فهرست

 

oمقدمه

oفضای سبز شهری چیست ؟

oتقسیم بندی فضای سبز شهری

oضرورت فضای سبز

oا ثرات فضای سبز

oنقش های عمده فضای سبز

oمدیریت فضای سبز شهری

oسرانه فضای سبز

oنگهداری فضای سبز

oکود دهی

oاصول هرس وتربیت

oشکل های که در فضای سبز بیشتر کاربرد دارد

oمبلمان پارک

oطراحی وکاشت

oراهکارهای که در طراحی مد نظر قرار می گیرد

oعناصر مورد نیاز در طراحی فضای سبز شهری

oمعیار های وخواسته ها

oراهکارهای برای افزایش مشارکت مردمی

o مشارکت مردم در مدیریت فضای سبز شهری

oنتیجه گیری

o پیشنهادات

o منابع وماخذ

 

 

مقدمه

o هرچند که فضای سبز در ایران قدمت چندین هزار ساله دارد ولی وضعیت فضای سبزشهری ایران در حد مطلوب نبوده که مهمترین دلیل آن را می توان به خاطر عدم مدیریت فضای سبز شهری ذکر کرد. با مدیریت فضای سبز شهری می توان هر شهری را با توجه به ظرفیت و پتانسیل موجود فضای سبز متناسب با محیط فراهم کرد که سالهای سال اثرات مطلوب خود را به شهر ارزانی دارد .

 

فضای سبز شهری چیست ؟

˜ گاری مول . پوشش سبز شهرها

˜ پدر پارکداری ایران . فضای سبز شهری منطقه ای پوشیده از گیاه درداخل و اطراف شهر ها که دارای دو کارکرد مهم برای شهر می باشد تعدیل دما ،تلطیف هوا وزیبا آفرینی.

˜ جامعترین تعریف. فضای سبز شهری بخشی از فضاهای باز شهری است که در عرصه های طبیعی یا مصنوعی آن تحت استقرار درختان ، گل ها ، چمن ها و سایر گیاهان است که بر اساس نظارت و مدیریت انسان با در نظر گرفتن ضوابط ، قوانین وتخصص های مرتبط با آن برای بهبود شرایط زیستی ،زیستگاهی ورفاهی شهروندان ومراکز جمعیتی غیر روستایی ،حفظ ،نگهداری یا بنا میشود

فضاي سبز

اصطلاح فضاي سبز، به وسيله برخي از دست اندركاران براي مفهوم پوشش گياهي شهرها به كار گرفته شده است. گاري مول (G.Moll, 1991) اصطلاح فضاي سبز را براي پوشش سبز شهرها به كار مي گيرد. پدر پاركداري ايران فضاي سبز را به منطقه اي پوشيده از گياه در داخل و اطراف شهرها مي گويد كه بيشتر داراي دو كاركرد مهم براي شهرها مي باشند تعديل دما و تلطيف هوا و زيبا آفريني.

تقسيم بندي فضاي سبز شهري

فضاي سبز: پاركهاي شهري، كمربندهاي سبز، باغات، گردشگاهها، پارك هاي جنگلي، باغ هاي گياهشناسي

پاركهاي شهري: پارك در مقياس واحد همسايگي، پارك در مقياس محله، پارك در مقياس ناحيه، پارك در مقياس منطقه، پارك در مقياس حوزه، پارك در مقايس شهر، پارك خطي

تعاريف متعددي براي فضاي سبز شهري ارائه شده

Ø آن بخش از فضاي سبز كه در محدوده شهر طراحي و بناشده، فضاي سبز شهري ناميده مي شود.

Ø بخشي از سيما شهر كه از انواع گياهان تشكيل يافته است.

Ø فضاي نسبتاً بزرگي، متشكل از گياهان با ساختي جنگلي و برخوردار از بازدهي زيست محيطي و ا كولوژيك معين و در خور شرايط زيست محيطي حاكم بر شهر

Ø بخشي از مناطقي كه داراي گياهان يا هر گونه سبزينگي اعم از درختان، درختچه ها، گل ها و چمن ها است.

Ø اراضي اماكن مسكوني، تجاري و صنعتي، محل هاي كسب و پيشه و خدماتي است كه داراي پوشش گياهي چند ساله، دوساله، اعم از درخت، درختچه، نهال و گياهان پوششي (گل، بوته و چمن) است و به منظور استفاد هاي سودمندانه يا زيبايي طبيعي و تلطيف هوا در محدوده و حريم شهر احداث شده است يا بطور طبيعي بوجود آمده باشد.

با توجه به تعاريف بررسي شده مي توان دو بخش را براي فضاي سبز در نظر گرفت اول مجموعه اي از پوشش سبزينه اي شامل درختان، درختچه ها، گلها، بوته ها و چمن كه مفهوم فضاي سبز را از نظر فيزيونومي و شكل ظاهري القاء مي كند. دوم: بر آوردن انتظارت و وظايفي شامل بهبود كيفيت زيست محيطي انسان، تأمين زيبايي و ساير نيازهاي اكولوژيك كه به عنوان هدف و وظيف در احداث فضاي سبز مستتر مي باشد.

در جامعترين تعريف براي فضاي سبز شهري را اينچنين مي توان تعريف كرد:

فضاي سبز شهري بخشي از فضاهاي باز شهري است كه در عرصه هاي طبيعي يا مصنوعي آن تحت استقرار درختان، درختچه ها، گل ها، چمن ها و ساير گياهاني است كه براساس نظارت و مديريت انسان با در نظر گرفتن ضوابط، قوانين و تخصصهاي مرتبط با آن براي بهبود شرايط زيستي، زيستگاهي و رفاهي شهروندان و مراكز جمعيتي غير روستايي، حفظ، نگهداري يا بنا مي شوند.

اهميت فضاي سبز

فضاي سبز با خواص چند جانبه اي كه دارد نقش فوق العاده در زندگي بشر دارد. خواص چند جانبه آن از توليد اكسيژن و ازت گرفته تا خاصيت گشندگي موجودات مضر با توليد فيتونسيد، از جذب انواع ذرات معلق مضر و مواد آلوده كننده هوا گرفته تا خاصيت تعديل كنندگي شرايط محيطي از برقراري توازن اكولوژيك در محيط گرفته تا خاصيت جذب صداي ناهنجار، از ايجاد محيط امنيت و آسايش تفريح و تفرج گرفته تا مركز تجمع انسانها و.. در واقع زمينه تنوع را در ذهن تداعي مي كند. از طرفي پايه تكامل حيات، نظم ناشي از آنست و فضاي سبز كه جزئي از مجموعه حيات است، طبعاً از نظر برخوردار و در كنار تنوع و نظم، قطعاً زيبايي را به همراه نخواهد داشت و همين طور در كنار زيبايي كمال را.

