( 25 کیلومتری جاده تهران قم )

 

 

مسیر شهریار

روستاها : قجرآباد ، باغات و بستان های شهریار ، مکان های زیارتی : امام زاده بی بی سکینه ، لوط پیغمبر

مکان های تاریخی : آثار تاریخی در رباط کریم ، معبد تخت رستم در روستای قجرآباد ، قلعه در غوزآباد شهریار ، تپه جوقین در جوقین شهریار ، تپه مزارت بر سر راه رباط کریم و شهریار ، تپه پالکی در قریه مهر حسین شهریار ، کاروان سرای فتح علی شاهی در قریه رباط کریم ، کاروان سرای سنگی در شهر جدید پرند که مخروبه است . کاروان سرایی در دو کیلومتری تخت رستم .

 

 

مسیر پارک ملی کویر

رودخانه فصلی و سیلابی : قره چای ، جارجرود و گلو

دریاچه ها : نمک

چشمه : سیاه کوه

آثار طبیعی ارزشمند : پارک ملی کویر و زیستگاه حیات وحش

آثار تاریخی : کاروان سراهای شاه عباسی موسوم به قصر بهرام و قصر عین الرشید در حوالی سیاه کوه .

 

 

مسیر دماوند

غارها : در نزدیکی نور دماوند

رودخانه ها : دماوند ، سیاه رود ، دلیچای ، تار

چشمه ها : قلعه دختر در هراز ، آب علی ، چشمه اعلاء ، آب البرز ، تیزآب ، وزان

دریاچه ها : تار ، هویر

روستاها : آب علی ، چشمه علی ، دشت مزار ، امام زاده هاشم ، احمد آباد ، جایان سربندان

جاذبه های ورزشی : اسکی روی برف ، پرواز با کایت ، چتربازی در ارتفاعات امام زاده هاشم ، شکار

مکان های زیارتی : امام زاده هاشم و برهان الدین

مکان های تاریخی : مسجد جامع ، برج شیلی ، دماوند ، اصلان ، تپه گورستان قدیمی ، بوم هن ، کاروان سراهای امام زاده هاشم ، گامبوت

 

 

مسیر فیروزکوه

غارها : رود افشان نزدیک روستای رود افشان ، غار بورینگ بزرگ و کوچک ، ابلهون ، پلنگ ، رستم دزد و ....

رودخانه ها : حبله رود ، نمرود ، دلیچای ، ساولشی

چشمه های آب معدنی : خمده

آثار طبیعی ارزشمند : تنگه واشی در نزدیکی روستای جلیزند ، زیستگاه وحش جلیزجند کتالان  ، ارحمند ، سله ین

روستاها : خمده ، جلیزجند ، رودافشان ، مشهد ، هرانده ، مسیر رودخانه های نمرود ، گور سفید

 

 

مسیر فشم – میگون

غارها : غار هملون در اطراف میگون ، کیفیاد در روستای ایگل ، غار چاه زنجیر نزدیک میگون

آثار طبیعی ارزشمند : کوه خاتون بارگاه ، گونه های طبیعی متنوع در لالان

روستاها و نقاط تفریحی : شکراب آهار ، میگون ، ایگل ، شمشک ، اوشان ، رودک ، مسیر رودخانه جارجرود

مکان های زیارتی : امام زاده طاهر و زاهد در شکرآب ، محمدباقر رودک ، مقابری در شمشک ، لالان ، میگون ، دربند سر

بناها و آثار تاریخی : آتشگاه قصر دختر ( معبد ناهید ) در اطراف شکرآب ، کاح انیس الدوله از دوره ناصرالدین شاه در اوشان

 

 

مسیر لواسان

غارها : غار خمیره یا زندان در خانه لار در روستای برگ جهان

رودخانه ها : جارجرود ، افجه ، لواسان

چشمه های شرب : قلم طاهر ، آب رودبار ، عین الحیات ، گنجی ، آبشار در کنار جاده نرسیده به ایناج و دریاچه سد لتیان

آثار طبیعی : ریزان کوه ، آتش کوه و یخچال طبیعی در حوالی روستای اقچه در نزدیکی آتش کوه

