در پي بازديد تعدادي از اعضا ي کانون ديده بانان زمين از تالاب ها و مناطق حفاظت شدة  استان هرمزگان نتايجي حاصل شد که اولين گزارش ديده بانان زمين از اين سلسله گزارش ها به شرح زير است :

 

تخريب يکي از بکر ترين تالاب هاي بين المللي حرا و چندل در سواحل شرقي تنگه هرمز کليد خورد !

 

گزارش  از : کانون ديده بانان زمين- نسرين دخت خطيبي-کارشناس جغرافيا –اسفند 1385

 

تالاب  آذيني ( خور آذيني )  جزو مجموعه  پهنه هاي تالابي است که به عنوان   "  دلتاي رود گز و حرا ( هيوي )  The Delta of Rud-e Gaz and Rud-e Hara international Wetland   "  در فهرست سايت هاي  رامسر ثبت شده است .

تالاب آذيني ( آذين )  در جنوب دهستان " بيابان " از شهرستان ميناب و تقريباً در 35 کيلومتري جنوب غربي شهر و بندر " سيريک " قرار دارد . با توجه به پهنه تالابي وسيع منطقه در اين دهستان مراکز جمعيتي روستايي عموماً در شعاع 5 تا 7 کيلومتري  اين تالاب قرار دارند که برخي از آنها عبارتند از :

روستاي گناري Gonari  روستاي " بازگرد"  - روستاي " داپتي Dapti "  روستاي " گاراندهو "  - روستاي گز پير Gazpir - روستاي مهرگي Mahregi  .

تالاب بين المللي دلتاي رود گز و رود حرا ( هيوي )  که از تاريخ 23 ژوئن 1975 به طول 40 كيلومتر و مساحت 15 هزار هکتار در فهرست رامسر قرار گرفت ،  اما متاسفانه در توجيه  جغرافيايي آن دقت کافي مبذول نشده است چرا که طبق تحقيقات اينجانب دو اشکال اساسي در اين توجيه جغرافيايي وجود دارد .

اول – مجموعة تالابي مزبور يک پهنة  ماتدابي گلي ، ماسه اي بين جزر و مدي   با خور هاي بزرگ و کوچک و جزاير کوچک متفرقه  است  با جنگل هاي حرا و چندل در حد فاصل دو رودخانه گز و  هيوه   ( نگاه شود به تصوير ماهواره اي ضميمه )  و نه دهانه دو رودخانه  گز و حرا  ، که به غلط در اسناد سازمان حفاظت محيط زيست  اينگونه تعريف شده :

 "  دهانه دو رود خانه حرا و گز  تواماً يک تالاب ساحلي به طول 40 کيلومتر در امتداد شمال به جنوب در سواحل شرقي تنگه هرمز تشکيل داده اند . اين تالاب شامل مجموعه اي از آبراه هاي جزر و مدي ، کفه هاي گلي ، جنگل حرا به مساحت حدود 900 هکتار ، سواحل شني و چندين جزيره گلي پست مي باشد و.... "

دوم – در تعريف سازمان حفاظت محيط زيست از رودخانة " حرا " نام برده شده است که چنين رودخانه اي با اين نام در هيچ يک از اسناد جغرافيايي ( کتاب و نقشه ) يافت نشد و احتمالاً اين همان رودخانه " هيوي Hivey "  است که شايد  نام محلي  داشته است .

شايان ذکر است در شهرستان ميناب  حدود 70  رود و  آبراه  فصلي و اتفاقي  با نام مشخص   در اسناد جغرافيايي ذکر شده است  که رود خانه اي به نام حرا در ميان آنها يافت نشد .

 

تالاب آذيني از شگفت انگيز ترين تالاب هاي گرمسيري کشور

تالاب آذيني از شگفت انگيز ترين تالاب هاي گرمسيري کشور  است مجموعه اي از  جنگل هاي مانگرو  با دو گونه بر تر حرا Avicennia marina  و چندل . Rhizophora mucronata که رويشگاه چندل تنها در اين تالاب  در کل منطقه ساحلي جنوب ايران  وجود دارد . در تصاوير ضميمه در بخش انتهايي همين گزارش  چشم انداز هاي انبوه دو گونه  فوق  ارائه شده است .

اين رويشگاه جنگلي منحصر به فرد  با وسعتي بيش از 500 هکتار  به علت موقعيت جغرافيايي خاص  زيستگاه  ارزشمندي است براي نگهداري و حفاظت ويژه به لحاظ تنوع اکولوژيکي و ژنتيکي بسيار  بالا .  اين تالاب همچنين يکي از نواحي مهم زمستانگذراني  پرندگان در معرض خطر انقراض همچون پليکان پا خاکستري  ( Pelecanus crispus   )   حواصيل خاکستري (  ( Ardea cinera  ، اکرت بزرگ( Egretta alba  ) و اکرت ساحلي(Egretta gularis    ،گيلانشاه  ( Numinous auguata   ) و گيلانشاه ابرو سفيد و گيلانشاه حنايي  و...  است که برخي تصاوير   اين پرندگان در بخش پاياني همين گزارش  ارائه شده است . علاوه بر اين از  پرندگان خشکزي نظير تيهو ، دليجه ، بلبل خرما و ليکو ، در حاشيه تالاب  مي توان نام برد .