ضرورت فضای سبز

مهمترين اثرات فضاي سبز در شهرها، كاركردهاي زيست محيطي آنها است كه ايجاد تعادل بخشي در متابوليسم شهر از يك سو و بالا بردن سطح زيبايي از سوي ديگر، سبب افزايش كيفيت زيستي شهرها مي شوند. با توجه به اينكه گسترش از يك سو ارتباط ارگانيك با تكنولوژي و از سوي ديگر با آلودگي دارد (و گريزي از آن نيست). براي تداوم آن بايد كليه عوامل لازم به كار گرفته شوند. مؤلفه هاي اثرات گسترش در شهرها، به طور گوناگوني نظام زيستي شهرها را مي توانند مختل كنند. فضاي سبز مناسب در شهرها يكي از عوامل مؤثر در كاهش اين اثرات بوده و به ويژه در رابط با گرد و غبار، آلودگيهاي شيميايي، هوا، فضاي سبز شبه جنگلي ريه هاي تنفس شهرها به شمار مي‌روند. مهمترين اثرات فضاي سبز در شهرها تعديل دما، افزايش رطوبت نسبي، تلطيف هوا و جذب گرد و غبار است. ساير اثرات فضاي سبز در شهرها نقش نسبي دارند ولي مجموعه اثرات فضاي سبز حضور آنها را در شهرها اجتناب ناپذير مي كند به طوري كه بدون وجود آن ممكن نيست شهرها پايدار باقي بمانند. مجموعه اثرات فضاي سبز را مي‌توان به طور خلاصه به قرار زير مجموعه بندي كرد

آلودگي هوا...آلودگي صدا...توليد اكسيژن و جذب دي اكسيد كربن...كنترل تشعشعات و باز تاب نور...كنترل ترافيك...

.زيبايي آفريني...معماري شهرها...جذب فون...كنترل باد...تفرجگاه..تأثير رواني..ذخيره انرژي..تاج بري يا برگاب....

 

مدیریت فضای سبز شهری

o مدیریت فضای سبز شهری در اصل کلیه مراحل ارزیابی ،طــراحی و کاشت متناسب با محـل ،نظارت در حفـظ و نگهداری آن با همکاری مردم می باشد .

با توجه به تعريف بالا مديريت در سه بخش زير خلاصه مي گردد:

1-ارزيابي

2-طراحي و كاشت

3-نظارت در حفظ و نگهداري با مشاركت مردم

 

ارزيابي

ارزيابي مهمترين مرحله از مديريت فضاي سبز شهري بوده و بستر فضاي سبز ما را مي سازد. در صورتي كه اين مرحله به درستي صورت گيرد فضاي سبز پايداري خواهيم داشت در واقع عمل ارزيابي بهترين و مناسب ترين مكان را با توجه به پارامترهاي مورد نياز فضاي سبز (خاك، آب، اقليم و...) شناسايي مي كند در كشورمان در بعضي از نقاط بدون ارزيابي دست به ايجاد فضاي سبز زده اند كه چندان موفق و مناسب نبوده و غير قابل استفاده گرديده است.

 

طراحي و كاشت

در واقع آينده و بهره وري فضاي سبز ما به طراحي و كاشت بستگي دارد و معمولاً با توسعه شهر بايد همگون و متناسب باشد شناسايي گياهان بومي منطقه براي كاشت و طراحي امر خيلي مهمي است كه برخي از كارشناسان معمولاً براي ايجاد طرحي نو از گونه هاي غير بومي استفاده مي كند كه در بيشتر موارد آنها را با شكست مواجه مي كنند همچنين القاء فرهنگ در طراحي را نبايد فراموش كرد.

 

نظارت بر حفظ و نگهداري با مشاركت مردم

در حقيقيت اين مرحله مكمل دو مرحله قبل مي باشد. و برخورد مردم با فضاي سبز شهر خود بايد به آن مرحله رسيده باشد كه خود نقش فعال در حفظ و نگهداري از فضاي سبز داشته باشند. در كشورمان متاسفانه در خيلي از شهرها هنوز فرهنگ برخورد با فضاي سبز را پيدا نكرده و چه بسا نابود شدن فضاي سبز در بعضي از شهرها بخاطر همين موضوع بوده است. بنابراين مسئولين مرتبط بايد با فرهنگ سازي اين معضل را جدي تر بگيرند.

 

نگهداری فضای سبز

oنگهداری فضای سبز یکی از اصول اساسی در مدیریت فضای سبز محسوب می شود.در نگهداری سه کار اساسی انجام می شود .

 

آبیاری

در مناطقی که بارندگی سالیانه کمتر از 700میلی لیتر ویا غیر متعادل باشد باید در ایام خشک آب مورد نیاز فضای سبز را بوسیله آبیاری تامین کرد .

 

انواع آبیاری که در فضای سبز به کار گرفته می شود

الف) روش کرتی یا غرقابی
ب ) روش نشتی
پ ) روش بارانی
ت ) روش قطرهای

کود دهی

o باتوجه به اینکه فضای سبز ما هر ساله یکنواخت و همان گیاه در محل ثابت است نیاز مبرمی به کود دهی دارد کود های اصلی که گیاهان به آن احتیاج دارند عبارتند ازازت ، فسفر،پتاس، کلسیم ،منیزیم وگوگرد و مواد دیگر به مقدار کم مورد نیاز هستند مواد غذای درجه دوم مانند آهن ،روی ،منگنز وغیره را باید تنهادر زمانی که کمبود آن در فضای سبز مشاهده شد اضافه کرد کود های حیوانی دارای ارزش غذایی چندانی نیستند و بیشتر به خاطر بهبود خواص فیزیکی خاک وبالا بردن قدرت نگهداری آب مورد مصرف قرار می گیرند .