روستاها : ابتاج ، برگ جهان ، هیزم دره ، قلعه کلاک ، پارک جنگلی ، تلو ، دریاچه سد لتیان ، نارون ، مسیر رودخانه جارجرود

مکان های زیارتی : سلطان ، مقابر خواجه احمد ، موسی سید میر سلیم

مکان های تاریخی : مسجد امام حسن عسگری ، قلعه دختر ضحاک در تپه سرک ، قصر ضحاک در تپه شورکاب ، گورستان زردتشتیان ، تپه کله قندی ، قبر تاج الدین و تپه حصارک در جنوب گلندوک

 

 

مسیر جاجرود – خجیر

رودخانه ها : جاجرود

آبشارها : روستای کمرد

آثار طبیعی ارزشمند : زیست گاه حیات وحش ، منطقه حفاظت شده جاجرود ، پارک ملی خجیر و سرخه حصار

روستاها و نقاط تفریحی : جاجرود ، ترقیان ، کمرد ، سنجریان ، سعید آباد ، مسیر رودخانه جاجرود ، پارک ملی سرخه حصار و خجیر

بناها و آثار تاریخی : قلعه دختر در روستای سعید آباد

 

 

مسیرجاده چالوس

غارها : یخ مراد در کهنه ده ، غاری در روستای گورآب ( جوراب )

رودخانه ها : شهرستانک ، کرج ، سیدک ، ارنگه رود ، ولایت رود

دریاچه ها : دریاچه سد کرج

آبشارها : آزادیر ، حسنک در

چشمه های شرب : حسنک در ، خوارس ، کیاسر ، آب معدنی گچسر ( وله )

آثار طبیعی : بقایای جنگل ارس ، زیست گاه حیات وحش

روستاها : روستاهای شهرستانک ، پل خواب ، آسارا ، وینه ، پورگان ، آبشار خور ، دیزین ، گچسر

مکان های زیارتی : امام زاده های محمدطاهر ، حسن ، حیدر و ابراهیم

مکان های تاریخی : قصرناصرالدین شاه معروف به کاخ سنگی در شهرستانک ، کاخ سلطنتی دیزین ، قلعه کسیل ، برج میدانک ، مسجد و حمام بسیار قدیمی در دهلجرد ، آتشگاه و گورستان زرتشتیان در روستای آتشگاه ، قصر رضا شاه در  گچسر ، کاخ سلمانیه ، قلعه صمصام ، پل شاه عباسی ، برج سنگی در نزدیکی گچسر ، کاروان سرای شاه عباسی در میدان شاه عباس کرج و کاروان سرای سنگی در تقاطع جاده مخصوص و بزرگراه کرج

 

 

مسیرطالقان

غارها : غارها کله سنگ در نزدیکی روستای سوچان در کوه سوچان ، غار برج ، غارهای واقع در مزرعه عسلک ، مزرعه بادامستان ، روستاهای کرکبود و روستاهای اورازان

رودخانه ها : طالقان ، تازیان ، دیزان ، علی زان ، اورازان

دریاچه ها : سد طالقان

چشمه های آب معدنی : عسلک لمیران ( به نام سه کوهه ) آب معدنی شرب جویستان

آبشارها : روستای واچان ، جویستان ( دو آبشار ) اورازان ، کرکبود ، اسکان ، عسلک

آثار طبیعی : زیست گاه حیات وحش عسلک ، لمیران ، جویستان ، یخچال طبیعی در علم کوه در نزدیکی روستای براجان

روستاها : میناوند ، جویستان ، اورازان ، گلیرد ، اسفاران ، اسکان

مکان های زیارتی : سید شرف الدین در اورازان ، بقاع متبرکه در جویستان ، بادامستان ، تکیه ناوه ، کش رود

آثار تاریخی : گورستان زرتشتیان در عسلک و لمیران ، پل چوبی در اسفاران ، حسینیه قدیمی در جوبستان

سایر آثار : قلعه گیل گیا در گیلپرد ، بقعه خشت و گل ، بقعه پیر در روستای هرنج ، خانه قدیمی در روستای حسن جون ، پاسگاه طالقان ، خانه آیت اله طالقانی در طالقان
 

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ٧:٠٩ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۳ خرداد ،۱۳۸٥