به علت جزر و مدي بودن تالاب بسياري از ماهيان  درياي عمان وارد تالاب مي شوند که در تصوير ضميمه نمونه هاي صيد شده اين نوع ماهيان  ارائه شده است .

. شايان ذکر است رويشگاه هاي طبيعي مانگرو ها عموماٌ  مناطق گرمسيري هستند و  نواحي تحت تاثير جزر و مد دريا و... که  به لحاظ غناي زيستي فراوان غير قابل جانشين مي باشند و به همين دليل از يک حمايت جهاني بر خوردار مي باشند   و از اين رو سازمان حفاظت محيط زيست کشور ما نيز تمامي خور هاي خليج فارس  تا درياي عمان را به لحاظ وجود همين رويشگاه ها حفاظت شده اعلام کرده است و اين غير از تالاب هاي فهرست رامسر در اين منطقه است . اين نوع تالاب ها کار کرد هاي بسيار زيادي  دارند از جمله :

*-داراي ارزش هاي اکولوژيکي  به لحاظ کنترل فرسايش کناره هاي ساحلي که در برابر طغيان دريا حافظان طبيعي بسيار خوبي هستند

*-مقاوم در برابر آفات و حشرات

*-زيستگاه  بسياري از پرندگان تالابي ، آبزيان ، دو زيستان

*-مقاوم به شوري  آبهاي دريا

*-داراي خواص دارويي  بسيار نظير  : درمان زخم و مار گزيدگي ، درمان نارحتي هاي پوستي – و بويژه چندل براي درمان ديابت ، گلو درد ، اسهال خوني ( منبع : Jams,A.D.1983. Handbook of Energy Crops )

*- و ...

کليد تخريب تالاب آذيني توسط سازمان شيلات زده مي شود

اسکله صيادي سازمان شيلات درست در کنار رو يشگاه هاي  حرا و چندل ، تخريب  اکوسيستم تالابي بکر منطقه با ارزش بين المللي غير قابل جايگزين را آغاز کرده است ! که زخم کاري ديگري بر پيکر طبيعت شگفت انگيز ايران خواهد بود . اگر چه اين تالاب نيز واژه حفاظتي و رامسر سايت هارا با خود يدک مي کشد ولي براي تخريب کنندگان ، اين واژه ها هيچگاه معني خود را نداشته است . بگونه اي که تحت عنوان  طرح هاي عمراني و با بخشي نگري و بدون بر نامة آمايش سرزمين توسعه اي صورت مي گيرد که قطعاٌ  به ضد خود تبديل مي شود ! زيرا با بر هم زدن تعادل اکوسيستم تالابي که هزاران سال در مقابل طوفان ها و فرسايش هاي ساحلي و جزر و مد هاي شديد مقاومت کرده و ساختار طبيعي فعلي را بوجود آورده است قطعاً تاسيسات شيلاتي با انهدام اين تالاب دوامي نخواهد داشت و همواره در خطر نابودي قرار دارد و اين يعني بازي با بيت المال و اين يعني عناد با منابع ملي و اين يعني پايمال کردن حق اين نسل و نسل هاي آينده و اين يعني ناديده گرفتن حق زيست ساير موجودات و اين يعني بي حرمتي به يک گنجينه الهي آنهم در سرزميني خشک !

 ايجاد اسکله جديد در حالي است که هم اکنون در شهرستان ميناب تاسيسات شيلاتي زيادي موجود است  : در حال حاضر سه بندر و مرکز صيادي وجود دارد که شامل بندر " کلاهي " بندر" کوهستک"  و بندر " سيريک " است . در منطقه کلاهي ( خور کلاهي )  يک اسکله صيادي قرار گرفته که داراي امکانات مختلف است . از جمله بازارچه ماهي است.  در اين اسکله صيادي  48 دستگاه لنج و حدود 200 دستگاه قايق موتوري فعاليت دارند  همچنين يک واحد استخر پرورش ميگو به وسعت 20 هکتار وجود دارد بعلاوه در  منطقه  " تياب جنوبي " حدود 400 هکتار و در " تياب شمالي " حدود 1000 هکتار استخر پرورش ميگو و يک واحد کارخانه کنسرو ماهي و يک واحد سردخانه 500 تني انجماد و يخسازي در منطقه کلاهي وجود دارد .  در منطقه کوهستک  نيز يک  موج شکن ، سکوي خشک کردن ماهي وجود دارد و همچنين 2 دستگاه لنج و 160 دستگاه قايق موتوري فعاليت  دارند . در بندر " سيريک " ( صيد گاه سيريک ) نيز  کليه امکانات صيادي  و حدود 100  دستگاه  قايق موتوري فعاليت دارندو...

در پايان جلوه هاي شگفت انگيز و کم نظير تالاب آذيني در قالب 24تصوير به نمايش گذاشته مي شود باشد که توجه دوستداران محيط زيست و مسئولين ايران را به لزوم جلوگيري از احداث اسکله صيادي شيلات جلب نمايد .

کانون ديده بانان زمين معتقد است اين اقدام  مخرب آغاز يک سلسله  تاسيسات تخريبي ديگر در اين تالاب با ارزش است 

 *****

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱٢:۳٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٦ اسفند ،۱۳۸٥