 

اصول هرس وتربیت

oبطور کلی هرس عبارتست از قطع کامل یا جزیی شاخه ،ریشه ،پوست ،برگ،گل ویا میوه به منظور تحت تاثیر قرار دادن و هدایت نحوه رشد و باروری گیاه

 

o دلایل و فواید هرس

1 )سلامت گیاه با حذف شاخه های مزاحم ،خشک شده،آفت زده ومریض

2)ایجاد شکل ویژه در تاج گیاه که در فضای سبز جهت تزیین مد نظر قرار می گیرد

3)ایجاد تعادل بین شاخه ،برگ وریش

4) جوان ساختن درختان مسن

 

شکل های که در فضای سبز بیشتر کاربرد دارد

oالاچیق سازی

oحاشیه سازی

oشکل سازی

oشکل هرمی

 

مبلمان پارک

با توجه به گوناگونی که در فضای سبز مشاهده می شود ما می توانی بطور کلی فهرست نیاز های یک پارک شهری بزرگ را بیان کنیم که بر حسب موقعیت فضای سبز استفاده می شود

مبلمان پارک

نیمکت،زباله دان ،تابلوهای راهنمایی،پایه های مخصوص روشنایی ،سایبان ،مکان پیک نیک ، ورودی وخروجی

 

ابنیه پارک

کتابخانه ،نمایشگاه ،گالری،آمفی تاتر ،آبنما ،کیوسک های فروش مجلات ،تاسیسات رفاهی ،دستشویی،کافه تریا ورستوران ،خدمات درمانی وکمک های اولیه

 

تجهیزات خدماتی

موتور خانه ،گلخانه ،انبار نگهداری وسایل ،نهالستان ،محل تهیه کود وکمپوست ،مکان استراحت مستخدمین پارک

زمین بازی

زمین بازی والیبال ،بسکتبال ،تنیس ،بدمینتون ،تنیس رومیزی

نشانه های تجسمی

مجسمه های اساطیر،مشاهیر ،بزرگان وشخصیت های مورد علاقه جوامع ،کتیبه ها ،یاد بود احداث پارک ،سردر های ویژه

وسایل بازی

این نوع وسایل تنوع زیاد داشته و متناسب با طبقات سنی تغییر می کند وبا توجه به فرهنگ وسنن هر جامعه این نوع وسایل متفاوت است

 

طراحی وکاشت

درختان ، درختچه ها ، پیچ های زینتی ،گیاهان پوششی وگل های یکساله وچند ساله غالباَ مهمترین عناصر در محوطه سازی و طراحی فضای سبز به شمار می روند. انتخاب ،بکار گیری و نگهداریاز این گیاهان سه عامل اساسی در کارایی فضای سبز هستند که باید همواره توسط طراح مورد توجه قرار گیرند . بنابراین نکته بسیار مهم در طراحی فضای سبز انتخاب گیاهی است که بتواند بیشترین کارایی ممکن را با حداقل نیازبه نگهداری فراهم آورد .نکته دیگر استفاده از گیاهان مناسب با توجه به نیاز های مختلفی است که طراح با آن روبرواست در فرایند طراحی کاشت ،توجه به نوع گیاهان و نحوه قرار گرفتن گیاهان نسبت به یکدیگر در جهت رسیدن به یک طرح زیبا وکارا ضرئری به نظر می رسد .

گياهان بومي

يك راهكار مهم كه جايگاه ويژه اي در محوطه سازي دارد، استفاده از گياهان بومي مي باشد. اگرچه امروزه افزايش بسيار زيادي در زمينه استفاده از اين گروه گياهان در فضاي سبز ديده مي شود، ولي هنوز راهي بسيار طولاني تا بكارگيري همه پتانسيلهاي موجود وجود دارد. گياهان بومي مقاومت بالاتري نسبت به خشكسالي، آفات و بيماريها دارند كه اين امر هزينه نگهداري فضاي سبز را پايين مي آورد. افزون بر اين، استفاده از اين گياهان سبب پايين آمدن هماهنگي بين فضاي سبز تازه تأسيس و محيط طبيعي فراگيرنده آن مي گردد. طراحان و سازندگان فضاهاي سبز عمومي و خصوصي پيش از تخريب پوشش طبيعي محوطه ها بايد سايت خود را از نظر پوشش گياهي كاملاً ارزيابي نمايند.

نكته بعدي در طراحي كاشت موفق، توجه به عوامل اكولوژيكي منطقه مانند تفاوت در دماها، پستي و بلندي، بافت و ساختمان خاك و ميزان بارش مي باشد تنها با توجه به اين موارد است كه مي توان يك محوطه زيبا و كارا با استفاده از گياهان بومي فراهم آورد.

كنارهم قرار گرفتن گياهان

گياهان اصولاً به صورتهاي تأكيدي يا تكي، خطي، گروهي و توده اي قابل كشت هستند هر يك از اين روشهاي كاشت اثر متفاوتي را در بيننده ايجاد مي كنند. در يك محوطه سازي اصولي كوشش مي شود كه از هر چهار روش ياد شده در جاي مناسب و به ميزان درست بهره گرفته شود.

كاشت منفرد يا تأكيدي

روش كاشت تأكيدي روش مناسب براي تأكيد و نمايش يك درختچه با ويژگي هاي رشدي خاص و يا يك درخت با عادات رشد غير معمول و زيبا مي باشد. اگر به تعداد مناسب از اين نوع كاشت استفاده شود، گياهان تأكيدي باعث ايجاد تنوع و مانع تكرار خسته كننده در طرح مي شوند و ديد بيننده را به نقاط موردنظر طراح معطوف مي‌نمايند. ولي در صورتي كه تعداد زيادي گياه تأكيدي مورد مصرف قرار گيرد. باعث نوعي آشفتگي بصري در طراحي خواهد شد. استفاده از يك گياه تأكيدي و يا يك درخت كوچك در نزديكي ورودي ساختمان مي تواند ايجاد يك نقطه كانوني نمايد و در تقويت و نمايش آن ورودي بسيار كارساز است.

بسياري از گل دهنده مناسب كه به عنوان گياه تأكيدي مورد استفاده قرار مي گيرند.

ارغوان

ابريشم

باران طلايي

سه رنگ

انواعي از كراتوس ها

سدروس ها

كاج ها

نوئل ها

ماگنولياي تابستانه

كاشت درختان رديفي يا خطي

رديف درختان، درختچه ها و ديگر گياهان بطور مؤثري باعث امتداد خطوط معماري بناها در محوطه خارجي آنها مي شود. خطوط مستقيم يا منحني درختان كاشته شده نيز مي تواند محوطه هايي سايه دار و مناسب براي پارك خودروها در گذرگاهها و خانه ها ايجاد كند. همچنين از رديف گياهان مي توان به جاي بادشكن، ديواره جدا كننده، ديوار كاهنده شدت صوت و يا مانعي دربرابر آلودگي هاي بصري استفاده كرد.

در اين نوع كاشت بايد دقت كرد كه از گياهان مقاوم و كاملاً سازگار با محيط استفاده شود. زيرا در صورتي كه يك يا چند گياه دچار مشكل شوند تأثير بصري بسيار نامطلوبي در همه گياهان موجود در آن رديف گياهي خواهد داشت بنابراين اطمينان از يكدست بودن خاك بستر و شرايط زهكشي و نوري محل در طول رديف گياهي بسيار مهم مي‌باشد. گياهاني كه براي اين نوع كشت مناسب مي باشند عبارتند از:

انواع زرشكهاي زينتي

گونه هاي شمشاد

نوش

سرخدار

نارون

تبريزي

گونه هاي نخل

كاشت گروهي

روش كاشت گروهي روشي به نسبت طبيعي تر در استفاده از گياهان مي باشد در اين روش تعدادي درخت و درختچه در نزديكي يكديگر قرار مي گيرند و ايجاد يك توده گياه مي كنند از آنجايي كه گياهان عموماً در اين روش بصورت طبيعي در كنار يكديگر جاي مي گيرند، كاربرد اين سبك كاشت مي تواند بخوبي بين محوطه هاي تازه تأسيس و محيط طبيعي پيرامون آنها ارتباط و همبستگي برقرار نمايد.

انواع سبدها

انواع زغال اخته زينتي

ياس زرد

زرشك سرخ

گل توري

كاشت توده اي

روش كاشت توده اي در واقع نوع گسترش يافت روش كاشت گروهي مي باشد در كاشت توده اي، گياهان هويت انفرادي خود را از دست مي دهند و در قالب يك طرح كلي جاي مي گيرند. توده هاي گياهي بويژه در مرتبط كردن ساختمانهاي بزرگ يا محيط هاي پيراموني آنها مي توانند بسيار سودمند باشند، البته در صورتي كه مقياس و ارتباط مناسب يبن اين توده هاي گياهي و ساختمانهاي مورد نظر وجود داشته باشد. درختچه ها كه بصورت توده اي قابل كاشت هستند.

بداغ

به ژاپني

اسپيره

طاووسي

البته هر يك از گونه هاي نامبرده مي تواند بسته به شرايط و چگونگي تركيب بندي با ديگر گياهان در روش هاي مختلف كاشت مورد استفاده قرار بگيرند.

در قرار گيري گياهان نسبت به يكديگر و همچنين نسبت به محيط فراگيرنده آنها، توجه به شكل كلي، رنگ و بافت گياهان داراي اهميت بسيار زيادي مي باشند. افزودن به اين در كليه مراحل طراحي بايد اصول زيبا شناسي شامل سادگي، ترتيب و تسلسل، تقارن، تنوع، تعادل و توازن، تأكيدي، تكرار و ريتم و مقياس را براي دستيابي به يك طراحي كاشت موفق در نظر داشته باشد.

يك طراحي كاشت موفق با وجود دارا بودن اجزاي تكثير، بايد وحدت و يكپارچگي داشته باشد و مجموعه اجزاي آن بايد بتوانند حس مورد نظر طراح را به بيننده منتقل نمايند.

با توجه به مطالب ذكر شده مي توان مراحل زير را براي يك طراحي كاشت اصولي در نظر گرفت.

Ø بررسي و مطالعه شرايط اقليمي منطقه

Ø شناسايي گياهان بومي و يا سازگار با اين شرايط اقليمي

Ø شناسايي نيازها و محدوديت هايي كه طراح با آن ها روبروست.

Ø انتخاب گياهان مناسب با توجه به شكل كلي، رنگ و بافت آنها

Ø مشخص كردن نحوه كنار هم قرار گرفتن بادر نظر گرفتن اصول زيبا شناسي

در اين صورت يك فضاي سبز موفقي با بيشترين زيبايي بصري، كارايي و پايداري و كمترين هزينه نگهداري بدست خواهد آمد.

 

 

راهکار های که در طراحی مد نظر قرار می گیرد

فاکتور ها مورد نیاز برای یک طراحی مناسب

گیاهان بومی

عوامل اکولوژیکی (دما ،پستی وبلندی ،بافت وساختمان خاک ،میزان بارش......

کناره هم قرار گرفتن گیاهان

عناصر مورد نیاز در طراحی فضای سبز شهری

 

معیار های وخواسته ها

qمعیار های انتخاب درختان

Å معیار های نخستین

عمر طولانی

ابعاد متوسط

سیستم ریشه ای عمیق

پاکیزه وبهداشتی بودن آن

Å معیار های دومین

˜آلودگی های شیمیایی هوا وخاک

˜خشکی

˜گرما وسرما ˜باد وطوفان ˜فشردگی خاک ˜ایجاد باد شکن وجلو گیری از گرد وخاک ˜آفات و بیماریها ˜آشنا کردن مردم با در ختان ودرختچه ها مختلف ˜آرایش روی چمن ˜ایجاد دیواره های سبز،پرچین واسپاله ˜ ایجاد مکانی مناسب برای جذب پرندگان ˜ایجاد پیکره های سبز معماری

Åخواسته ها

˜آرایش وزیبایی خیابان ها

انتخاب ابعاد معيني از درخت متناسب با عرض خيابانها، پياده رو و عرض مسير عبور ماشينها در زيبايي و آرايش دادن به خيابان بسيار مهم است. خيابان ها بخصوص زماني كه خود زيبا هستند نبايد بوسيله انبوهي از درختان بلند پوشيده شوند كه در اين صورت درختان نه تنها به زيبايي خيابان نخواهند افزود بلكه منظره آن را زشت خواهند كرد بايد ابعاد درختان، فواصل درختان به گونه اي باشند كه هم حاشيه خيابانها، ساختمانها، مغازه‌ها خود نمايي كنند و هم درختان جلوه گر باشند در خيابانهاي باريك تاج كشيده، در خيابانهاي عريض تاج گسترده زيبايي بيشتري خواهد بخشيد. ارتفاع آنها بستگي به ابعاد خيابان خواهد داشت. زيبايي كشل يا فرم درخت در انتخاب درخت براي آرايش خيابان بسيار مهم است تاج انبوه با شكل هاي كروي يا پهن مانند.

Celtis o idenalis, Carya illinoensis

Celtis caucasica, Quecus cc longipes, Quevcus velutina pistacia mutica, Aesculus carnea, Ulmus densa Juglans regia, Crataegus aronia.

Acer rubrum, Crataegus phaenopyrum, Acerx nigurum, Tilia Americana, Quercus palustris, pyrus syviaca.

براي خيابانهاي مناسب تر از درختان با تاج نامنظم چون

Gleditisia triacanthos, Acer negundo, Aesculus glabra

را مي توان نام برد.

دو گونه بلوط هميشه سبز اروپا و امريكا به ترتيبQuercus virginiana , Q ilex از زيباترين درختان خياباني با تاج كروي هستند كه براي مناطق با زمستان معتدل و مرطوب مناسبند. درختان با تاج هرمي چون Ginkyobiloda fastagiata يا fagus sylvatica fostagiqta نيز بسيار زيبا هستند

˜ایجاد سایبان

عامل عمده در انتخاب درخت سايبان، شدت يا ژرفاي سايه، انبوهي شاخه ها، انبوهي برگ، بافت برگ و آرايش آن، قطر وارتفاع تاج نقش عمده در ميزان ژرفاي سايه يا شدت آن دارد.

در شهرهايي با آفتاب سوزان، سايه انبوه يا ژرف درختاني چون Morus alba، Carpinus betulus، Parrotia persica و Quercus borealis مناسب است، اما در شهرهايي با تابستان گرم و زمستان سرد كشت درختان با تاج انبوه كه در زمستان خزان مي كنند چون A.hippocastanum، Aesculus carnea، Acer platanoides مناسب ترند.

˜جلو گیری از آلود گی صدا

در جلوگيري از آلودگي صدا عواملي چون اندكس سطح برگ، اسكروفيلي يا چرمي بودن، بافت تاج به خصوص وزن مواد در واحد سطح بسيار مهم هستند. درختاني چون انجيلي، نوش، Qurcus ilex ، Thusa giganxea در كاهش آلودگي صدا بسيار مؤثر مي باشد درخت انجيلي تنها در فصل رويش چنين نقشي را دارد.

˜ایجاد باد شکن وجلو گیری از گرد وغبار

در نواحي كه وزش بادهاي شديد وجود دارد براي حفاظت از تأسيسات، مجموعه‌هاي آسيب پذير و درختان و درختچه هاي پارك هاي درون شهري، احداث بادشكن از درختان ضروري است در انتخاب اين درختان عواملي چون استحكام تنه درخت، ريشه هاي عميق آن، برگها و شاخه هاي مقاوم در برابر باد، تاج بلند و متراكم بايد مورد توجه قرار گيرد. درختاني بلند با تاج انبوه چون Liriodendron talipifera كه تا 30 متر ارتفاع مي رسند به ظاهر بادشكن خوبي به نظر مي رسند اما به علت ريشه هاي نسبتاً سطحي و چوب ضعيف آن در برابر بادها شديد ريشه كن شده و يا مي شكنند، در حالي كه درخت عنبر سايل Liquidambar styraciflua در برابر چنين بادهايي محكم ايستادگي مي كند. درخت بلند بازو مقاومت بسيار خوبي در برابر چنين بادهاي شديد دارد در حالي كه اغلب صنوبرها در مقابل بادهاي شديد بسيار ضعيفند. بسياري از درختان توت براي اين منظور مناسبند.

در جلوگيري از گرد و غبار خصوصيات فيزيكي سطح برگ، وجود پرز، كرك، زايده هاي گوناگون سطح برگ با مجموعه انبوهي برگ تاج در نگهدراي گرد و خاك ملاك تفكيك هستند، چنانكه نارونهايي كه سطح برگ زايده دار دارند مانند Ulmus glabra بيشتر از درختان نمدار كه سطح برگ صاف دارند مي توانند گرد و خاك در خود ذخيره كنند.

˜ارایش روی چمن

تعداد از درختان به صورت منفرد يا درگروههاي كوچك زيبايي خاصي به چمن داده و منظره بديعي ايجاد مي كنند درخت Brachyhiton popuhneus بسياري از گونه ها و ارقام سيب زينتي چون Fagas sylvatica، Halesia calolina، Malus floribunda، Carya illinoensis را مي توان نام برد درخت Cafalpa bignonioides روي چمن بسيار زينت بخش است و با تاج انبوه خود سايباني بسيار زيبا ايجاد مي كند، گونه و ارقامي از كركف نيز با سايه انبوه و فرم زيباي تاج بابرگهاي سبز يا رنگين به صورت تك درخت مناسب چمن مي باشد از اين نظر تعدادي از افراهاي زينتي چون Acer palmatum مشهورند

˜به نمایش گزاردن اندام درختان

تعداد درختان بوسيله شكل، رنگ اندامها يا عطر گلهايشان مشهورند، بعنوان مثال گونه هاي زير با رنگ آميزي پاييزه برگها بسيار تماشايي هستند.

رنگ زرد Populus tremuloides

رنگ زرد Ginkyo biloba

رنگ قرمز Liquidambar styraciflua

رنگ سرخ تا قرمز Acer hyrcanum

رنگ سرخ Qurcus rubra

رنگ سرخ Acer rubrum

رنگ سرخ تا قرمز آميخته به سبز Parrotia persica

تعدادي از گونه هاي سماق به رنگ سرخ Rhus. Spp.

تعدادي با ميوه هاي رنگي مورد توجه Citrus, Arbutus, Crataegus, Ilix, Ziziphus, Sorbus, Cornus nuttallii

بسياري از درختچه ها داراي ميوه هاي رنگي مي باشند شكل ميوه بعضي درختان جالب توجه است مانند درخت سوسيس Kigelia pinnata يا درخت فلوس Cassia fistula از مناطق گرمسيري كه بصورت گلداني در مناطق سرد و معتدل مي توان به نمايش گذارد.

پوست درختان Betula, Cornus florida, phellodendron amurense, cladrastis lutea, Salix carmanica, parrotia persica بسيار جالب است گاهي به منظور نمايش رنگ و شكل پوست بعضي از گونه هاي اكاليپتوس نيز كاشته مي‌شود.

تعدادي از درختان و درختچه ها به منظور عطر گلهايشان مشهورند مانند

Asimina triloba, Hamamelis, Chimonanthus, Philadelphus, Albizia lebbeck, skimmia Japonica

˜ایجاد پیکره در هنر معماری سبز

فرمهاي پرورشي درختان به كمك هرس زيبايي اعجاب انگيزي به محوطه ها و پاركها مي دهد تعدادي از درختان بسيار انعطاف پذير و به سهولت شكل پذير هستند از اين نظر گونه هاي چون سرخدار، شمشاد، جل، ممرز و نمدار بسيار مناسبند. تعداد درختچه ها براي اين منظور بسيار زيارند. ضمناً با قطع ساقة اصلي درختان، بسياري از آنها را مي توان بصورت جست زاد با ساقه ها يا جستهاي متعدد نگهداري كرد كه گاهي زيبايي خاصي پيدا مي كنند بعضي ازدرختان بدون هرس فرم اعجاب انگيزي دارند مانند:

Fagus sylvatice CV. Peudula

˜تولید میوه مناسب برای حیات وحش

حمايت از جانوراني چون سنجاب، با كشت درختان دانه خوراكي مانند Quercus , Carya, Juglans, Fagus و نظاير آن در بسياري از پاركها و فضاي سبز كنار خيابان در بسياري از كشورها متداول است. براي جلب پرندگان، كشت گونه اي از درختان كوچك و درختچه هاي ميوه گوشتي رنگي چون Sorbus, Cerasus, Arvbutus, Ficus, Morus, Ribes, Hetrermeles, Cotolleastor, Berberis, Mahonia مي باشد.Callicarpa, Lonicera, Diospyros

 

oگل ها

با آرایش گلها می توان به زیبایی فضاهای شهری افزود حتی اگر گلها ،به خودی خود جنبه تزیینی نداشته باشند ،می توان آنها را در ترکیب با درختان و بوته ها و روی چمن ها بیشتر به رخ کشید در مکانهای ویژه مانند چهار راه ها،مدارس ،ایستگاه راه آهن ،شهرداری و.....باید سیاست گل کاری اولویت داشته باشد

.در جاهايي كه از قبيل ايستكاه هاي راه آهن، شهرداري، پست، مدارس، ميادين و چهارراه ها، كه مردم تردد بسيار دارند، وجود گل ضروري است. محورهاي عمده تردد مثل ورودي شهرها، چهاراهها، خيابانهاي اصلي و گذرگاههاي پياده رو را مي توان با باغهاي گل يا گلكاري زيباتر جلوه داد. گلها مي توانند با رنگ هاي گوناگون خود چمنها و بناهاي سنگي را بيارايند. گلهاي منتخب گلكاري، چرخه هاي گياهي گوناگون و در نتيجه نيازهاي مختلفي دارند و آنچه در طراحي برنامه گلكاري اهميت داشته و بخوبي قابل تشخيص است اين چرخه ها و نيازهاست.

گياهان پيازدار يا غده اي كه اكثراً براي گلكاري در فصل بهار به كار مي روند، بايد در پاييز كاشته شوند. گلهايي نظير نرگس، لاله، سنبل، عنبر و نرگس پايه بلند از اين دسته‌اند. برخي از انواع گلها، براي چند سال متوالي در باغچه گل مي دهند، البته به شرط آنكه برگهاي آنها را پس از آنكه خشك شدند، قطع كنيم. گياهان يكساله اي كه در تابستان گل مي دهند تمام چرخه زندگي خود، يعني جوانه زدن، گل دادن و خشك شدن را همان سال طي مي كنند. اين گياهان، اغلب براي رشدشان به تأسيسات گرمايي (گلخانه يا پوشش) نيازمندند. گياهان چند ساله يا دايمي از جمله شمعداني، همانند گياهان يكساله با روش قلمه زني كاشته مي شوند. گل كوكب براي پايان فصل تابستان گياه مناسبي است. اگر اين گياهان در ماههاي ارديبهشت يا خرداد كاشته شوند، تا شروع فصل سرما گل خواهند داد. انواع مفيد و قابل استفاده اين گياهان هم موجب مي شود كه ما مجموعه متنوعي از رنگ، شكل و اندازه گلها داشته باشيم. گياهان دو ساله اي را كه در بهار گل مي دهند، ابتدا در ماه مرداد در گلخانه كاشته و سپس در ماه آذر به باغچه منتقل مي كنند، چرخه دو ساله زندگي اين گياهان به گونه اي است كه بايد سرما ببينند تا به خوبي گل دهند. گياهاني كه چرخه عمرشان چند ساله است و كاربرد فراوان دارند. بايد از نظر رشد و فصل گلدهي به دقت مورد مطالعه قرار گيرند. لازم به تذكر است كه نگهدراي اين گياهان با بازسازي، نوسازي خاك و مراقبت هاي مختلف ميسر است.

براي زيبايي فضاي گلكاري شده، بايد هماهنگي رنگها را در نظر داشت. حتي اگر گلهايي با يك نوع رنگ انتخاب مي شود، مي توان با طيف هاي مختلف همان رنگ گونه اي اثر نقاشي بوجود آورد. اگر دو يا سه رنگ انتخاب شود، بايد دقت كرد كه از اجتماع رنگهاي تند اجتناب شود. همچنين بهتر است براي حفظ هماهنگي رنگها، از سه رنگ بيشتر استفاده نشود. كارشناسان امر، اجتماع رنگهاي زير را پيشنهاد مي كنند: قرمز و سفيد، قرمز پررنگ و صورتي، زرد و نارنجي، زرد و سفيد، زرد پررنگ و بنفش، نارنجي پررنگ و بنفش، صورتي پررنگ و آبي، گلي و قرمز تند.

همچنين بايد از رنگ آميزي تند گلدانهاي گل اجتناب كرد، زيرا جاذبه رنگ گلها را كم مي كند با توجه به انواع نامحدود گلهايي كه مي توانند فضاهاي شهري را تزيين كنند، ارايه فهرستي كامل از آنها مقدور نيست. با اين وصف، مي توان طبقات گوناگوني از گلها را براساس توانايي شان در ايجاد اشكال انبوه گل مشخص كرد. براي ايجاد شكلي كوچك و انبوه از گل، معمولاً از اين گلها استفاده مي شود: بگونيا (باريك، پيازي)، شمعداني، كولوس، آژراتم كالسلر ناهموار، گل حنا، اطلسي و مرزنگوش (فراموشم مكن). همچنين براي ايجاد شكلي انبوه از گل، مي توان از اين گلها استفاده كرد: كوكب، آهار، رز هندي. مينا، لاله، سنبل، نرگس و زنبق.

در شهرهاي ما، انواع گلهاي سرخ (رز) بيش از ساير گلها ديده مي شوند. محبوبيت اين گلها مديون اين دلايل است:

Ø بوته هاي آنها فصلي نبوده و تا چند سال. حداقل ده سال، دوام دارد. بنابراين سرمايه گذاري روي اين گلها در مقايسه با هزينه گلكاري انواع ديگر، به مقدار كاهش مي يابد.

Ø مي توان گلهاي سرخ را به راحتي با انواع ديگر گل در يك جعبه، تركيب كرد، زيرا بوته هاي گل سرخ سالانه تا پنج ماه گل مي دهند و از اين طريق مي توانند پايان عمر انواع ديگر گلهاي آن مجموعه را جبران كنند.

كاشت گياهان در لاوك (گلدانهاي بزرگ)

از روش كاشت گياه در لاوك بايد به دلايل مختلف از جمله مسايل زيبايي شناسي، فني و مالي حتي الامكان خودداري كرد. برخي از انواع گياهان بيش از ساير آنها براي اين نوع گلكاري مناسبند. كاشت گياهان در لاوك، معمولاً در گذرگاههاي پياده رو، ميدان ها و گاه در محورهاي تردد اتومبيل صورت مي گيرد. صرف نظر از نوع لاوك انتخاب شده (سنگريزه، سيمان، بتن مسلح، چوب يا مواد پلاستيك) دو نوع گياه را مي‌توان در آن پرورش داد:

Ø گياهاني كه ويژگي تزييني خاصي دارند.

Ø گياهاني كه بيش از يك فصل دوام ندارند.

در مورد اول، اولويت با گياهان بوته اي گلدار يا بي گل است؛ زيرا رشد و نمو آنها محدود بوده و انعكاس حررات ذخيره شده در مواد كاني را تحمل مي كنند.

براي مورد دوم، گياهان انبوه، از قبيل شمعداني پيچي، اطلسي، رز هندي و گل داوودي مناسبترند. گلدانهايي نيز وجود دارد كه داخل آنها ظروف مجزا و قابل تعويض قرار گرفته و مي توان از طريق آنها مقدمات گلكاري را دركارگاهها فراهم كرده و از اين طريق تكثير گياهان را به آساني ممكن ساخت.

 

oچمن

پس از درختان وگل ها ،چمن سومین عنصر تشکیل دهنده فضای سبز شهری است و معمولا سه گونه مختلف دارد چمن ظریف ،چمن معمولی و چمن بادوام

چمن ظريف

چمن، رايج ترين نوع فضاي سبز در محيط شهري است. چمن، فرش سبزي است كه كاشت يك يا چند نوع بذر از خانواده غلات عمدتاً 2 تا 3 نوع بوجود مي آيد. ارتفاع چمن در حالت طبيعي يا پس از چمن زني 3 تا 5 سانتي متر است و شكلي متراكم، هماهنگ، يكنواخت و منظم دارد.

چمن از نظر چگونگي نگهداري به دو طبقه تقسيم مي شود:

1) چمن ظريف: كه برگهاي كوچك و انبوه تشكيل مي شود. اين نوع چمن مخملي است و احتياج به مراقبت بسيار دارد. مراقبت اين نوع چمن شامل 2 تا 3 بار چمن زني در هفته و آبياري، كود دادن، سنبه زني، پرداخت و تسطيح چمن در فصل سبز آن است. معمولاً از چمن ظريف براي زمين گلف و تنيس استفاده مي‌شود.

2) چمن معمولي: كه اندكي درشت بوده و يكنواختي آن كمتر است. اين نوع چمن مراقبت كمتري لازم دارد. ارتفاع آن يكدست و يكنواخت نيست و هر هفته به يك نوبت چمن زني نياز دارد. از اين نوع چمن در گذرگاههاي زمين گلف، زمينهاي بازي و پاركهاي شهري استفاده مي شود.

3) چمن بادوام: كاشت اين نوع چمن، تنها در زميني كه نفوذ پذير بوده يا زهكشي شده باشد امكان پذير خواهد بود.

چمن درشت:

چمن درشت، گونه ديگري از فرش سبز محيط شهري و نيز متداول ترين نوع از خانوده غلات است كه مورد استفاده قرار مي گيرد. مراقبت عمده از اين نوع چمن، به كوتاه كردن مداوم آن محدود مي شود.

روشهاي مراقبت از اين نوع چمن به دو نوع صورت مي گيرد كه به استفاده اي كه از آن مي شود بستگي دارد. مراقبت زياد در مورد چمن هايي كه در زمين هاي آموزش ورزش و زمين هاي ورزشي به كار مي روند و مراقبت كم در مورد چمن هايي كه در فضاي سبز اطراف شهر و كناره كاشته مي شوند.

 

oپرچین ها

پرچین ها حصاری سبزند که برای حفاظت و تفکیک یا تعیین حدود به کار می روند ،پس این مزیت را دارند که به جای حصار یا دیوار ،در فضای سبز شهری مورد استفاده قرار گیرند پرچین ها معمولا به صورت هرس شده،آزاد ،و وحشی در فضای سبز دیه میشوند

پرچين هاي هرس شده:

اين نوع پرچين، از گياهاني كه از يك تيره اند تشكيل مي شود. پرچين هرس شده كه گاه دو متر بلندي دارد، به صورت درهم و فشرده كاشته مي شود. گياهان مناسب براي اين نوع پرچين عبارتند از: سرخدار، ترون، لونيسرا، شمشاد، افونموس. سندروس، درخت غار، شارمي، پيراكانت، بربري و درخت راش.

پرچين هاي آزاد:

روي كاشت اين نوع پرچين ها مشابه پرچين هاي هرس شده است. در اين روش گياه آزادانه و به طور طبيعي رشد مي كند. اين نوع پرچين ها، سالانه در دو نوبت هرس مي شوند تا از انشعاب زياد از حد شاخه ها جلوگيري شده و شاخه ها و برگها سبك تر شوند. گياهاني كه باري اين نوع پرچين مناسبند عبارتند از: تبريزي، اوبپين، بامبو، غار صورتي، فورسيتيا، راش، اسطوخودوس، پيراكانتا. بيد و درخت گز.

پرچين وحشي

اين نوع پرچين ها به پرچين هاي صحرايي نيز معروف بوده و از مجموعه اي از درختان و بوته هاي محلي تشكيل مي شوند. در پرچين هاي وحشي، گياه هرس نمي شود و به تدريج بيشه اي را به وجود مي آورد. گياهاني كه اغلب در اين نوع پرچين ها مورد استفاده قرار مي گيرند عبارتند از: اوبپين، خمان، درخت فندق، درخت كولكن، اقاقياي پيچي، افونموس، ياس درختي. رز بوته اي، درخت گز، تروئن، درخت راش و بودليا.

 

oگیاهان خزنده بالا رونده

از جمله گیاهان گل داری که در محیط شهری پرورش داده میشود می توان به گیاهان خزنده بالا روند و چسبنده اشاره کرد که معمولا سه کاربردی که برای انها ذکر میکنند پوشاندن دیوار های سنگی یا سطوحی که نمای جالبی ندارند پوشاندن داربست ها وآلا چیق ها یا استفاده برای پوشش زمین به جای چمن

درخت تاك و پيچك از مشهورترين گياهان بالا رونده يا پيچي اند. البته بالا رونده هاي ديگري نيز هستند كه گلهاي مورد توجهي دارند مانند: پيچك كوچك، بگونيا، ياس چمپا، پيچ اقاقيا و گل ساعتي.

از گياهان چسبنده مي توان موارد زير را نام برد:

Ø گياهان «ريشه دوان» (مانند پيچك وتكوما) كه به كمك ريشه هاي كوچك و هدايتي خود به ساختمانهاي مي چسبند.

Ø گياهان پيچنده مانند پيچ اقاقيا و اريستولوش، كه ساقه هاي آنها به دور داربست مي پيچند.

Ø گياهان بنددار، كه در آنها برگها يا برگچه ها به رشته هاي باريك (مانند مو) يا بادشكن تغيير شكل مي دهند.

Ø بوته هاي بالا رونده اي كه شاخه هاي بلند و باريك آنها به پرچين مبدل مي‌شود. مانند بوته گل رز فورسيتيا

بنابراين، انتخاب گياه چسبنده يا بالارونده در درجه اول به روش چسبندگي يا بالاروندگي آن كه نوع داربست را نيز مشخص مي كند بستگي دارد.شكل و رنگ برگها و شكل و رنگ گلهاي گياهاني مانند اقاقيا و پيچك و نيز فصل گلدهي اين گياهان، در انتخاب آنها نقش دارند. دوام و استقامات اين گياهان در مقابل سرما نيز حتماً بايد در نظر گرفته شود. برخي از اين گياهان از گونه علفي اند و هر سال بايد بذر آنها افشانده شود، برخي ديگر نيز از گونه چوبي اند و دهها سال عمر مي كنند.

 

راهکارهای برای افزایش مشارکت مردمی

o1-تغییرعناوین وسرفصل دروس دوره های تحصیلی ابتدای ، راهنمایی ومتوسطه با هدف تاثیر گزاری بر ساختار و قالب فکری نوجوانان

o2-ایجاد تشکلهای محلی ،منطقه ای وNGO

o 3-تهیه نشریات و برگه های ساده ترویجی با هدف نشر مربوط به حفظ و حراست از فضای سبز شهری

o 4-تهیه استانداردهای آموزشی ایجاد ،حفاظت و توسعه فضای سبز شهری با هدف حرفه ای کردن مدیریت فضای سبز و گسترش دانش مربوط به آن

مشارکت مردم در مدیریت فضای سبز شهری

o مفهوم کاربردی از نظر گاه های مختلف دارای سطوح و درجات متفاوتی است شرکت مردم بدون برنامه وضابطه خاص دربرنامه ها وطرح های فرهنگی،اجتماعی ، اقتصادی وسیاسی به صورت داوطلبانه به اعتقاد برخی صاحب نزران توسعه مشارکت مردم نامیده می شود نتیجه بارز مشارکت ایجاد حس مسولیت پذیری و تعهد در تک تک افراد جامعه در زمینه ملک بودن ومسئولیت داشتن در حفاظت از امکانات ،نهادها وتجهیزات موجود در بخش های مختلف جامعه می باشد.

 

نتیجه گیری

 

با توجه به رشد نامورن شهرها و تخريب فضاي سبز و زمينهاي حاصل خيز لازم است كه قوانيني اتخاذ گردد كه از قدرت اجرايي برخوردار باشد و هر گونه ساخت و ساز را مشروط بر اختصاص زميني براي فضاي سبز گرداند. در كشور ما با توجه به اقليم آن و مخصوص مناطق كويري كه از فضاي سبز طبيعي محروم مي باشند لازم است به فضاي سبز اهميتي ويژه دهند. با نگاهي گذرا در پاركها مي توان به قدمت آن پي برد كه بيشتر در چند دهه اخير بوده است

ولي با اين وجود حد سرانه فضاي سبز با رشد جمعيت كاهش يافته و جوابگوي اين جمعيت انبوه نبوده است. در مرحله اول نياز است كه تمام نيروي كاري سازمان تخصص لازم را داشته باشند زماني كه طراحان غير متخصص باشند از مردم ما انتظار نمي رود كه در قبال فضاي سبز شهر خود مسئول باشند عدم توجه به فرهنگ شهر موردنظر باعث گرديده است در بعضي از شهرها فضاي سبز پناهگاهي براي افراد ولگرد و معتادين گردد كه اين امر باعث گرديده محيط فضاي سبز ناامن و غير استفاده براي مردم عادي كرده است عدم توجه به گونه ها بومي در طراحي و كاشت و جايگزين كردن گونه هاي غير بومي و وارداتي باعث گرديده علاوه بر اينكه هزينه ها را چند برابر كرده درصد موفقيت طرح بسيار پائين و دوام چنداني نداشته باشد.

 

پیشنهادات

oپرورش نيروهاي متخصص، ماهر و در عين حال متعهد

oآگاه سازي مردم از اثرات مطلوب فضاي سبز در اصل هدايت ديد يك جانبه به همه جانبه

oمشاركت مردم در مديريت فضاي سبز

oشناسايي گونه هاي بومي منطقه و استفاده بيشتر از گونه هاي بومي درطراحي و كاشت

oدخيل دادن فرهنگ منطقه در طراحي فضاي سبز

oمديريت را از حالت سنتي به سمت علمي و مكانيزه پيش بريم.

o اتخاذ قوانيني كه هر گونه ساخت و ساز را ملزم به اختصاص مكاني براي فضاي سبز كند.

 

 

منابع وماخذ

 

1- جوانشیر کریم .مجموعه مقالات علمی تخصصی فضای سبز ،جلد اول

2-حاجی میر رحیمی ،سید داود .مجموعه مقالات همایش آموزش وپژوهش فضای سبز شهر تهران

3-خوشخوی،مرتضی .شیبانی بیژن.روحانی ،ایرج.وتفضیلی عنایت الله .اصول باغبانی ،انتشارات دانشگاه شیراز

4-شیبانی مهدی .مجموعه مقالات علمی تخصصی فضای سبز جلد اول

5-مجنونیان ،هنریک .پارکداری

6-امانی ،منوچهر . پیام سبزشماره 7

7- گلکاری وچمن ومهندسی فضای سبز ،شماره اول

8-فضای سبز استان اصفهان ،مدیریت پژوهش وبرنامه ریزی

9-قوانین ومقررات مربوط به شهرو شهرداری،سال1381

  
نویسنده : sama .. ; ساعت ۱٠:٢۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢٥ اردیبهشت ،۱۳۸٥